Η περίπτωσή του Ολλανδού είναι κεντρικής σημασίας για τις προσπάθειες των παγκόσμιων αξιωματούχων υγείας να ιχνηλατήσουν πώς ο σπάνιος ιός εξαπλώθηκε μεταξύ των επιβατών και πέρα από τα σύνορα.

Ο Σιλπερόορντ, 70 ετών, και η σύζυγός του Μίριαμ, 69 ετών, ήταν έμπειροι παρατηρητές πουλιών που είχαν περάσει μήνες ταξιδεύοντας στη Νότια Αμερική πριν επιβιβαστούν στο MV Hondius την 1η Απριλίου. Το ταξίδι τους περιελάμβανε την Αργεντινή, τη Χιλή και την Ουρουγουάη, με μια επιστροφή στην Αργεντινή στα τέλη Μαρτίου για μια στάση που έμελλε να αποδειχθεί μοιραία.

Το ζευγάρι, από το Χάουλερβαϊκ, ένα ολλανδικό χωριό περίπου 3.000 κατοίκων, κατονομάστηκε σε νεκρολογίες που δημοσιεύθηκαν σε τοπικό περιοδικό, ενώ το γεγονός αναφέρουν τόσο η New York Post όσο και ολλανδικά μέσα ενημέρωσης, σύμφωνα με το Newsweek.

Γιατί έχει σημασία

Η έξαρση αφορά το στέλεχος των Άνδεων του χανταϊού, μια σπάνια παραλλαγή που μπορεί να μεταδοθεί μεταξύ ανθρώπων, σε αντίθεση με τα περισσότερα στελέχη της νόσου, τα οποία γενικά μεταδίδονται από τρωκτικό σε τρωκτικό.

Η εμφάνισή του σε κρουαζιερόπλοιο προκάλεσε διεθνείς προσπάθειες ιχνηλάτησης επαφών σε πολλές χώρες, υπογραμμίζοντας το πόσο γρήγορα οι λοιμώξεις μπορούν να ξεπεράσουν τα σύνορα.

Επιβάτες, συμπεριλαμβανομένων Αμερικανών και Ευρωπαίων που έχουν έκτοτε επιστρέψει στις πατρίδες τους, παρακολουθούνται τώρα για συμπτώματα, καθώς οι αρχές δίνουν μάχη με τον χρόνο για να περιορίσουν περαιτέρω μολύνσεις.

Ένα ταξίδι παρατήρησης πουλιών που έγινε θανατηφόρο

Οι αρχές πιστεύουν ότι το ζευγάρι μπορεί να εκτέθηκε στον ιό κατά τη διάρκεια επίσκεψης σε μια χωματερή έξω από την Ουσουάια, μια απομακρυσμένη πόλη στην Παταγονία που προσελκύει λάτρεις των πουλιών που αναζητούν σπάνια είδη, όπως το Γεράκι του Δαρβίνου (Darwin’s Caracara).

Η τοποθεσία, η οποία περιγράφεται από τοπικούς αξιωματούχους ως έντονα μολυσμένη, θεωρείται ότι φιλοξενεί τρωκτικά που φέρουν το στέλεχος των Άνδεων του χανταϊού, το οποίο συνήθως μεταδίδεται μέσω της εισπνοής σωματιδίων από μολυσμένα περιττώματα ή ούρα.

Ο Σιλπερόορντ άρχισε να εμφανίζει συμπτώματα σε λιγότερο από μία εβδομάδα μετά την έναρξη του ταξιδιού, συμπεριλαμβανομένου πυρετού, πονοκεφάλων και γαστρεντερολογικών προβλημάτων, πριν πεθάνει πάνω στο πλοίο στις 11 Απριλίου, σύμφωνα με την εταιρεία διαχείρισης του πλοίου, Oceanwide Expeditions.

Εκείνη την εποχή, δεν υπήρξε άμεση υποψία για χανταϊό, καθώς τα συμπτώματά του ήταν παρόμοια με εκείνα άλλων αναπνευστικών νοσημάτων. Ο θάνατός του παρέμεινε αρχικά ανεξήγητος και δεν ελήφθησαν δείγματα, σύμφωνα με τον Γενικό Διευθυντή του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας (ΠΟΥ), Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγεσούς.

