Το σίγουρο είναι ότι συχνά αυτά τα δύο… πάνε πακέτο. Το ποδόσφαιρο, ειδικά όταν πρόκειται για τελική φάση Παγκοσμίου Κυπέλλου, αποτελεί πεδίο τεράστιας προβολής για πολιτικές θέσεις. Στα γήπεδα η πολιτική και το ποδόσφαιρο κονταροχτυπιούνται και η μάχη αυτή είναι αμφίρροπη. Στα Μουντιάλ πάντως, το ποδόσφαιρο έχει κλείσει την πολιτική στα καρέ της και σκοράρει αφειδώς. Το έπραξε το 1966 και το 1998. Τώρα καλείται να το πράξει ξανά. Ο πόλεμος στη Μέση Ανατολή απειλεί την ομαλή διεξαγωγή του Μουντιάλ που θα κάνει σέντρα σε τρεις μήνες στα γήπεδα των ΗΠΑ, του Μεξικού και του Καναδά. Το Ιράν έχει προκριθεί, αλλά είναι αμφίβολο αν θέλει και κυρίως αν μπορεί να συμμετάσχει με ασφάλεια. «Ας δώσουμε στο… ποδόσφαιρο μία ευκαιρία», όπως θα έλεγε και ο Τζον Λένον.

Παρασκήνιο

Το Παγκόσμιο Κύπελλο του 1966 είχε ξεκινήσει πολύ νωρίτερα από τις 11 Ιουλίου, ημέρα που έγινε η πρεμιέρα της διοργάνωσης. Το κορυφαίο ποδοσφαιρικό ραντεβού του πλανήτη διεξήχθη στην Αγγλία και οι οικοδεσπότες κατέκτησαν τον παγκόσμιο τίτλο, ο οποίος είναι και ο μοναδικός τους μέχρι σήμερα. Οι μνήμες, όμως, έχουν να κάνουν και με εξωαγωνιστικά ζητήματα, τα οποία προέκυψαν όταν εξασφάλισε τη συμμετοχή της στη διοργάνωση η Βόρεια Κορέα.

Οι Βορειοκορεάτες ήταν οι μοναδικοί εκπρόσωποι της Ασίας σε αυτό το Μουντιάλ, στο οποίο δεν συμμετείχαν εθνικές ομάδες από την Ωκεανία και την Αφρική. Οι αφρικανικές ομάδες είχαν αρνηθεί να λάβουν μέρος στα προκριματικά, όταν πληροφορήθηκαν ότι η FIFA δεν θα έδινε σε εθνικές από τη μαύρη ήπειρο απευθείας εισιτήρια για την τελική φάση του Παγκοσμίου Κυπέλλου, παρά μόνο έπειτα από διηπειρωτικά μπαράζ με ασιατικές ομάδες.

Δυσφορία

Οι Αγγλοι δεν ήθελαν να υποδεχθούν τη Βόρεια Κορέα στο έδαφός τους. Κι αυτό γιατί το Ηνωμένο Βασίλειο δεν αναγνώριζε το ασιατικό κράτος και πίστευε ότι αν τη δεχόταν για τους αγώνες, θα διαταράσσονταν οι σχέσεις της τόσο με τη Νότιο Κορέα όσο και με τις ΗΠΑ, κάτι που δεν επιθυμούσε. Οταν η FIFA απείλησε ότι αν οι Βρετανοί αρνηθούν τη συμμετοχή της Βόρειας Κορέας, τότε θα ορίσει άλλη διοργανώτρια χώρα, εκείνοι άρχισαν να σκαρφίζονται άλλους τρόπους για να δείξουν τη δυσφορία τους και γενικά για να μειώσουν στο ελάχιστο το αποτύπωμα της ασιατικής χώρας στη διοργάνωση.

Ετσι, προτάθηκε οι εθνικοί ύμνοι των χωρών να μην ακούγονται σε όλα τα ματς, όπως γίνεται διαχρονικά, αλλά να ακουστούν μόνο στο εναρκτήριο ματς της Αγγλίας με την Ουρουγουάη και στον τελικό. Κι αυτό γιατί οι πιθανότητες να φτάσει η Βόρεια Κορέα στον μεγάλο τελικό ήταν απειροελάχιστες. Ετσι βρέθηκε ο τρόπος ώστε να μην ακουστεί ο εθνικός ύμνος της ασιατικής χώρας, που για την Αγγλία απλά δεν… υπήρχε. Επίσης, προτάθηκε έξω από τα γήπεδα που ήταν αναρτημένες οι σημαίες όλων των κρατών να αφαιρείται αμέσως το λάβαρο κάθε χώρας που θα αποκλειόταν από τη συνέχεια της διοργάνωσης.

Νίκη-έκπληξη

Πάντως, οι ποδοσφαιριστές της Βόρειας Κορέας έκαναν ό,τι περνούσε από το χέρι τους για να… σπάσουν τα νεύρα των Αγγλων. Κι αυτό γιατί, κόντρα στα προγνωστικά, πέρασαν από τη φάση του ομίλου με ήττα 1-3 από την τότε Σοβιετική Ενωση, ισοπαλία 1-1 με τη Χιλή (με γκολ στο 89’) και νίκη-έκπληξη 1-0 επί της Ιταλίας, που σόκαρε τον ποδοσφαιρικό πλανήτη.

