Το Πυροσβεστικό Σώμα και η Πολιτική Προστασία εξελίσσονται και η τεχνολογία ρίχνεται και επίσημα στη μάχη κατά των… megafires. Για πρώτη φορά μετά τις εξαγγελίες του υπουργείου Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας για τα πολυδιαφημισμένα Συστήματα Εγκαιρης Προειδοποίησης (Early Warning Systems), επίγειες και εναέριες δυνάμεις ξεκινούν την αντιπυρική περίοδο ενισχυμένες με τα σύγχρονα τεχνολογικά εργαλεία.

Ο «Ελεύθερος Τύπος» παρουσιάζει το νέο δόγμα για την αντιμετώπιση των δασικών πυρκαγιών στην Ελλάδα και τις αλλαγές που φέρνει το νομοσχέδιο «Ενεργή μάχη», η ολοκληρωμένη μεταρρύθμιση του συστήματος Πολιτικής Προστασίας που ψηφίστηκε τον περασμένο Φεβρουάριο στη Βουλή.

«Το επίπεδο ετοιμότητας και η ικανότητα διαχείρισης αιφνίδιων και ταυτόχρονων συμβάντων αποτελούν τον καθοριστικό παράγοντα για την επιτυχία της αντιπυρικής περιόδου», ανέφερε χαρακτηριστικά ο υπουργός Κλιματικής Κρίσης και Πολιτικής Προστασίας Ευάγγελος Τουρνάς, σε πρόσφατη συντονιστική σύσκεψη για την αντιπυρική περίοδο που ξεκίνησε επίσημα την 1η Μαΐου.

Στοιχεία

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία του υπουργείου, το 2025 καταγράφηκε αρνητικό ρεκόρ στους δείκτες επικινδυνότητας πυρκαγιάς. Είναι ενδεικτικό ότι υπήρξαν 38 ημέρες με δείκτη 4 (πολύ υψηλή επικινδυνότητα), αριθμός που παρουσιάζει αύξηση 21,6% σε σχέση με τον μέσο όρο της 20ετίας, και 6 ημέρες με δείκτη 5 (κατάσταση συναγερμού), παρουσιάζοντας αύξηση 464%!

Σημαντικό βάρος ρίχνεται για ακόμα μία χρονιά στην πρόληψη των επικίνδυνων συμβάντων, με τις αρμόδιες υπηρεσίες να έχουν βεβαιώσει 174 διοικητικά πρόστιμα από την αρχή του χρόνου μέχρι και την έναρξη της αντιπυρικής περιόδου. Το ίδιο διάστημα τα κλιμάκια της Πυροσβεστικής έχουν προχωρήσει σε 35 συλλήψεις για παραβάσεις διατάξεων πρόληψης πυρκαγιών σε δασικές, αγροτικές και συναφείς εκτάσεις και οικοπεδικούς χώρους εκ των οποίων αρκετές εξελίχθηκαν σε δασικές πυρκαγιές.

Εγκαιρη ανίχνευση εστίας φωτιάς τη στιγμή της εμφάνισής της από το… Διάστημα. Για πρώτη φορά το Κέντρο Επιχειρήσεων του Πυροσβεστικού Σώματος θα έχει τη δυνατότητα έγκαιρης προειδοποίησης για δυνητικά επικίνδυνες πυρκαγιές χωρίς να χρειάζεται συνδρομή από ανθρώπινο μάτι, drone, κάμερα ή εναέριο μέσο. Μικροδορυφόροι με ειδικούς θερμικούς αισθητήρες θα εντοπίζουν τα «hotspots» ακόμη και σε δύσβατες περιοχές, δίνοντας το πλεονέκτημα του ταχύτερου πρώτου πλήγματος, το οποίο είναι συχνά καθοριστικό για την αποφυγή της καταστροφής.

Λίγες ημέρες πριν, τέσσερις ελληνικοί θερμικοί δορυφόροι εκτοξεύθηκαν επιτυχώς με τον πύραυλο Falcon 9 της SpaceX από τη βάση Vandenberg Space Force Base στην Καλιφόρνια και βρίσκονται πλέον σε τροχιά γύρω από τη Γη, στο πλαίσιο του Εθνικού Προγράμματος Μικροδορυφόρων, σηματοδοτώντας ένα σημαντικό βήμα για την ενίσχυση της Πολιτικής Προστασίας και της κλιματικής ανθεκτικότητας της χώρας.

Πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» 

Με ρυθμούς fast track συνεχίζεται να υλοποιείται το πρόγραμμα «ΑΙΓΙΣ» για την αναβάθμιση των υποδομών, την εγκατάσταση συστημάτων πρόληψης και προειδοποίησης και τον επιχειρησιακό εξοπλισμό της Πολιτικής Προστασίας.

Μεταξύ άλλων, το Πυροσβεστικό Σώμα έχει παραλάβει 70 οχήματα τύπου pick-up 4×4, 100 οχήματα μεταφοράς προσωπικού τύπου VAN (9 θέσεων), 35 λεωφορεία (22 & 30 θέσεων) και 420 δίκυκλες μοτοσικλέτες, ενώ αναμένεται η προμήθεια επιπλέον 450 υδροφόρων πυροσβεστικών οχημάτων και 25 κλιμακοφόρων οχημάτων.

Στον τομέα των εναέριων μέσων έχουν ήδη παραληφθεί 3 δικινητήρια αεροσκάφη Turboprop, τα οποία λειτουργούν ως εναέρια κέντρα επιχειρήσεων, παρακολούθησης και καταγραφής δεδομένων και παράλληλα αναμένεται η παραλαβή ενός δικινητήριου αεροσκάφους για τη μεταφορά ομάδας πρώτης απόκρισης, 13 ελικοπτέρων μεσαίου τύπου και 7 πυροσβεστικών αεροσκαφών Canadair CL-515. Την ίδια ώρα έχουν παραληφθεί ήδη 10 μη επανδρωμένα αεροσκάφη (drones) για εναέρια επιτήρηση, ενώ έπεται η προμήθεια ακόμη 75.

Στο πλαίσιο του εξοπλιστικού προγράμματος ολοκληρώθηκε η παραλαβή 5 σύγχρονων πυροσβεστικών ταχύπλοων σκαφών άμεσης επέμβασης, τα οποία εντάχθηκαν στον επιχειρησιακό στόλο του Πυροσβεστικού Σώματος, ενισχύοντας σημαντικά τις δυνατότητές του στη θαλάσσια πυρόσβεση και διάσωση και το επόμενο διάστημα αναμένεται η ένταξη ακόμη 12 σκαφών πολλαπλών δυνατοτήτων.

Ευρωπαίοι πυροσβέστες

Για πέμπτη χρονιά αναμένεται να υπάρξει συνδρομή στη μάχη κατά των δύσκολων δασικών πυρκαγιών από το Πρόγραμμα Προεγκατάστασης του Ευρωπαϊκού Μηχανισμού Πολιτικής Προστασίας. Συνολικά 240 πυροσβέστες από τη Ρουμανία, τη Μολδαβία, τη Γαλλία και την Τσεχία θα εγκατασταθούν από τις 15 Ιουλίου έως και τις 15 Σεπτεμβρίου σε Αθήνα, Θεσσαλονίκη και Πάτρα προκειμένου να ενισχύσουν τις εγχώριες δυνάμεις στα πύρινα μέτωπα.

ΕΝΑΕΡΙΑ ΜΕΣΑ

Στη μάχη πάνω από 80 αεροσκάφη και ελικόπτερα

Αλεξανδρούπολη, Καβάλα, Θεσσαλονίκη, Κοζάνη, Ιωάννινα, Κέρκυρα, Ακτιο, Κεφαλλονιά, Ζάκυνθος, Αγχίαλος, Λαμία, Μυτιλήνη, Χίος, Σάμος, Ρόδος, Νάξος, Ηράκλειο, Χανιά, Τανάγρα, Μέγαρα, Ελευσίνα, Τατόι, Αραξος, Ανδραβίδα, Τρίπολη, Καλαμάτα. Πρόκειται για τις βάσεις κατανομής των εναέριων μέσων πυρόσβεσης τη φετινή αντιπυρική περίοδο.

Στη μάχη θα ριχτούν περισσότερα από 80 αεροσκάφη και ελικόπτερα, με το υπουργείο να μισθώνει για φέτος συνολικά 27 ελικόπτερα (8 Ericsson, 14 Bell, 5 Kamov) και 20 αεροσκάφη Air Tractor. Ο εθνικός εναέριος στόλος περιλαμβάνει 15 Canadair (9 CL-215, 6 CL-415 ), 16 PZL (Πολεμική Αεροπορία) και 3 ελικόπτερα CHINOOK (Στρατός). Παράλληλα, στις πυρκαγιές συνδράμουν τα 5 ιδιόκτητα ελικόπτερα του Πυροσβεστικού Σώματος (Superpuma και BK-117) τα οποία κάνουν επιτήρηση, συντονισμό, μεταφορά πεζοπόρων τμημάτων και όταν απαιτείται, τοποθετούν αναρτώμενο κάδο και πραγματοποιούν δασοπυρόσβεση.

