Η NASA, οι αποστολές Voyager, η Interstellar Probe και η αστροφυσική δεν αποτελούν απλώς ενδιαφέροντά του. Είναι ο κόσμος μέσα στον οποίο ονειρεύεται να ζήσει και να δημιουργήσει.
Με καθοδηγητές ανθρώπους όπως ο σπουδαίος Έλληνας επιστήμονας Σταμάτης Κριμιζής και μέσα από την επαφή του με το Κέντρο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, ο νεαρός μαθητής κάνει ήδη τα πρώτα του βήματα σε ένα πεδίο που για τους περισσότερους μοιάζει απρόσιτο.
Στη συνέντευξη που παραχώρησε στο ET Magazine, ο Βίκτωρας μιλά για τα όνειρά του, τη φυσική, τη NASA, την ιατρική, την τεχνητή νοημοσύνη αλλά και για το πώς ένα παιδί από την Ελλάδα μπορεί να πιστέψει ότι κάποτε θα αγγίξει τα άστρα. Από αυτούς τους «Βίκτωρες» έχουμε ανάγκη σήμερα περισσότερο από ποτέ. Γι αυτό και τον ευχαριστούμε που μας τίμησε.
Πότε αντιλήφθηκες ότι η NASA είναι μέσα στα ενδιαφέροντα σου; Αν σου έλεγε κάποιος πριν 2-3 χρόνια ότι θα μιλούσες για NASA, τι θα του απαντούσες;
Θα ήθελα πρώτα να διευκρινίσω κάτι, γιατί τις τελευταίες ημέρες διάβασα πολλά σχόλια σχετικά με την αποστολή Interstellar Probe και θεωρώ σημαντικό να είμαι απόλυτα ειλικρινής και ξεκάθαρος.
Η αποστολή αυτή δεν είναι δική μου ιδέα. Η Interstellar Probe σχεδιάζεται εδώ και δεκαετίες πολύ πριν γεννηθώ εγώ και αποτελεί δημιούργημα του Applied Physics Laboratory (APL), του Johns Hopkins University και της NASA. Άλλωστε, πώς θα μπορούσα εγώ, στα 15 μου χρόνια, να σχεδιάσω μια τέτοια αποστολή ή να έχω τις γνώσεις για κάτι τόσο μεγάλο;
Αυτό που εγώ τόλμησα να προτείνω, σε μία δημόσια συζήτηση με τον κ. Σταμάτη Κριμιζή, ήταν ότι αυτή η εμβληματική αποστολή θα μπορούσε παράλληλα να λειτουργεί και ως ένας «φύλακας» του ηλιακού μας συστήματος να παρακολουθεί δηλαδή το διαστρικό περιβάλλον και πιθανούς κινδύνους που θα μπορούσαν να επηρεάσουν την ηλιόπαυση και τη φυσική προστασία του ηλιακού μας συστήματος.

Παράλληλα, αυτό που ονειρεύομαι και σχεδιάζω είναι η δημιουργία ενός φασματογράφου για αυτή την αποστολή, ενός οργάνου που θα μπορεί να πραγματοποιεί φασματική ανίχνευση και χαρτογράφηση χημικών ενώσεων από μεγάλες αποστάσεις.
Για μένα, αυτό δεν είναι θέμα προβολής. Είναι θέμα έμπνευσης, μάθησης και προσπάθειας. Είμαι ακόμη στην αρχή της διαδρομής μου και έχω πάρα πολλά να μάθω. Αλλά πιστεύω ότι η επιστήμη προχωρά όταν οι άνθρωποι δεν φοβούνται να εκφράσουν μια ιδέα και να ονειρευτούν λίγο πιο μακριά.

Η NASA και η European Space Agency αποτελούν για μένα δύο από τους κορυφαίους οργανισμούς στην αεροδιαστημική, με έναν κοινό σκοπό: να βοηθήσουν την ανθρωπότητα να κατανοήσει βαθύτερα την ύπαρξή της μέσα από το σύμπαν.