Η σύζυγός του αποβιβάστηκε όταν το πλοίο έφτασε στο απομακρυσμένο νησί της Αγίας Ελένης στις 24 Απριλίου, αλλά αρρώστησε λίγο αργότερα. Πέθανε λίγες ημέρες μετά στη Νότια Αφρική, αφού η κατάστασή της επιδεινώθηκε.

Οι θάνατοί τους θεωρούνται τώρα από τους πρώτους που συνδέονται με την έξαρση, με τους ερευνητές να αντιμετωπίζουν τον Σιλπερόορντ ως τον «ασθενή μηδέν» της συγκεκριμένης συρροής.

Το MV Hondius, που μετέφερε περισσότερους από 100 επιβάτες, έγινε το επίκεντρο μιας αυξανόμενης κινητοποίησης της δημόσιας υγείας καθώς εντοπίστηκαν επιπλέον κρούσματα.

Αρκετοί επιβάτες εγκατέλειψαν το πλοίο στα μέσα της διαδρομής και ταξίδεψαν διεθνώς, εγείροντας ανησυχίες για περαιτέρω εξάπλωση κατά τη διάρκεια πτήσεων και μετέπειτα μετακινήσεων.

Χανταϊός: Οι επιβάτες του πλοίου είναι «επαφές υψηλού κινδύνου», σύμφωνα με τον ΠΟΥ

Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δήλωσε ότι θεωρεί «επαφές υψηλού κινδύνου» που πρέπει να παρακολουθηθούν για 42 ημέρες όλα τα πρόσωπα που βρίσκονται πάνω στο κρουαζιερόπλοιο Hondius στο οποίο εμφανίσθηκε εστία χανταϊού.

«Κατατάσσουμε όλα τα πρόσωπα πάνω στο πλοίο σε αυτό που αποκαλούμε επαφές υψηλού κινδύνου», εξήγησε στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης η Μαρία Βαν Κέρκοβ, διευθύντρια του ΠΟΥ αρμόδια για την πρόληψη και την προετοιμασία για επιδημίες και πανδημίες.

Η ίδια πρόσθεσε ότι συνιστάται «ενεργή εποπτεία και παρακολούθηση όλων των επιβατών και των μελών του πληρώματος που θα αποβιβασθούν για μια περίοδο 42 ημερών».

Εξάλλου, μια εικοσαριά βρετανοί επιβάτες του Hondius θα μεταφερθούν αύριο, Κυριακή (10/05), προς ένα νοσοκομείο κοντά στο Λίβερπουλ της Αγγλίας για μια «περίοδο απομόνωσης», γνωστοποιήθηκε στο Γαλλικό Πρακτορείο από το NHS, το βρετανικό δημόσιο σύστημα υγείας.

Τα πρόσωπα αυτά θα μεταφερθούν στο Νοσοκομείο Arrowe Park στο Άπτον «για να τους παρασχεθεί ένα ασφαλές μέρος για την περίοδο απομόνωσής τους», δήλωσαν τοπικοί αξιωματούχοι του NHS, σε επιστολή που έστειλαν στους εργαζομένους τους.

«Θα υποδεχθούμε τα πρόσωπα αυτά την Κυριακή 10 Μαΐου. Κατά την άφιξή τους θα γίνει ανίχνευση συμπτωμάτων και δεν θα γίνει δεκτό κανένα πρόσωπο που παρουσιάζει συμπτώματα (χανταϊού)», αναφέρεται στην επιστολή.

Αν κάποιος απ’ αυτούς τους πρώην επιβάτες του πλοίου αρρωστήσει μετά την άφιξή του, «θα μεταφερθεί γρήγορα σε ένα άλλο ίδρυμα», αναφέρεται ακόμα.

Σε ανακοίνωσή τους, οι περιφερειακοί υπεύθυνοι υγείας διευκρίνισαν ότι η παραμονή των επιβατών αναμένεται να διαρκέσει «έως 72 ώρες». Στη συνέχεια θα αποφασισθεί «αν μπορούν να συνεχίσουν την περίοδο απομόνωσής τους στην κατοικία τους ή αλλού».

Η βρετανική υπηρεσία υγειονομικής ασφάλειας (UKHSA) είχε ανακοινώσει χθες, Παρασκευή, ότι οι Βρετανοί, που θα απομακρυνθούν από το κρουαζιερόπλοιο Hondius, θα πρέπει να απομονωθούν για 45 ημέρες μετά την επιστροφή τους στο Ηνωμένο Βασίλειο.

