Πριν από λίγες ημέρες ανεβαίνοντας την οδό Σολωμού στα Εξάρχεια, ένα πολύβουο «μελίσσι» έκανε αισθητή την παρουσία του από μακριά. Μία ομάδα νέων ανθρώπων, με στιλ τόσο στην εμφάνιση όσο και στη μεταξύ τους επικοινωνία, είχε συγκεντρωθεί έξω από τη μικρή σαν κόσμημα γκαλερί «The Red Carpet Project Space», για τα εγκαίνια της έκθεσης «Stop & Frisk», που συνδυάζει τις δημιουργίες της Νεοϋορκέζας βιντεοκαλλιτέχνιδος Tempest Creation και το έργο της Ελληνίδας ταλαντούχου, 25χρονης ζωγράφου Μελίνας Κρεμέζη, που στη δεύτερη ατομική της έκθεση παρουσιάζει υπέροχα ανθρωπόμορφα ποντίκια.

Κέφι και όραμα

Αυτήν τη μικρούλα, χάρμα οφθαλμών, γκαλερί ίδρυσε με πολύ κέφι, αλλά και όραμα, η Κιμώνα Βασιλάκη-Βενιέρη, εγγονή του διεθνούς γλύπτη Takis και κόρη της επίσης διεθνούς αγαπημένης εικαστικού Λυδίας Βενιέρη, που μεγάλωσε μέσα στην τέχνη στη Νέα Υόρκη. Ενας χώρος εναλλακτικής φιλοσοφίας, πολύ μακριά από τα έως τώρα δεδομένα της Αθήνας, μόλις 15 τετραγωνικών, που δημιουργήθηκε με στόχο να δώσει βήμα σε νέους ελπιδοφόρους καλλιτέχνες από την Ελλάδα και το εξωτερικό. Η Κιμώνα ενδιαφέρεται αληθινά για τους ανθρώπους της τέχνης, έχει άποψη και θέλησε να συνεχίσει την οικογενειακή παράδοση με τον δικό της τρόπο. Στο πλευρό της σε αυτό το άνοιγμα έχει και την παιδική της φίλη Αννα Μολόι. Στην πρόσοψη της ημιυπόγειας γκαλερί, που πριν χρησιμοποιούσε ένας υδραυλικός, ξεχωρίζει το γκράφιτι που δημιούργησε ο kompleeet (Stylianos Triantafyllou). Δεξιά και αριστερά, απέναντι, μπαρ, καφέ, τα Εξάρχεια με τη δική τους χαρακτηριστική ζωή. Κι ανάμεσά τους το «The Red Carpet Project Space».

Η ιδέα

«Μεγάλωσα μέσα στον κόσμο της τέχνης και διαπίστωσα ότι ο τρόπος που παρουσιάζονται σήμερα τα έργα των ζωντανών καλλιτεχνών είναι πολύ συχνά προβληματικός. Υπάρχει μια έλλειψη σύνδεσης. Κάτι μέσα μου αντιδρούσε, θέλοντας να το διορθώσω όσο μπορούσα», μας λέει η Κιμώνα Βασιλάκη-Βενιέρη και συνεχίζει:

«Ο δεύτερος λόγος είναι πιο δημιουργικός. Συχνά, βλέποντας το έργο ενός καλλιτέχνη, συλλαμβάνω τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσε να παρουσιαστεί, ώστε εγώ, ως μεσάζοντας, να μεταφέρω το μήνυμα της δουλειάς του και ο χώρος, ό,τι ανεβάζουμε μέσα σε αυτόν, να εκπροσωπεί πραγματικά τον καλλιτέχνη. Αυτό είναι πολύ σημαντικό για εμένα. Η Αννα Μολόι είναι παιδική μου φίλη. Μεγαλώνοντας μαζί, βλέπαμε τον κόσμο, και ιδιαίτερα τον κόσμο της τέχνης, μέσα από τα στούντιο των μητέρων μας, που είναι και οι δύο καλλιτέχνιδες, με πολύ ιδιαίτερους και προσωπικούς κόσμους. Παρότι έχουν αναγνωρισμένες καριέρες, παραμένουν ιδεαλίστριες και βαθιά ιδεολογικές. Από μικρές, συζητούσαμε την ιδέα ενός project όπου θα μπορούσαμε να βάλουμε τα πράγματα όπως πιστεύουμε ότι θα έπρεπε να είναι. Δεν ξέρω αν το έχουμε πετύχει πλήρως, αλλά η αλήθεια είναι πως το “The Red Carpet Project Space” μάς έχει συνεπάρει».