Η NASA μπήκε στη σκέψη μου από τη στιγμή που έμαθα τι είναι το σύμπαν. Από τότε άρχισα να ψάχνω, να διαβάζω και να ρωτάω τους γονείς μου. Με ενθουσίαζε απίστευτα ο τρόπος με τον οποίο προετοιμάζονται οι αποστολές ένας τρόπος σχεδόν «χειρουργικός», με απόλυτη ακρίβεια και προσήλωση στη λεπτομέρεια.
Για αρκετό καιρό όμως, τα όνειρα έμοιαζαν να σταματούν εκεί. Γιατί για να φτάσει κανείς στη NASA, ένιωθα πως έπρεπε να αγγίξει το άπιαστο.
Μέχρι που στη ζωή μου ήρθε ο κ. Σταμάτης Κριμιζής, μαζί με τον συνεργάτη του, τον κ. Κώστα Διαλυνά. Άνθρωποι σπουδαίοι, που μας κάνουν περήφανους ως Έλληνες. Μέσα από εκείνους, κατάλαβα ότι το «άπιαστο» ίσως δεν είναι τελικά τόσο μακριά.
Και κάπου εκεί άρχισα πραγματικά να πιστεύω.

Αν σου έλεγε κάποιος πριν 2-3 χρόνια ότι θα μιλούσες για NASA, τι θα του απαντούσες;
Αν μου έλεγε κάποιος πριν από 2-3 χρόνια ότι θα μιλούσα για τη NASA, μάλλον δεν θα τον πίστευα. Και η αλήθεια είναι ότι ούτε σήμερα τολμώ να πω πως «μιλάω για τη NASA» νιώθω ακόμα πολύ μικρός για κάτι τόσο μεγάλο.
Η επαφή μου είναι μέσα από το Κέντρο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, όπου παρακολουθούν τα Voyager, με επικεφαλής τον κ. Σταμάτη Κριμιζή. Μέσα από αυτό το περιβάλλον, που βρίσκεται σε επικοινωνία με τη NASA, νιώθω ότι αγγίζω, έστω και λίγο, έναν κόσμο που κάποτε φαινόταν εντελώς άπιαστος.

Όλα ξεκίνησαν από μια συνάντηση μαζί του, όταν τόλμησα να του μιλήσω για μια σκέψη μου σχετικά με τη μελλοντική αποστολή Interstellar Probe τη φυσική συνέχεια των ιστορικών αποστολών Voyager. Η ιδέα μου ήταν ότι, καθώς το ηλιακό μας σύστημα κινείται γύρω από το γαλαξιακό κέντρο, μια τέτοια αποστολή θα μπορούσε να προπορεύεται αυτής της κίνησης και να λειτουργεί σαν «προειδοποιητής» για την ανθρωπότητα.
Να μετρά την κοσμική ακτινοβολία και να ανιχνεύει οτιδήποτε θα μπορούσε να επηρεάσει την ηλιόπαυση αυτή τη «φούσκα» που προστατεύει το ηλιακό μας σύστημα. Εκεί όπου ο ηλιακός άνεμος συναντά το διαστρικό πλάσμα και την κοσμική ακτινοβολία, δηλαδή σωματίδια εξαιρετικά υψηλής ενέργειας που προέρχονται από μακρινούς αστέρες, σουπερνόβα και άλλες πηγές του Γαλαξία.
Μέσα από όλα αυτά, συνειδητοποιώ κάτι βαθύτερο: τίποτα δεν είναι τυχαίο για την ύπαρξή μας πάνω στη Γη και τίποτα δεν είναι δεδομένο. Και ίσως αυτό είναι που δίνει πραγματικό νόημα σε κάθε όνειρο.
Γιατί κάποιες φορές, αρκεί να πιστέψεις λίγο… για να αρχίσει το άπιαστο να πλησιάζει.
