Η οπλοκατοχή είναι βαθιά ριζωμένη στην Κρήτη, μία κουλτούρα γενναιότητας και αντίστασης απέναντι στον κατακτητή, που όμως στο πέρασμα του χρόνου κατάντησε να ταυτίζει τη δύναμη του όπλου με τη λεβεντιά. Χρειάζεται πολλή δουλειά, πολύ νοιάξιμο και προσοχή, σαν να καθαρίζεις ένα τριαντάφυλλο από τα αγκάθια του, για να αλλάξει μια νοοτροπία που πληγώνει πάνω από όλα το ίδιο το νησί.

Κανείς δεν ξέρει πόσα ακριβώς είναι τα παράνομα όπλα που κυκλοφορούν. Οι εκτιμήσεις των Αρχών για όλη τη χώρα κάνουν λόγο για περίπου 1 εκατομμύριο, με έναν μεγάλο αριθμό από αυτά να εντοπίζονται σε περιοχές της Κρήτης. Μέχρι πριν από μερικά χρόνια δεν ήταν καν κρυμμένα. Πυροβολισμοί χαράς σε γάμους, βαφτίσια και γλέντια, πυροβολισμοί οδύνης και θρήνου σε κηδείες και μνημόσυνα. Ενδιάμεσα, υπαίθρια μαθήματα σκοποβολής στις πινακίδες των αγροτικών δρόμων. Πλέον οι ταμπέλες στα μεγάλα κέντρα δηλώνουν ρητά πως οι πυροβολισμοί απαγορεύονται, ενώ και οι ίδιες οι οικογένειες καλούν φίλους και συντέκνους να μην κουβαλούν όπλα στις χαρές και στις λύπες τους.

Μέχρι που κάποιοι ξεφεύγουν και τη μοιραία στιγμή έχουν μαζί τους όπλο. Οσο περισσότερο ψάχνεις τους σκοτωμούς στην Κρήτη, τόσο καταλήγεις στο ίδιο συμπέρασμα: Το μοναδικό κοινό στοιχείο είναι η παράνομη οπλοκατοχή. Από τον Παπαδόσηφο, που σκότωσε τον δολοφόνο του γιου του μέσα στα δικαστήρια πριν από 40 χρόνια, μέχρι τα Βορίζια, όπου τα γεγονότα βαφτίστηκαν βεντέτα, έως το τωρινό κακό. Ενας πατέρας σκότωσε τον φίλο του νεκρού γιου του, επειδή τον θεωρούσε υπαίτιο για το θανατηφόρο τροχαίο. Μια σοκαριστική εμμονή και ένας πανάρχαιος πόνος «εκτονώθηκαν» μέσα από ένα περίστροφο, διαιωνίζοντας τον κύκλο του αίματος. Κάπως έτσι έχουμε κηδείες με ανιχνευτές μετάλλων και ιερείς να παρακαλούν για σεβασμό στις ψυχές που έφυγαν.

Ο «αφοπλισμός» της Κρήτης δεν είναι εύκολη υπόθεση. Η έκκληση για οικειοθελή παράδοση των όπλων είχε μηδενική ανταπόκριση. Οι Αρχές έχουν κατασχέσει χιλιάδες όπλα, όμως υπάρχουν άλλα τόσα ακόμα στα χέρια μικρών και μεγάλων, φιλήσυχων αλλά και θερμόαιμων.

«Αυτό που βλέπουμε σήμερα δεν είναι η Κρήτη των αιώνων, δεν είναι η Κρήτη που μας αξίζει», ανέφερε η Εκκλησία της Κρήτης μετά τους δύο νεκρούς στα Βορίζια. «Μια υπόσχεση σήμερα για τον Νικήστρατο. Πως δεν θα ξανακουστεί κανένας πυροβολισμός, για κανέναν λόγο», είπε στην κηδεία του νεαρού Νικήτα ο μητροπολίτης Ρεθύμνης και Αυλοποτάμου. Θυμίζοντας πως η λεβεντιά της Κρήτης είναι να στέκεσαι δίπλα στον άλλον όταν πονά και πως καμιά ζωή δεν επιστρέφει πίσω με έναν άλλο θάνατο.