Το Νοσοκομείο Arrow Park είχε χρησιμεύσει ως χώρος απομόνωσης των βρετανών υπηκόων που είχαν απομακρυνθεί από την Ουχάν της Κίνας και από το κρουαζιερόπλοιο Diamond Princess το 2020, στην αρχή της πανδημίας του Covid-19.

Μέτρα και στη Ρώμη

Tο ιταλικό υπουργείο υγείας ενεργοποίησε διαδικασία επιτήρησης για τέσσερις επιβάτες πτήσης που ήρθαν σε επαφή με γυναίκα η οποία πέθανε από Χανταϊό

Το υπουργείο υγείας της Ρώμης έκανε γνωστό ότι ενεργοποίησε την διαδικασία επιτήρησης τεσσάρων ιταλών επιβατών αεροπορικής πτήσης της εταιρίας Klm, οι οποίοι ήρθαν σε επαφή με μια γυναίκα η οποία είχε ταξιδέψει με το κρουαζιερόπλοιο Mv Hondius και πέθανε από Χανταϊό.

Οι τέσσερις πολίτες υπό υγειονομική επιτήρηση διαμένουν στις περιφέρειες της Καλαβρίας, Τοσκάνης, Βένετο και Καμπανίας, με πρωτεύουσα την Νάπολη.

Η επιβάτης του κρουαζιερόπλοιου που έχασε την ζωή της, παρέμεινε στο αεροσκάφος μόνον για λίγα λεπτά και στην συνέχεια κατέβηκε, κάτι που φέρεται να περιορίζει τον κίνδυνο μετάδοσης του ιού.

Όπως υπογραμμίζεται, οι τέσσερις Ιταλοί πολίτες δεν έχουν παρουσιάσει συμπτώματα και η απόφαση να ενεργοποιηθεί η υγειονομική επιτήρηση έχει προληπτικό χαρακτήρα.

Χανταϊός: Γιατί αυτή η έξαρση είναι διαφορετική

Οι χανταϊοί μεταδίδονται συνήθως από τα τρωκτικά στους ανθρώπους και δεν είναι γνωστοί για παρατεταμένη μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο. Ωστόσο, το στέλεχος των Άνδεων που συνδέεται με αυτή την έξαρση αποτελεί εξαίρεση, με τους αξιωματούχους υγείας να σημειώνουν ότι μπορεί να εξαπλωθεί μέσω στενής επαφής μεταξύ ανθρώπων.

Ακόμα κι έτσι, οι ειδικοί τονίζουν ότι η μετάδοση απαιτεί παρατεταμένη ή στενή έκθεση και ότι ο συνολικός κίνδυνος για το ευρύ κοινό παραμένει χαμηλός.

Παρά τη σοβαρότητα της έξαρσης στο MV Hondius, οι επιδημιολόγοι τονίζουν ότι ο ιός στερείται το ένα συστατικό που απαιτείται για να προκαλέσει μια παγκόσμια κρίση: την αποτελεσματική μετάδοση μεταξύ ανθρώπων.

«Η πανδημική προοπτική αφορά κυρίως τη δομή της μετάδοσης, όχι τη θνησιμότητα», δήλωσε στο Newsweek ο Amesh Adalja, ανώτερος ερευνητής στο Johns Hopkins.

Ο χανταϊός τείνει να αρρωσταίνει τους ανθρώπους σοβαρά και γρήγορα, περιορίζοντας το πόσο μακριά μπορεί να εξαπλωθεί. «Δεν έχει σημασία το ποσοστό θνησιμότητας… σημασία έχει η ικανότητα μετάδοσης μεταξύ ανθρώπων», ανέφερε ο επιδημιολόγος του Χάρβαρντ, Bill Hanage.

Οι ειδικοί λένε ότι ακόμη και το στέλεχος των Άνδεων, η μόνη εκδοχή που είναι γνωστό ότι εξαπλώνεται μεταξύ ανθρώπων, το κάνει με δυσκολία και συνήθως απαιτεί στενή, παρατεταμένη επαφή.

«Είναι πολύ δύσκολο να μεταδοθεί από το ένα άτομο στο άλλο», δήλωσε στο Newsweek ο επιδημιολόγος του Στάνφορντ, Marc Lipsitch. Αυτός ο συνδυασμός —υψηλή σοβαρότητα αλλά χαμηλή μεταδοτικότητα— σημαίνει ότι οι εξάρσεις μπορεί να είναι θανατηφόρες, αλλά είναι απίθανο να εξελιχθούν σε πανδημία.