@villavictoryportoheli #tiktokgreece #greece #paidithauma #foryoupage❤️❤️ #fyp ♬ original sound – Humanity
Οι φίλοι σου στο σχολείο πώς το αντιμετωπίζουν;
Όταν ξυπνάω το πρωί για να πάω στο σχολείο, θέλω να αφήνω όλα αυτά στην άκρη. Θέλω να είμαι απλώς ένα παιδί με τους φίλους του να γελάμε, να μιλάμε για την καθημερινότητα, για απλά πράγματα που μας ενώνουνΌταν όμως η συζήτηση πηγαίνει προς την αστροφυσική ή τη δική μου ενασχόληση, συνήθως προτιμώ να κρατάω χαμηλούς τόνους. Δεν με ενδιαφέρει να γίνω το επίκεντρο. Δεν είναι αυτός ο στόχος μου.Αυτό που πραγματικά θέλω και είναι κάτι που μου μετέδωσε ο αγαπημένος μου κ. Σταμάτης Κριμιζής είναι να μπορώ να εμπνέω, έστω και λίγο, τους ανθρώπους γύρω μου. Να αγαπήσουν την επιστήμη, αλλά πάνω απ’ όλα να αγαπήσουν τον άνθρωπο και το ίδιο μας το είδος.Ο κ. Κριμιζής επισκέπτεται σχολεία σε όλη τη χώρα και μεταφέρει ένα πολύ δυνατό μήνυμα: την αξία της αριστείας, της αξιοκρατίας και της αξιολόγησης τρεις λέξεις που, όταν γίνονται πράξη, μπορούν να αλλάξουν τα πάντα.Με τους φίλους μου, λοιπόν, θέλω να μοιραζόμαστε την απλότητα της καθημερινότητας. Και αν κάποιος από αυτούς χρειαστεί κάτι, θα είμαι πάντα δίπλα του όχι ως «κάτι ξεχωριστό», αλλά απλώς ως φίλος.

Πότε κατάλαβες για πρώτη φορά ότι η φυσική δεν είναι απλώς μάθημα αλλά κάτι που σε «τραβάει» πραγματικά;
Το κατάλαβα από τη στιγμή που άρχισα να συμμετέχω σε διαγωνισμούς, ήδη από την έκτη δημοτικού. Εκεί ξεκίνησε η πρώτη ουσιαστική μου επαφή με τη φυσική όχι ως μάθημα, αλλά ως κάτι που με τραβούσε πραγματικά.Για μένα, η φυσική δεν είναι απλώς ένα σχολικό αντικείμενο. Είναι αυτό που διέπει τον κόσμο μας. Είναι η ίδια η ύπαρξή μας. Είναι η δύναμη που μας κρατά στη Γη, η κίνηση του ηλιακού μας συστήματος γύρω από τον Γαλαξία, οι νόμοι που εξηγούν όσα βλέπουμε αλλά και όσα δεν μπορούμε να δούμε.Άνθρωποι όπως ο Ισαάκ Νεύτων, ο Άλμπερτ Αϊνστάιν και ο Γιοχάνες Κέπλερ αφιέρωσαν τη ζωή τους για να μπορούμε εμείς σήμερα να μιλάμε για τη φυσική και να κατανοούμε τον κόσμο.Κάποτε διάβασα κάτι που με σημάδεψε: «Στεκόμαστε στους ώμους γιγάντων για να μπορέσουμε να δούμε πιο μακριά». Αυτοί οι «γίγαντες» είναι όλοι εκείνοι οι επιστήμονες που άνοιξαν τον δρόμο πριν από εμάς. Χωρίς αυτούς, τίποτα δεν θα ήταν το ίδιο.Και ίσως αυτό είναι τελικά η φυσική για μένα ένας τρόπος να καταλαβαίνω τον κόσμο, αλλά και μια συνέχεια μιας μεγάλης ανθρώπινης προσπάθειας που δεν σταματά ποτέ.