Οσον αφορά στις επίγειες δυνάμεις, στα πύρινα μέτωπα αναμένεται να ριχτούν το φετινό καλοκαίρι συνολικά 15.230 πυροσβέστες, 2.500 εποχικοί με 8μηνη θητεία και 4.640 εθελοντές πυροσβέστες του Πυροσβεστικού Σώματος, ενώ κομβική θα είναι και η συνδρομή 5.284 εθελοντών των 269 πιστοποιημένων ομάδων της Γενικής Γραμματείας Πολιτικής Προστασίας.

ΚΩΣΤΑΣ ΤΣΙΓΚΑΣ: «Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο, αλλά αποτελεί ισχυρό σύμμαχο»

«Η εμπειρία των τελευταίων ετών έχει δείξει με τον πιο ξεκάθαρο τρόπο ότι η κλιματική κρίση μεταβάλλει ριζικά τα δεδομένα. Οι πυρκαγιές πλέον χαρακτηρίζονται από μεγαλύτερη ένταση, ταχύτητα εξάπλωσης και απρόβλεπτη συμπεριφορά. Σε αυτό το νέο περιβάλλον, καμία επιχειρησιακή ενίσχυση, όσο σημαντική και αν είναι, δεν μπορεί από μόνη της να αποτελέσει πανάκεια. Ιδιαίτερη σημασία έχει και η αξιοποίηση της τεχνολογίας. Συστήματα έγκαιρης προειδοποίησης, δορυφορική επιτήρηση, χρήση drones και ψηφιακά εργαλεία διαχείρισης κρίσεων μπορούν να προσφέρουν πολύτιμα δεδομένα και να ενισχύσουν τη λήψη αποφάσεων σε πραγματικό χρόνο. Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά τον άνθρωπο, αλλά αποτελεί έναν ισχυρό σύμμαχο στην προσπάθεια περιορισμού των συνεπειών μιας πυρκαγιάς», αναφέρει στον «Ελεύθερο Τύπο» ο Κώστας Τσίγκας, πρόεδρος της Ενωσης Αξιωματικών Πυροσβεστικού Σώματος.

Περιγράφοντας τις τομές που φέρνει ο νέος αντιπυρικός σχεδιασμός, σημειώνει: «Το Πυροσβεστικό Σώμα για τη νέα αντιπυρική περίοδο διαθέτει, συγκριτικά με τις προηγούμενες χρονιές, μεγαλύτερο αριθμό πόρων, τόσο σε ανθρώπινο δυναμικό όσο και σε εξοπλισμό και μέσα. Ωστόσο, λόγω των γεωδυναμικών και κλιματολογικών δεδομένων, δυστυχώς σε παγκόσμιο επίπεδο, υπάρχουν περιπτώσεις κατά τις οποίες το φαινόμενο ξεπερνά τον ίδιο τον μηχανισμό και έτσι η πληθώρα των επιχειρησιακών πόρων δεν φαίνεται να είναι αρκετή. Η ενίσχυση της διαλειτουργικότητας και της συνεργασίας όλων των εμπλεκόμενων φορέων είναι ένα στοιχείο που φέτος θα παρουσιαστεί πιο ενισχυμένο τόσο στο πεδίο όσο και στον τομέα της διοικητικής υποστήριξης.

Αλλο στοιχείο του νέου νόμου είναι η ουσιαστική αναβάθμιση της εκπαιδευτικής διαδικασίας μέσω της Πυροσβεστικής Ακαδημίας που θα αποτελέσει τον μοχλό αναβάθμισης ολόκληρου του Πυροσβεστικού Σώματος με την ενίσχυση των υποστηρικτικών δομών έρευνας και δεοντολογίας, καθώς και τον εκσυγχρονισμό των διαδικασιών εισαγωγής και εκπαίδευσης, σε άμεση σύνδεση με τις πραγματικές επιχειρησιακές ανάγκες.

Στον νέο νόμο περιλαμβάνεται και η ενίσχυση του ήδη σημαντικού και αποτελεσματικού έργου της ΔΑΕΕ τόσο με τον διορισμό εποπτεύοντος εισαγγελικού λειτουργού όσο και με τη λειτουργική αναβάθμισή της. Η θεσμική θωράκιση της διερεύνησης των αιτιών των πυρκαγιών ενισχύει έτι περαιτέρω τη διαφάνεια, την απονομή δικαιοσύνης και την πρόληψη και αποτροπή».