Τα παιχνίδια της η Βόρεια Κορέα τα έδωσε στο Μίντλεσμπρο. Οι διεθνείς της είχαν ενθουσιασμό, τα έβαλαν με τα μεγαθήρια, αγνόησαν την πολιτική και κέρδισαν τους φιλάθλους της πόλης. Αλλωστε η Βόρεια Κορέα αγωνιζόταν με κόκκινες εμφανίσεις όπως και η τοπική Μίντλεσμπρο. Πολλοί Αγγλοι φίλαθλοι ακολούθησαν τότε τη Βόρεια Κορέα στον επόμενο αγώνα της που έγινε στο «Γκούντισον Παρκ» του Λίβερπουλ για να την υποστηρίξουν. Το ποδόσφαιρο μόλις είχε σκοράρει κατά της πολιτικής.

Στα προημιτελικά η Βόρεια Κορέα αντιμετώπισε την Πορτογαλία του σπουδαίου Εουσέμπιο. Προηγήθηκε με 0-3 στο 25’, για να ηττηθεί τελικά 5-3, με τον Εουσέμπιο (πρώτο σκόρερ της διοργάνωση) να πετυχαίνει τέσσερα γκολ, τα δύο εκ των οποίων με εύστοχες εκτελέσεις πέναλτι.

ΓΑΛΛΙΑ 1998

Η μάχη Ιράν – ΗΠΑ που όλοι περίμεναν, αλλά δεν συνέβη

Στις 21 Ιουνίου 1998, στο στάδιο «Ζερλάν» της Λυών, διεξήχθη ο πιο φορτισμένος πολιτικά αγώνας στην παγκόσμια ιστορία του ποδοσφαίρου, όταν το Ιράν αντιμετώπισε τις ΗΠΑ στον έκτο όμιλο του Μουντιάλ της Γαλλίας. Διόλου τυχαία, η FIFA όρισε τον ουδέτερο Ελβετό διαιτητή Ουρς Μάγιερ. Οι σχέσεις των δύο κρατών ήταν κάκιστες για αρκετό καιρό, υπό τη σκιά της «επανάστασης» του 1979, όταν ανέλαβε τη διακυβέρνηση της ασιατικής χώρας η ισλαμική δημοκρατία υπό τον αγιατολάχ Χομεϊνί. Τα μέτρα ασφαλείας για το συγκεκριμένο παιχνίδι ήταν πρωτόγνωρα. Οι αποστολές των δύο εθνικών ομάδων μετέβησαν στο στάδιο από διαφορετικές και άγνωστες διαδρομές. Η αστυνομική παρουσία ήταν έντονη, ακόμα και στις τουαλέτες του γηπέδου. Περίπου 150 αστυνομικοί με στολές, αλλά και με πολιτικά, βρίσκονταν εντός του «Ζερλάν», αφού ο φόβος ενός τρομοκρατικού χτυπήματος είχε προκαλέσει συναγερμό…

Ηπιες δηλώσεις

Πριν από τον αγώνα, οι παίκτες και οι προπονητές των δύο αντιπάλων προσπάθησαν να μη ρίξουν λάδι στη φωτιά με τις δηλώσεις τους. «Δεν έχουμε κανένα πρόβλημα με τους παίκτες των ΗΠΑ. Θέλουμε να κάνουμε νέους φίλους», είπε ο μέσος του Ιράν Αλί Ρεζά Μανσουριάν. Το μήνυμα των Αμερικανών διεθνών μέσω του χαφ Ταμπ Ράμος: «Δεν μας είπε κανείς νικήστε το Ιράν, κάντε το για τον Μπιλ Κλίντον». Υπήρχε, ωστόσο, η αίσθηση ότι οι Ιρανοί διεθνείς ήθελαν τη νίκη για να απαλύνουν τον πόνο των οικογενειών των 500.000 συμπατριωτών τους, που σκοτώθηκαν στον πόλεμο με το Ιράκ. Αυτό τόνισε ο επιθετικός του Ιράν Χονταντάν Αζίζι. Σε εκείνον τον πόλεμο, οι ΗΠΑ υποστήριξαν το Ιράκ.

Εκατομμύρια κόσμου από όλο τον πλανήτη στήθηκαν στις τηλεοράσεις τους για να παρακολουθήσουν τον αγώνα, δίνοντας σημασία σε κάθε λεπτομέρεια, από την προθέρμανση ακόμα. Στο γαλλικό στάδιο ακούστηκαν αρκετά συνθήματα εναντίον του Ιράν, κάποιοι άφησαν στον αέρα μπαλόνια με συνθήματα ή αποκάλυψαν μπλούζες με μηνύματα, αλλά μέχρι εκεί…

Βραβείο Fair Play

Στην πράξη, το ποδόσφαιρο κατατρόπωσε την πολιτική. Αν και τυπικά οι παίκτες των ΗΠΑ έπρεπε να υποδεχθούν για τις χειραψίες τους αντιπάλους τους στη σέντρα πριν από την έναρξη του αγώνα, προτίμησαν να πάνε εκείνοι στους Ιρανούς, οι οποίοι με τη σειρά τους έδωσαν στους Αμερικανούς από ένα λευκό τριαντάφυλλο ως σύμβολο ειρήνης. Αν και δεν προβλέπεται πριν από αγώνες, οι δύο ομάδες φωτογραφήθηκαν μαζί. Το ποδόσφαιρο είχε κάνει το θαύμα του και η FIFA απένειμε στις δύο ομάδες το βραβείο Fair Play του 1998. Για την ιστορία, το Ιράν επικράτησε με 2-1, ωστόσο έμεινε με τρεις βαθμούς στον όμιλο, όσους και οι ΗΠΑ. Ετσι, αποκλείστηκαν και οι δύο από τη συνέχεια, αφού την πρόκριση πήραν τελικά η Γερμανία και η τότε Σερβία-Μαυροβούνιο.