Στο σκεπτικό του, το Ανώτατο Δικαστήριο έκρινε ότι ο πρόεδρος υπερέβη την εξουσία του όταν χρησιμοποίησε τον νόμο του 1977 περί έκτακτων οικονομικών εξουσιών (IEEPA) για να επιβάλει δασμούς σε δεκάδες εμπορικούς εταίρους και σε ευρύ φάσμα προϊόντων. Με την απόφασή του το Ανώτατο Δικαστήριο επικύρωσε δύο αποφάσεις κατώτερων δικαστηρίων που έκριναν ότι ο IEEPA δεν εξουσιοδοτεί τους πιο σαρωτικούς από τους δασμούς του προέδρου, οπότε τους έκρινε παράνομους.

Οι Financial Times σημειώνουν ότι σε μισό αιώνα ύπαρξης της IEEPA κανένας πρόεδρος δεν είχε επικαλεστεί τον νόμο για επιβολή δασμών – πόσο μάλλον δασμών τέτοιας κλίμακας και εμβέλειας.

Η δικαστική απόφαση περιορίζει την  άμεση επιβολή δασμών για λόγους «εθνικής έκτακτης ανάγκης». Επίσης ξεκινά η συζήττηση σχετικά με το αν και πώς θα επιστραφούν δασμοί που έχουν ήδη εισπραχθεί και  αναδιαμορφώνει το διαπραγματευτικό τοπίο για εμπορικές συμφωνίες.

Το Δικαστήριο δεν διευκρίνισε πώς θα επιστραφούν δασμοί που εκτιμώνται σε περίπου 175 δισ. δολάρια, μεταφέροντας το βάρος της διαδικασίας στο Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου. Στη διαφωνία του, ο δικαστής Μπρετ Κάβανο προειδοποίησε ότι η απόφαση ενδέχεται να προκαλέσει σοβαρές πρακτικές συνέπειες, συμπεριλαμβανομένων επιστροφών, και σημείωσε ότι κατά τη διάρκεια των αγορεύσεων είχε αναγνωριστεί πως η διαδικασία θα είναι πιθανότατα «μπάχαλο». Περισσότερες από 1.000 αγωγές έχουν ήδη κατατεθεί από εισαγωγείς που ζητούν επιστροφές και αναμένεται κύμα νέων προσφυγών.

Νομικοί εκτιμούν ότι πιθανότατα κάθε εισαγωγέας θα χρειαστεί να προσφύγει ξεχωριστά στο Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου, ενώ δεν είναι βέβαιο ότι μπορεί να συγκροτηθεί συλλογική αγωγή που να καλύπτει το σύνολο των εταιρειών που πλήρωσαν δασμούς. Η αμερικανική εμπορική νομοθεσία προβλέπει προθεσμία δύο ετών για την κατάθεση αγωγής με σκοπό τη διεκδίκηση επιστροφής.

Αναφορικά με το προηγούμενο μαζικών επιστροφών το Δικαστήριο Διεθνούς Εμπορίου είχε επιβλέψει διαδικασία επιστροφών μετά την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου το 1998, όταν κρίθηκε αντισυνταγματικό μέρος του λιμενικού τέλους που επιβαλλόταν από το 1986. Τότε η διαδικασία αφορούσε περισσότερους από 100.000 δικαιούχους.

Σύμφωνα με του NYT οι εμπορικές ενώσεις προειδοποιούν ότι η διαδικασία επιστροφών μπορεί να διαρκέσει χρόνια. Η απόφαση του Ανώτατου Δικαστηρίου έκλεισε το κεφάλαιο της νομιμότητας των δασμών, αλλά ανοίγει μια μακρά και περίπλοκη φάση διοικητικής και δικαστικής διαχείρισης των χρημάτων που έχουν ήδη εισπραχθεί».

Οργή Τραμπ για το μπλόκο στους δασμούς: Ντρέπομαι για κάποιους δικαστές, αλλά έχω plan b – Θα επιβάλω παγκόσμιο καθολικό δασμό 10%

Ο πρόεδρος των ΗΠΑ Ντόναλντ Τραμπ εξέφρασε την έντονη δυσφορία του για την απόφαση του Ανωτάτου Δικαστηρίου που έκρινε παράνομους τους σαρωτικούς δασμούς που είχε επιβάλει.

«Είναι βαθιά απογοητευτική η απόφαση», σημείωσε ο Αμερικανός πρόεδρος για να προσθέσει πως «ντρέπομαι για κάποιους δικαστές» επειδή «δεν έχουν το θάρρος να κάνουν αυτό που είναι σωστό» για τις ΗΠΑ. Ο πρόεδρος των ΗΠΑ ευχαρίστησε τους τρεις δικαστές που ψήφισαν υπέρ των δασμών, ενώ είπε πως οι ξένες χώρες «που μας κοροϊδεύουν εδώ και χρόνια τώρα χορεύουν στους δρόμους. Δεν θα χορεύουν για πολύ, αυτό μπορώ να σας το διαβεβαιώσω», πρόσθεσε.

Παράλληλα, υποστήριξε ότι το Δικαστήριο «έχει επηρεαστεί από ξένα συμφέροντα», κλιμακώνοντας την κριτική του απέναντι στο ανώτατο δικαστικό σώμα μετά την ετυμηγορία που πλήττει τον πυρήνα της εμπορικής του πολιτικής.

Ο Τραμπ δήλωσε ότι η διοίκησή του θα καταφύγει σε εναλλακτικές λύσεις: «Θα χρησιμοποιηθούν εναλλακτικές για τους δασμούς», ανέφερε, προσθέτοντας ότι «μπορεί να εισπράξουμε ακόμη περισσότερα χρήματα».  Υποστήριξε επίσης ότι έχει την εξουσία να «διακόψει όλο το εμπόριο με μια χώρα» και ότι «μπορεί να επιβάλει εμπάργκο», αλλά το δικαστήριο του απαγορεύει να επιβάλλει δασμούς. «Μπορώ να κάνω οτιδήποτε θέλω να κάνω, αλλά δεν μπορώ να βάλω δασμούς», είπε.

Επικαλέστηκε τον Νόμο για την Επέκταση του Εμπορίου (Trade Expansion Act) καθώς και τον Νόμο περί Εμπορίου του 1974 και υποστήριξε ότι η απόφαση του Δικαστηρίου «έκανε πιο ισχυρή» τη δυνατότητά του να επιβάλλει δασμούς, προσθέτοντας ότι τα έσοδα από αυτούς «θα αυξηθούν».

Καταλήγοντας στις δηλώσεις του, ανακοίνωσε την επιβολή καθολικού δασμού 10% σε παγκόσμιο επίπεδο, επιπλέον των ήδη υφιστάμενων δασμών. Δήλωσε ότι με άμεση ισχύ παραμένουν σε ισχύ όλοι οι δασμοί που έχουν επιβληθεί για λόγους εθνικής ασφάλειας βάσει του Αρθρου 301, ενώ προανήγγειλε την έναρξη σειράς νέων ερευνών στο πεδίο του εμπορίου. Και πρόσθεσε: Δεν χρειάζομαι να ρωτήσω το Κογκρέσο για τους δασμούς.

«Είναι ντροπή»