Υπήρξε κάποιο είδος διλήμματος, δηλαδή κάποια στιγμή που δυσκολεύτηκες πολύ και σκέφτηκες να σταματήσεις ή να κάνεις κάτι άλλο;
Θα σας πω την αλήθεια υπήρξαν στιγμές που δυσκολεύτηκα πολύ. Οι ατελείωτες ώρες διαβάσματος για τους διαγωνισμούς, το άγχος για το αν έλυσα σωστά μια άσκηση ή αν πραγματικά την είχα κατανοήσει… και μετά, όταν έβλεπα τα λάθη μου, ερχόταν η απογοήτευση. Εκείνες τις στιγμές ένιωθα ότι θέλω να τα παρατήσω.Όμως πάντα υπήρχε κάτι που με κρατούσε. Οι γονείς μου, που με στήριζαν και μου θύμιζαν ότι μπορώ να τα καταφέρω, αν συγκεντρωθώ και επιμείνω. Και κάπου εκεί, έφερνα για λίγα δευτερόλεπτα στο μυαλό μου την πορεία του κ. Σταμάτης Κριμιζής έναν άνθρωπο που δεν σταμάτησε μπροστά στις δυσκολίες.Αυτό ήταν αρκετό για να κάνω ένα μικρό «reset» μέσα μου και να συνεχίσω. Και στο τέλος της ημέρας, τα είχα καταφέρει.Γι’ αυτό μπορώ να πω με ειλικρίνεια ότι, όσο κι αν δυσκολεύτηκα, δεν είπα ποτέ πραγματικά «τα παρατάω». Γιατί κάθε δυσκολία ήταν τελικά ένα βήμα πιο κοντά σε αυτό που αγαπώ.
Πώς είναι όταν δουλεύεις σε ένα τόσο απαιτητικό αντικείμενο
Για μένα, αυτή η «δυσκολία» δεν έχει φτάσει ακόμη στο πλήρες της μέγεθος. Νιώθω πως βρίσκομαι στην αρχή της διαδρομής σαν ένας μικρός δορυφόρος που κινείται γύρω από έναν τεράστιο πλανήτη που λέγεται NASA. Αυτό που κάνω σήμερα είναι να δουλεύω όσο περισσότερο μπορώ: να διαβάζω, να μελετώ, να παρακολουθώ κάθε αποστολή, να προσπαθώ να κατανοήσω σε βάθος αυτόν τον κόσμο. Σε αυτή την πορεία, έχω την τύχη να ακούω με προσοχή δύο ανθρώπους που με καθοδηγούν με το παράδειγμά τους τον κ. Σταμάτη Κριμιζή και τον κ. Κώστα Διαλυνά. Άνθρωποι που βρίσκονται στον πυρήνα των διαστημικών αποστολών και μου δείχνουν τι σημαίνει πραγματική αφοσίωση.Η ουσιαστική συμμετοχή σε αυτόν τον «πυρήνα» είναι κάτι που ανήκει στα επόμενα χρόνια. Είναι στόχος. Και για να φτάσω εκεί, προσπαθώ κάθε μέρα να γίνομαι λίγο καλύτερος παίρνοντας δύναμη, κάνοντας τις δικές μου «βαθιές αναπνοές», και συνεχίζοντας.Γιατί θέλω, όταν έρθει εκείνη η στιγμή, να είμαι αντάξιος πρώτα για τον εαυτό μου και έπειτα για τη χώρα μου.