 Αλλο… σύμπαν

Κατεβαίνοντας τα τέσσερα-πέντε σκαλάκια της γκαλερί οι συμπαθέστατοι ανθρωπόμορφοι αρουραίοι και τα ποντίκια της Μελίνας Κρεμέζη, κυρίως ελαιογραφίες σε καμβά, μας φτιάχνουν τη διάθεση. Η δημιουργός τους έβγαλε τα ποντικάκια από τις υπόγειες στοές τους και τα έβαλε να κάνουν βόλτες στην πόλη και στους χώρους των ανθρώπων, να πίνουν ράθυμα ένα ποτήρι μπίρα στο μπαρ, να περιμένουν στο παγκάκι, να κάθονται σταυροπόδι, να παίρνουν αγκαλιά μία γάτα. Σε κάθε έργο απεικονίζεται συνήθως ένα μόνο ποντικάκι, θέλοντας ίσως η δημιουργός τους να κάνει ακόμα πιο εμφανή την ανθρωπόμορφη διάστασή τους.

 » Πού, όμως, η Κιμώνα Βασιλάκη-Βενιέρη ανακάλυψε τη συνομήλική της Μελίνα Κρεμέζη; «Το 2021, στην Αντίπαρο, ένα ξημέρωμα του Σεπτεμβρίου, στην καντίνα του κάμπινγκ, κάποια κορίτσια άκουγαν Αρλέτα, που αγαπώ πολύ. Την επόμενη μέρα, στην παραλία, έπαιζε Λένα Πλάτωνος. Σκέφτηκα ότι οπωσδήποτε έπρεπε να γνωρίσω το κορίτσι που έβαζε τόσο ωραία μουσική. Ετσι, γνώρισα τη Μελίνα, τη ζωγραφική της και ξεκίνησαν μια φιλία και μια συνεργασία ζωής», μας λέει η Κιμώνα γνωρίζοντάς μας τη Μελίνα. Ενα κορίτσι ευγενικό, γεμάτο όρεξη, με στιλ και χέρι ταλαντούχο, που σε εκείνη τη βραδιά των εγκαινίων είχε διακριτικά στο πλευρό της και τους πολύ χαρούμενους και υποστηρικτικούς γονείς της. «Οταν ξεκίνησα να ζωγραφίζω ασχολήθηκα πολύ με το ανθρώπινο πορτρέτο και το σώμα. Οταν μπήκα στην ΑΣΚΤ και άρχισα να δημιουργώ το δικό μου στιλ, ήθελα να ξεφύγω από το “σοβαρό”, να στραφώ σε κάτι πιο εικονογραφικό και ελεύθερο», μας λέει η Μελίνα Κρεμέζη. «Μου αρέσει πολύ η εικονογράφηση, το φανταστικό. Η μεταφορά από το ποντίκι στον άνθρωπο μου ταίριαξε πολύ. Είναι σημαντικό για εμένα το γεγονός ότι το ποντίκι είναι ένα, ας πούμε, κατώτερο είδος. Ζει απομονωμένο σε ένα σκοτεινό, νυχτερινό σκηνικό, ένα παραμελημένο και κοινωνικά περιορισμένο πλάσμα. Ηθελα να δω το ποντίκι μέσα από τα μάτια του ανθρώπου, να το βάλω στη δική μου θέση. Αγαπάω το ποντίκι ως πλάσμα. Η γάτα είναι το αγαπημένο μου ζώο, έχω και γάτα, που την έχω ζωγραφίσει, αλλά σε αυτήν την έκθεση με απασχόλησε το ποντικάκι», προσθέτει.

 Πότε κατάλαβες ότι στη ζωγραφική είναι ο δρόμος σου;

Αρχισα να ζωγραφίζω από πολύ μικρή. Από τότε που θυμάμαι τον εαυτό μου. Ο άνθρωπος που με ενέπνευσε και με έκανε να καταλάβω ότι στην τέχνη είναι ο δρόμος μου είναι ο δάσκαλός μου Νικόλας Χριστοφοράκης. Εκείνος με προετοίμασε για να μπω στη Σχολή. Τώρα είμαι στο έκτο έτος, τελειώνω τον Ιούνιο.

