Κάθε ένα έχει τα δικά του χαρακτηριστικά, τα δυνατά του, αλλά και τα τρωτά του σημεία. Είναι τόσο διαδεδομένα πλέον που μέχρι και σε αθλητικά στοιχήματα τα βρίσκουμε πλέον, ποιο θα επιλέξει να πάει ο κόουτς. Όμως, με το ποιο σύστημα τελικά θα παίξει μια ομάδα, δεν είναι ποτέ μια τυχαία επιλογή. Εξαρτάται από το ρόστερ, τον αντίπαλο και φυσικά την αγωνιστική ταυτότητα που θέλει να δώσει ο προπονητής.

Η φιλοσοφία του 4-3-3

Το 4-3-3 είναι ίσως το πιο αναγνωρίσιμο σύστημα στον σύγχρονο επιθετικό προσανατολισμό. Με τέσσερις αμυντικούς, τρεις μέσους και τρεις επιθετικούς, δίνει μια ισορροπία σε άμυνα και επίθεση και ιδιαίτερη έμφαση σε όλο το πλάτος του γηπέδου.

Τα εξτρέμ παίζουν καθοριστικό ρόλο, καθώς διεμβολίζουν την άμυνα του αντιπάλου και δημιουργούν χώρους. Παράλληλα, οι τρεις μέσοι μπορούν να προσαρμοστούν ανάλογα με το παιχνίδι, ένας σε πιο αμυντική θέση για κάλυψη και οι άλλοι δύο με πιο δημιουργικές αρμοδιότητες και καθήκοντα

Τα υπέρ 

Ένα από τα βασικά του πλεονεκτήματα είναι η έμφαση που δίνεται στην επιθετική ανάπτυξη. Το σύστημα δίνει την ευχέρεια για πιο γρήγορη κυκλοφορία της μπάλας και πιο εύκολη μετάβαση στο επιθετικό τρίτο (δηλ. λίγο πριν την αντίπαλη μεγάλη περιοχή). Οι ομάδες που το παίζουν συχνά πιέζουν ψηλά, δυσκολεύοντας τον αντίπαλο να κάνει το παιχνίδι του.

Επίσης, εδώ υπάρχει μια σαφήνεια και διάκριση ρόλων. Οι παίκτες γνωρίζουν ακριβώς τι πρέπει να κάνουν, κάτι που βοηθά ιδιαίτερα σε ομάδες με καλή τεχνική κατάρτιση. Το πλάτος που δημιουργείται από τα εξτρέμ δίνει καλές και συνεχόμενες επιλογές για επίθεση.

Και τα κατά

Και κάπου εδώ να πούμε όμως πως, το 4-3-3 κρύβει και αρκετά ρίσκα. Οι μεγάλες αποστάσεις ανάμεσα στις γραμμές μπορεί να δημιουργήσει κενά, ειδικά αν οι μέσοι έχουν κακές επιστροφές. Σε περιπτώσεις που η ομάδα χάνει τη μπάλα ψηλά, τότε καλά κρασιά, ο αντίπαλος μπορεί να βγει με αξιώσεις για αντεπίθεση.

Επίσης, θέλει εξτρέμ ταχυδύναμα και με αντοχή. Αν αυτοί οι παίκτες δεν κάνουν παιχνίδι, η ανάπτυξη γίνεται φουλ προβλέψιμη..

Το 3-5-2

Από την άλλη το 3-5-2 είναι ένα πιο ευέλικτο και συχνά πιο «κλειστό» σύστημα. Με τρεις κεντρικούς αμυντικούς και πέντε μέσους, δίνει έμφαση στον έλεγχο του κέντρου και στην αμυντική σταθερότητα.

Οι πλάγιοι παίκτες (wing-backs) αποτελούν το “κλειδί” της λειτουργίας του. Είναι υπεύθυνοι τόσο για την άμυνα όσο και για την επίθεση, καλύπτοντας μεγάλες αποστάσεις.

Πλεονεκτήματα 

Το μεγαλύτερο πλεονέκτημα του συστήματος είναι η αριθμητική υπεροχή στο κέντρο. Με πέντε μέσους, η ομάδα μπορεί να ελέγξει τον ρυθμό του αγώνα και να περιορίσει τη δημιουργική ικανότητα του αντιπάλου.

Στην άμυνα τώρα, τα τρια στόπερ δίνουν όγκο και μεγαλύτερη ασφάλεια, ειδικά απέναντι σε ομάδες με έναν κεντρικό επιθετικό. Επιπλέον, είναι σύστημα για να εκμεταλλευτείς τις αντεπιθέσεις, καθώς υπάρχουν πάντα δύο επιθετικοί έτοιμοι για κίνηση στον χώρο.

Μειονεκτήματα 

Από την άλλη, τα πράγματα με τα 3-5-2 δεν είναι 100% ρόδινα. Οι wing-backs πρέπει να έχουν πολύ καλή φυσική κατάσταση και τακτική πειθαρχία (να έχουν επιστροφές με λίγα λόγια). Αν δεν καταφέρουν να καλύψουν τους χώρους, η ομάδα είναι πολύ ευάλωτη ειδικά στα άκρα.

Επιπλέον, σε φάσεις όπου η ομάδα έχει ανάγκη τη δημιουργία από τα πλάγια, το σύστημα δεν δίνει και πολλές επιλογές. Χωρίς καθαρά εξτρέμ, η ανάπτυξη εξαρτάται περισσότερο από τις κινήσεις των πλάγιων μέσων.

Τελικά, ποιο σύστημα είναι καλύτερο;

Όπως είναι φυσικό, δεν υπάρχει μία απάντηση για όλες τις περιπτώσεις. Το 4-3-3 ταιριάζει γάντι για ομάδες που θέλουν να το πάνε επιθετικά, να πιέσουν ψηλά και να παίξουν γρήγορο ποδόσφαιρο. Από την άλλη, το 3-5-2 είναι ταμάμ για ομάδες που θέλουν έλεγχο, να κρατήσουν τα χαλινάρια και να δουλέψουν με αντεπιθέσεις.

Υπάρχουν και περιπτώσεις που πολλοί προπονητές αλλάζουν σύστημα μέσα στο ίδιο το παιχνίδι. Αυτό αποδεικνύει ότι το άθλημα δεν είναι κάτι στατικό, αλλά μια συνεχής προσαρμογή στις συνθήκες του αγώνα.

Κλείνοντας

Τελικά τα 4-3-3 και 3-5-2 είναι σαν δύο διαφορετικές γλώσσες του ίδιου παιχνιδιού. Το πρώτο δίνει έμφαση στην επίθεση και στο πλάτος, ενώ το δεύτερο στη σταθερότητα και στον έλεγχο του κέντρου. Η επιτυχία δεν έρχεται μόνο από το σύστημα, αλλά από το πώς αυτό εφαρμόζεται στο γήπεδο.

Όταν ο διαιτητής σφυρίζει 3 φορές για τη λήξη, εκεί φαίνεται καλύτερα πως οι καλύτερες ομάδες δεν είναι αυτές που διαλέγουν το σωστό σύστημα, αλλά εκείνες που το υπηρετούν με συνέπεια και καθαρό πλάνο.