Είναι κάτι «τυπικό» ή πιο άμεσο;
Δεν θα το έλεγα «τυπικό». Αντίθετα, η NASA και γενικότερα η νοοτροπία στις ΗΠΑ είναι να ακούνε ιδέες από παντού, ανεξάρτητα από την ηλικία. Αυτό είναι κάτι που με εντυπωσιάζει ιδιαίτερα.Η δική μου σκέψη για τη μελλοντική αποστολή Interstellar Probe είναι κάτι που εκφράστηκε άμεσα. Η αποστολή αυτή έχει ήδη πάρει έγκριση και σχεδιάζεται, και αυτό που πρότεινα είναι να λειτουργεί σαν ένας «φύλακας άγγελος» του ηλιακού μας συστήματος ένας συνεχιστής των Voyager, που εξακολουθούν μέχρι σήμερα να γράφουν ιστορία. Ξεκίνησαν ως αποστολές λίγων ετών και σήμερα πλησιάζουν τα 50, με τεχνολογία της δεκαετίας του 1970. Είναι κάτι που δείχνει τι μπορεί να πετύχει ο άνθρωπος όταν υπάρχει όραμα και επιμονή.Το Κέντρο Διαστημικής Έρευνας και Τεχνολογίας της Ακαδημίας Αθηνών, με επικεφαλής τον κ. Σταμάτης Κριμιζής, έχει ουσιαστική συμβολή στην επιστημονική παρακολούθηση τέτοιων αποστολών, και μέσα από αυτή τη σύνδεση νιώθω ότι κάνω τα πρώτα μου βήματα. Είμαι μόλις 15 ετών, οπότε γνωρίζω πολύ καλά ότι έχω δρόμο μπροστά μου. Για μια αποστολή που στοχεύει να εκτοξευθεί γύρω στο 2035–2036, υπάρχει ο χρόνος να προετοιμαστώ σωστά, να σπουδάσω και να αποκτήσω τις γνώσεις που χρειάζονται ώστε να συμμετέχω ενεργά και να γίνω επίσημο μέλος αυτής της αποστολής. Και αυτό, για μένα, είναι το πιο όμορφο κομμάτι: ότι το όνειρο δεν είναι μακριά απλώς θέλει χρόνο, δουλειά και πίστη.

Όταν ακούς ότι η ιδέα σου μπορεί να προχωρήσει μέχρι το 2035, πώς το επεξεργάζεσαι μέσα σου;
Όπως είπα και στην αρχή, η αποστολή Interstellar Probe είναι μια αποστολή που σχεδιάζεται εδώ και δεκαετίες. Επιστήμονες από όλο τον κόσμο δίνουν ιδέες, κάνουν προτάσεις και συμβάλλουν με τη γνώση τους, γιατί πρόκειται για ένα εγχείρημα με πολύ συγκεκριμένο επιστημονικό χαρακτήρα και τεράστια σημασία για το μέλλον της διαστημικής έρευνας.
Είναι επίσης σημαντικό να θυμόμαστε ότι μιλάμε για μια αποστολή δισεκατομμυρίων δολαρίων. Σε τόσο μεγάλα χρονικά διαστήματα όλα μπορούν να αλλάξουν. Οι προτεραιότητες των κρατών, της οικονομίας και της ίδιας της επιστήμης μεταβάλλονται συνεχώς. Βλέπουμε, για παράδειγμα, ότι σήμερα οι Ηνωμένες Πολιτείες δίνουν πολύ μεγάλη προτεραιότητα στην επιστροφή του ανθρώπου στη Σελήνη.
Γι’ αυτό εγώ εύχομαι και ελπίζω στο μέλλον αυτή η αποστολή να ολοκληρωθεί πλήρως και να καταφέρει να πραγματοποιήσει τον στόχο της.
Για μένα, η σκέψη ότι μια ιδέα ή μια πρόταση μπορεί κάποτε να αποτελέσει ένα μικρό κομμάτι μιας τόσο μεγάλης αποστολής είναι κάτι βαθιά συγκινητικό. Νιώθω ότι ίσως έτσι γίνεσαι κι εσύ ένα πολύ μικρό μέρος μιας τεράστιας ιστορίας.
