Με όραμα και τεχνογνωσία, το 1823 έχτισαν τον Ναό της Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, σημερινή Μητρόπολη των Ορθοδόξων της Σύρου. Εκεί, στις 24 Ιουνίου 1826, οι πρώτοι κάτοικοι έδωσαν το όνομα στη νέα πόλη. Την ονομασία «Ερμούπολη» πρότεινε ο Χιώτης πρόσφυγας Λουκάς Ράλλης, με το σκεπτικό ότι ήταν πόλη του εμπορίου, «υπό την σκέπην του Ερμού, εφόρου του εμπορίου».

Δύο αιώνες μετά, η νεοκλασική πρωτεύουσα του νησιωτικού ελληνισμού, συνεχίζει να αφηγείται την ιστορία της μέσα από τα εμβληματικά κτίρια, τις τέχνες, τα γράμματα, τη ναυτιλία και το εμπόριο που διαμόρφωσαν το ιδιαίτερο DNA της ως «Αρχόντισσα των Κυκλάδων». Το επετειακό πρόγραμμα για τα 200 χρόνια της Ερμούπολης έχει ήδη ξεκινήσει και εκτείνεται σε όλη τη διάρκεια του έτους, περιλαμβάνοντας εκθέσεις, συναυλίες, φεστιβάλ, προβολές, ημερίδες, ομιλίες και αφιερώματα.

«Ο φετινός επετειακός εορτασμός για τα 200 χρόνια από την ίδρυση και ονοματοδοσία της Ερμούπολης αποτελεί μια κορυφαία στιγμή ιστορικής μνήμης, πολιτισμού και εξωστρέφειας για τη Σύρο. Μέσα από ένα πολυδιάστατο πρόγραμμα δράσεων, επιχειρούμε να αναδείξουμε τη μοναδική διαδρομή της Ερμούπολης ως πόλης δημιουργίας, εμπορίου, ναυτιλίας, πολιτισμού και κοινωνικής προόδου.

Η επέτειος αυτή δεν αφορά μόνο το παρελθόν· αποτελεί μια γέφυρα προς το μέλλον, με επίκεντρο τη νέα γενιά και τη σύγχρονη πολιτιστική ταυτότητα του νησιού» περιγράφει στον «Ε.Τ.» η αντιδήμαρχος Πολιτισμού Σύρου-Ερμούπολης Θωμαή Μενδρινού και μας συστήνει το επετειακό πρόγραμμα που περιλαμβάνει δεκάδες εκδηλώσεις καθ’ όλη τη διάρκεια του 2026, με περισσότερες από 100 δράσεις πολιτισμού, ιστορίας και εκπαίδευσης, εκ των οποίων πάνω από 60 θα πραγματοποιηθούν κατά τη θερινή περίοδο.

Συναυλίες, θεατρικές παραστάσεις, εκθέσεις, φεστιβάλ, συνέδρια, μαθητικές δράσεις και αφιερώματα δίνουν ζωή σε κάθε γωνιά του νησιού, ενισχύοντας και εμπλουτίζοντας την εμπειρία επισκεπτών και κατοίκων. «Ιδιαίτερη σημασία στον επετειακό εορτασμό των 200 χρόνων της Ερμούπολης έχει η ενεργή συμμετοχή των σχολείων και των παιδιών της Σύρου, καθώς στόχος μας είναι η ιστορική μνήμη και η πολιτιστική κληρονομιά του τόπου να περάσουν ουσιαστικά στις νεότερες γενιές» σημειώνει η κ. Μενδρινού και επισημαίνει ότι «ο επετειακός εορτασμός για τα 200 χρόνια της Ερμούπολης αποτελεί μια μεγάλη συλλογική προσπάθεια που ενώνει φορείς, πολιτιστικούς συλλόγους, εκπαιδευτικά ιδρύματα, καλλιτεχνικές ομάδες και φεστιβάλ του νησιού, με κοινό στόχο την ανάδειξη της ιστορίας και της σύγχρονης πολιτιστικής ταυτότητας της Σύρου».

Συγκεκριμένα στον προαύλιο χώρο του Ι.Ν. Μεταμορφώσεως του Σωτήρος, στις 24 Ιουνίου, εκεί όπου πριν από 200 χρόνια ακριβώς, οι πρώτοι κάτοικοι έδωσαν το όνομα στην πόλη τους, θα παρουσιαστούν το επετειακό γραμματόσημο της Ερμούπολης σε συνεργασία με τα ΕΛΤΑ και το επετειακό μετάλλιο του Δήμου από το Νομισματοκοπείο της Τράπεζας της Ελλάδος. Μεταξύ των δράσεων, ξεχωρίζει η έκθεση της Λέσχης Φωτογραφίας και Κινηματογράφου Σύρου (15-25/5), που είναι αφιερωμένη στα εμβληματικά κτίρια της πόλης, με σπάνιο αρχειακό υλικό και εφαρμογές τεχνητής νοημοσύνης.

Παράλληλα, στο Δημαρχείο Ερμούπολης παρουσιάζεται η πολυμεσική διαδρομή «Στο μυαλό του Ε. Τσίλλερ», με ξεναγήσεις και σε αθέατους χώρους του εμβληματικού κτιρίου. Παράλληλα, εγκαινιάζεται η έκθεση τεκμηρίωσης της κατασκευής του Δημαρχείου από το Πανεπιστήμιο Notre Dame της Αμερικής, υπό την επίβλεψη του του Αρχιτέκτονα και Αρχαιολόγου Paolo Vitti. Στις 30 Μαΐου η Φιλαρμονική της Σύρου τιμά τον Μάνο Ελευθερίου στην Πλατεία Μιαούλη. Μία από τις κορυφαίες στιγμές του εορτασμού αποτελεί και η μεγάλη έκθεση γλυπτικής του Θεόδωρου Παπαγιάννη, ενός από τους κορυφαίους εν ζωή Ελληνες γλύπτες και Ομότιμος Καθηγητής Γλυπτικής στην Ανώτατη Σχολή Καλών Τεχνών στην Πινακοθήκη Κυκλάδων (20/6-26/7).