Κεντρικός άξονας του Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τον Τουρισμό αποτελεί η μετάβαση σε ένα τουριστικό μοντέλο χαμηλότερου περιβαλλοντικού αποτυπώματος, με ορθολογική διαχείριση φυσικών πόρων και προστασία της βιοποικιλότητας. Κατά πληροφορίες, θα υπάρξουν περιοριστικά μέτρα στην αλόγιστη ανάπτυξη των βραχυχρόνιων μισθώσεων ανά την Ελλάδα. Οι ίδιες πηγές αναφέρουν ότι θα υπάρξει ειδική μέριμνα για την περιβαλλοντική προστασία των μικρών νησιών.
Παράλληλα, προωθείται η ανάπτυξη σύγχρονων και βιώσιμων υποδομών, η ενίσχυση οργανωμένων μορφών χωροθέτησης με σαφείς περιβαλλοντικές προδιαγραφές, καθώς και η επιτάχυνση διαφανών και προβλέψιμων διαδικασιών αδειοδότησης.
Σύσκεψη
Σε ευρεία σύσκεψη, που πραγματοποιήθηκε στο υπουργείο Περιβάλλοντος και Ενέργειας, με τη συμμετοχή του υπουργού Περιβάλλοντος και Ενέργειας, κ. Σταύρου Παπασταύρου, της υπουργού Τουρισμού, κ. Ολγας Κεφαλογιάννη, του υφυπουργού ΥΠΕΝ, κ. Νίκου Ταγαρά, γενικού γραμματέα Φυσικού Περιβάλλοντος & Υδάτων, κ. Πέτρου Βαρελίδη, του γενικού γραμματέα Χωρικού Σχεδιασμού και Αστικού Περιβάλλοντος, κ. Ευθύμιου Μπακογιάννη, και της γενικής γραμματέα Τουριστικής Πολιτικής και Ανάπτυξης, κ. Βάσιας Κουτσούκου, δόθηκε έμφαση στη νέα φιλοσοφία του πλαισίου.
Ιδιαίτερη αναφορά έγινε στη σημασία της χωρικής εξισορρόπησης της τουριστικής δραστηριότητας, με στόχο τη μείωση των πιέσεων σε κορεσμένες περιοχές και την ανάδειξη νέων, εναλλακτικών και θεματικών προορισμών. Η διαφοροποίηση του τουριστικού προϊόντος, σε συνδυασμό με την ποιότητα και τη βιωσιμότητα, αποτελεί βασική προτεραιότητα της νέας στρατηγικής.
Οι δύο υπουργοί υπογράμμισαν ότι η παρουσίαση της Κοινής Υπουργικής Απόφασης αναμένεται στις αρχές Απριλίου, με στόχο την ολοκλήρωση της διαδικασίας και την υπογραφή της ΚΥΑ εντός Μαΐου.
Διαβούλευση
Υπενθυμίζεται ότι στις 3 Ιουλίου του 2024 τέθηκε σε δημόσια διαβούλευση από το αρμόδιο υπουργείο το «Νέο Ειδικό Χωροταξικό Πλαίσιο για τον Τουρισμό» (ΕΧΠ Τουρισμού) και η Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) 1 που το συνοδεύει. Η διαβούλευση ολοκληρώθηκε στις 25 Σεπτεμβρίου αλλά ύστερα από διαφωνίες το σχέδιο παραπέμφθηκε στις ελληνικές καλένδες.
Την περίοδο εκείνη το ΕΧΠ Τουρισμού για νησιωτικές περιοχές επισήμανε σημαντικά προβλήματα, όπως:
- Ελλειψη ρυθμίσεων για τις αστικές περιοχές (πλην της επανάχρησης παλαιών βιομηχανικών εγκαταστάσεων στις μητροπολιτικές περιοχές, ενώ αντίστοιχες εγκαταστάσεις υπάρχουν και σε άλλες αστικές περιοχές) και γενικά για τον αστικό τουρισμό (που έχει σημαντικά διαφορετικά χαρακτηριστικά και προβλήματα από αυτόν των άλλων περιοχών και αφορά κατεξοχήν την εντός οικισμού δόμηση), αλλά και αλλαγές στις χρήσεις ακινήτων, οι οποίες δημιουργούν πιέσεις, όπως η έλλειψη στέγης.
- Ελλειψη περιοριστικών διατάξεων για μη τουριστικές δραστηριότητες συνολικά στην παράκτια ζώνη, πλην εξαιρέσεων, για λόγους που θα έπρεπε να ισχύουν και για τις τουριστικές επιχειρήσεις (κλιματική αλλαγή).
- Πρόβλεψη για δημιουργία τουριστικών μονάδων (ΟΥΤΔ «ήπιας ανάπτυξης) σε ακατοίκητα νησιά.
- Αυθαίρετη κατάταξη των κατοικημένων νησιών σε δύο ομάδες, στις οποίες συνυπάρχουν νησιά που δέχονται πολύ διαφορετική τουριστική πίεση και τα οποία έχουν χαρακτηριστικά που δεν συνάδουν με τα κριτήρια ομαδοποίησης του ΕΧΠ. Αυτό έχει ως συνέπεια οι προτεινόμενες κατευθύνσεις και ρυθμίσεις να μη λαμβάνουν υπόψη ιδιαίτερα χαρακτηριστικά των νησιών, όπως είναι η τουριστική πίεση και πυκνότητα, η οικονομική τους δομή, αλλά και η πληθυσμιακή τους δυναμική.