Συχνά σκέφτομαι τον κ. Σταμάτη Κριμιζή και την ομάδα του, που έχουν συνδέσει το όνομά τους με τις θρυλικές αποστολές Voyager. Είναι συγκλονιστικό να συνειδητοποιείς ότι ένα μέρος της δουλειάς τους βρίσκεται αυτή τη στιγμή έξω από το ηλιακό μας σύστημα. Και μόνο η σκέψη ότι κάποτε μια αποστολή μπορεί να φέρει πάνω της ένα όργανο που έχεις σχεδιάσει εσύ — και να είσαι υπεύθυνος για τη λειτουργία του — δίνει νόημα σε κάθε προσπάθεια.
Παράλληλα, η αλήθεια είναι ότι δεν αγαπώ μόνο τη φυσική. Έχω μεγάλη αγάπη για τη βιολογία, τη χημεία και τα μαθηματικά, και θέλω να εντάξω και την ιατρική στη ζωή μου. Τα τελευταία δύο χρόνια εκπαιδεύομαι στο da Vinci Surgical System και τον ερχόμενο Ιούνιο θα είμαι ο νεότερος πιστοποιημένος χειριστής του. Παράλληλα, τον Ιούλιο θα συμμετάσχω σε διεθνή διαγωνισμό στο Λονδίνο, συναγωνιζόμενος ακόμη και επαγγελματίες γιατρούς. Είναι μια εμπειρία που με γεμίζει ευθύνη, αλλά και όραμα.
Το όνειρό μου, σε έναν κόσμο που αλλάζει με τεράστια ταχύτητα, είναι να συνδυάσω την ιατρική με την αστροφυσική. Γιατί η ζωή στη Γη συνδέεται βαθιά με το σύμπαν — ακόμη και με αστεροειδείς όπως ο Bennu, ο οποίος περιέχει 14 από τα 20 βασικά αμινοξέα της ζωής.
Αν θέλουμε το ανθρώπινο είδος να συνεχίσει να υπάρχει και να εξελίσσεται, πρέπει να κοιτάμε παντού — και προς τα μέσα, και προς τα έξω. Να εξελίσσουμε την επιστήμη, αλλά και να κατανοούμε την ευθύνη που τη συνοδεύει. Δεν θέλω να ζήσω και να δω το ανθρώπινο είδος να φτάνει στο τέλος του εξαιτίας της ίδιας του της τεχνολογίας. Η τεχνητή νοημοσύνη είναι ένα τεράστιο εργαλείο, αλλά χρειάζεται όρια. Οι άνθρωποι που κρατούν αυτή τη δύναμη — κράτη και κυβερνήσεις — έχουν ευθύνη να τη διαχειριστούν σωστά. Γιατί ο άνθρωπος δεν πρέπει ποτέ να καταστραφεί από το ίδιο του το δημιούργημα.
Ποιο άτομο σε έχει επηρεάσει περισσότερο στον τρόπο που σκέφτεσαι;
Η απάντηση σε αυτή την ερώτηση είναι για μένα ξεκάθαρη. Πρώτα και πάνω απ’ όλα οι γονείς μου.Οι γονείς μου ήταν η σπίθα. Ήταν εκείνοι που με στήριξαν, με ενθάρρυναν και μου έδωσαν τα πρώτα εφόδια για να ονειρευτώ. Όμως στη συνέχεια της πορείας μου, υπήρξε ένας άνθρωπος που μετέτρεψε αυτή τη σπίθα σε φλόγα.Σε μία από τις συναντήσεις μας, μου είπε κάτι που δεν θα ξεχάσω ποτέ: να μην φοβάμαι να εκφράζω την άποψή μου και να τολμάω. Αυτή η φράση με ακολουθεί σε κάθε μου βήμα.Ο λόγος του, το πάθος του για την επιστήμη και την αριστεία, ο τρόπος που βλέπει τον κόσμο — όλα αυτά με έκαναν να αγαπήσω το άγνωστο. Με έμαθε να σκέφτομαι πέρα από αυτό που φαίνεται, να ψάχνω πιο βαθιά, να μην σταματώ στην επιφάνεια.Όπως είπε και ο Νίκος Καζαντζάκης, «φτάσε όπου δεν μπορείς». Αυτό προσπαθώ να ακολουθώ.Μπορεί να μην έχουμε καμία βιολογική συγγένεια, όμως μέσα μου νιώθω κάτι πιο δυνατό από αυτό. Μια σύνδεση ουσιαστική, ανθρώπινη, που με καθοδηγεί.Και αυτός ο άνθρωπος είναι ο κ. Σταμάτης Κριμιζής, τον οποίο ευχαριστώ από τα βάθη της ψυχής μου.