 Ποιους καλλιτέχνες θαυμάζεις;

Τον Αγγελο Αντωνόπουλο, που είναι και δάσκαλός μου στη Σχολή, τον Εδουάρδο Σακαγιάν, που έχει ελληνική καταγωγή και παίρνω πολλή έμπνευση από το έργο του, τον Νικόλα Χριστοφοράκη εννοείται…

 Ενδιαφέρει η τέχνη τους νέους;

Πιστεύω ότι ναι, πάρα πολύ και αυτό μου αρέσει. Είμαι τυχερή που γνώρισα την Κιμώνα, η οποία με έχει βοηθήσει πολύ και σε όλα τα επίπεδα.

 Πώς φαντάζεσαι το μέλλον σου;

Θέλω απλά να ζωγραφίζω και να σχεδιάζω. Η έμπνευσή μου έρχεται απ’ ό,τι αγαπάω, ό,τι σκέφτομαι. Πολλές φορές χωρίς σκέψη. Με οδηγεί η ίδια η ζωγραφική. Αγαπώ πολύ αυτό που κάνω. Είμαι πολύ τυχερή που το έχω βρει… Αλλοι δεν έχουν την ίδια τύχη…

«ZEROZEROZEROZERO»

Βιντεοπροβολή στο αποθηκάκι

Στην γκαλερί υπάρχει μία εσοχή, σαν αποθηκάκι, που η Κιμώνα Βασιλάκη-Βενιέρη σκέφθηκε να αξιοποιήσει μεταβάλλοντας τη σε video room. Εκεί προβάλλεται και το φιλμ «ZEROZEROZEROZERO» της κινηματογραφίστριας από την Αμερική, Tempest Creation, ένα zero-budget animated έργο, το οποίο αναφέρεται στην παλαιότερη πολιτική «Stop & Frisk» στην πόλη της Νέας Υόρκης, μια πρακτική αστυνόμευσης που επέτρεπε σε αστυνομικούς να σταματούν και να ερευνούν άτομα με βάση την εμφάνιση. Ο σχετικός νόμος New York Penal Law § 240.37, που θεσπίστηκε το 1976 και καταργήθηκε το 2021, έγινε ευρέως γνωστός ως «Walking While Trans», επειδή χρησιμοποιήθηκε για τη στοχοποίηση διεμφυλικών ατόμων, υποδεικνύοντας πως το «Stop & Frisk» εξελίχθηκε σε μηχανισμό κατάρτισης προφίλ με βάση την ταυτότητα φύλου. Τα μεταβαλλόμενα οπτικά σήματα και η αμφισημία αποτυπώνουν το πώς η ταυτότητα βρίσκεται υπό συνεχή αμφισβήτηση. Το φιλμ μεταβαίνει από την ψυχολογική αίσθηση της διαρκούς επιτήρησης και αυτοσυνειδησίας στη σωματική υπερφόρτωση (κραυγή), η οποία τελικώς εκτονώνεται μέσω της έντονης έκφρασης της συσσωρευμένης αυτής αίσθησης καταπίεσης σε ένα είδος κάθαρσης. Η εμπειρία των διακρίσεων εξαλείφει την ατομικότητα και απειλεί την ταυτότητα των ανθρώπων, μεταμορφώνοντάς τους σε κοινωνικά πιράνχας, καταδιώκοντάς τους με το βάρος ότι θεωρούνται επικίνδυνοι απλώς και μόνο επειδή υπάρχουν.

Info

«STOP & FRISK»

ΠΟΥ: «The Red Carpet Project Space» (Σολωμού 14, Εξάρχεια)

ΔΙΑΡΚΕΙΑ ΕΚΘΕΣΗΣ: Εως τις 11 Μαρτίου 2026

ΩΡΕΣ ΛΕΙΤΟΥΡΓΙΑΣ: Τρίτη έως Σάββατο, 18.00-21.00, καθώς και κατόπιν ραντεβού για ιδιωτικές επισκέψεις