Ποιο είναι αυτό το project που ενδεχομένως αποτελεί το πιο μεγάλο σου όνειρο;
Αυτή τη στιγμή στη ζωή μου υπάρχουν δύο μεγάλα projects και ίσως δύο πολύ μεγάλα όνειρα.Το πρώτο αφορά τη μελλοντική αποστολή Interstellar Probe. Ο στόχος μου είναι να ολοκληρώσω την ιδέα ενός οργάνου που ονομάζω Interstellar Chemical & Spectral Imager δηλαδή «Φασματική Απεικόνιση Χημικής Σύστασης». Πρόκειται για έναν προηγμένο φασματογράφο απόστασης, ένα είδος μικρού διαστημικού τηλεσκοπίου, που θα μπορεί να πραγματοποιεί φασματική ανίχνευση από πολύ μεγάλες αποστάσεις. Ο σκοπός του θα είναι να χαρτογραφεί μόρια και χημικές ενώσεις σε πλανήτες, δορυφόρους, αλλά και στον διαστρικό χώρο, ο οποίος θεωρείται σχεδόν κενός περίπου ένα άτομο ανά κυβικό εκατοστό. Με μια έννοια, θα μπορεί να «σαρώνει» το περιβάλλον γύρω του, να ανιχνεύει χημικά ίχνη, να στέλνει δεδομένα πίσω στη Γη και, σε περίπτωση σημαντικής ανίχνευσης, να δίνει και την ακριβή θέση της.Το δεύτερο project είναι κάτι εντελώς διαφορετικό, αλλά εξίσου σημαντικό για μένα. Έχω ήδη ξεκινήσει μια μεγάλη μελέτη, σε συνεργασία με νοσοκομείο της Αθήνας, πάνω στον καρκίνο και στη σχέση του με τα μοτίβα της καθημερινότητας ενός ανθρώπου. Η βασική σκέψη είναι αν αλλαγές στις καθημερινές συνήθειες, στον τρόπο ζωής ή στη συμπεριφορά μπορούν να λειτουργήσουν ως πρώιμες ενδείξεις για κάποια μορφή καρκίνου. Αυτή τη στιγμή υπάρχει ήδη ένα μικρό δείγμα που μας δίνει αρκετά ενδιαφέροντα συμπεράσματα. Ο στόχος μου είναι μέσα στον επόμενο χρόνο να μεγαλώσει σημαντικά αυτό το δείγμα και, αν όλα πάνε καλά, να καταφέρουμε να δημοσιεύσουμε τη μελέτη. Ίσως αυτά τα δύο projects να φαίνονται πολύ διαφορετικά μεταξύ τους αφού το ένα κοιτάζει προς τα άστρα και το άλλο προς τον άνθρωπο. Όμως για μένα συνδέονται απόλυτα. Γιατί και τα δύο έχουν τον ίδιο σκοπό: να προστατεύσουν, να εξελίξουν και να βοηθήσουν τη ζωή.Και πραγματικά… εύχομαι να τα καταφέρω.

Το μήνυμα μου…Σε όσους πραγματικά ενδιαφέρονται
Κλείνοντας αυτή τη συνέντευξη, θα ήθελα να αφήσω μια σκέψη που θεωρώ βαθιά ανθρώπινη. Στις 14 Φεβρουαρίου 1990, το Voyager 1, έξι δισεκατομμύρια χιλιόμετρα μακριά από τη Γη, λίγο πριν χαθεί για πάντα στο διαστρικό σκοτάδι, γύρισε την κάμερά του πίσω για μια τελευταία ματιά. Και τότε κατέγραψε ίσως τη σημαντικότερη φωτογραφία στην ιστορία της ανθρωπότητας.
Το Pale Blue Dot. Μια απειροελάχιστη κουκκίδα φωτός μέσα στο αχανές σκοτάδι του σύμπαντος. Μια κουκκίδα σχεδόν αόρατη. Κι όμως… εκεί μέσα βρίσκεται ολόκληρη η ανθρώπινη ιστορία. Εκεί γεννήθηκαν όλοι όσοι αγαπήσαμε. Όλοι όσοι χάσαμε. Όλοι οι πολιτισμοί, οι πόλεμοι, οι θρησκείες, οι αυτοκρατορίες, οι επαναστάσεις, τα όνειρα, οι φόβοι, οι έρωτες και οι ελπίδες μας.
Όλη η ανθρωπότητα συμπυκνωμένη πάνω σε έναν «κόκκο σκόνης» που αιωρείται μέσα στην ατελείωτη σιωπή του σύμπαντος. Και κάθε φορά που κοιτάζω αυτή τη φωτογραφία, νιώθω κάτι συγκλονιστικό: Δεν έχουμε τίποτα πραγματικά να χωρίσουμε. Τα σύνορα που χαράξαμε, το μίσος που καλλιεργήσαμε, οι διαφορές που μας έμαθαν να φοβόμαστε… από τόσο μακριά δεν φαίνονται καν. Για το σύμπαν είμαστε όλοι το ίδιο. Επιβάτες του ίδιου εύθραυστου κόσμου. Πλήρωμα του ίδιου μικρού διαστημοπλοίου που ταξιδεύει μέσα στο άπειρο.
Το Pale Blue Dot θα έπρεπε να βρίσκεται παντού. Σε κάθε σπίτι. Σε κάθε σχολείο. Σε κάθε κοινοβούλιο. Σε κάθε γραφείο ηγέτη.
Πριν μιλήσουμε με μίσος. Πριν σηκώσουμε το χέρι μας ο ένας απέναντι στον άλλον. Πριν ξεχάσουμε πόσο πολύτιμη είναι η ζωή. Γιατί ίσως τότε να είχαμε περισσότερη ταπεινότητα. Περισσότερη κατανόηση. Περισσότερη συμπόνια. Περισσότερο άνθρωπο. Ίσως τότε να συνειδητοποιούσαμε ότι το μεγαλύτερο θαύμα του σύμπαντος δεν είναι οι γαλαξίες, ούτε οι μαύρες τρύπες, ούτε τα δισεκατομμύρια άστρα. Αλλά το γεγονός ότι, πάνω σε αυτή τη μικρή γαλάζια κουκκίδα, η ύλη απέκτησε συνείδηση.
Ότι υπάρχουμε. Ότι μπορούμε να αγαπάμε. Να δημιουργούμε. Να ονειρευόμαστε. Να σηκώνουμε το βλέμμα στον ουρανό και να αναρωτιόμαστε ποιοι είμαστε. Ίσως τελικά το Pale Blue Dot να μην είναι απλώς μια φωτογραφία. Ίσως να είναι ο καθρέφτης της ανθρωπότητας.Και ίσως, αν το κοιτάζουμε συχνότερα, ο κόσμος να γίνει λίγο καλύτερος. Με περισσότερη αγάπη. Με περισσότερη σοφία. Με περισσότερη ταπεινότητα.

