Παράλληλα, εκκινούν σταδιακά οι διαδικασίες για την προμήθεια των νέων υποβρυχίων, εν όψει της επόμενης δεκαετίας, ενώ έμφαση σε σχέση με τον μελλοντικό σχεδιασμό θα δοθεί και στην απόκτηση μη επανδρωμένων μέσων, τόσο επιφανείας όσο και υποβρυχίων. Με όλα αυτά τα μέσα οικοδομείται ένα νέο Πολεμικό Ναυτικό το οποίο εκτός από τον ρόλο της θωράκισης έναντι απειλών από γειτονικές χώρες, μπορεί να υπηρετήσει και έναν νέο στρατηγικό ρόλο στην ευρύτερη περιοχή.

Πρόκειται για μία ακόμη απόδειξη, σε συνδυασμό με άλλες ενέργειες, όπως η ανάπτυξη Patriot στη Σαουδική Αραβία από το 2021 και η πρόσφατη ανάπτυξη ίδιου τύπου πυραύλων στη Βουλγαρία, ότι η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσεις ως πάροχος ασφάλειας και σταθερότητας στην ευρύτερη περιοχή. Οσον αφορά στις δύο ιταλικής προέλευσης φρεγάτες FREMΜ κλάσης Bergamini, η Επιτροπή Εξοπλιστικών και Συμβάσεων της Βουλής ενημερώθηκε την Τρίτη που πέρασε για την πορεία της εφαρμοστικής συμφωνίας απόκτησής τους και το πρόγραμμα αναβάθμισής τους.

Εξαιρετικά σημαντικό θεωρείται το ότι εκτός από την αναβάθμιση των Bergamini με πυραύλους εξετάζεται η δυνατότητα να φέρουν και στρατηγικούς πυραύλους ΝCM (Naval Cruise Missile), πέραν του συστήματος κάθετης εκτόξευσης Sylver A50, όπως και των πυραύλων Aster 15/30 που επιτρέπουν την προσβολή στόχων σε μεσαίες και μεγάλες αποστάσεις. Πρόκειται για πυραύλους των οποίων τα προβλήματα παραγωγής και διαθεσιμότητας φέρονται να επιλύθηκαν και μπορούν να εκτοξευθούν από φρεγάτες τύπου FREMM. Ενα από το κύρια χαρακτηριστικά τους είναι το ωφέλιμο βεληνεκές που φθάνει έως και τα 1.400 χιλιόμετρα. Δεν είναι τυχαίο άλλωστε ότι σχετικά πρόσφατα ο υπουργός Εθνικής Αμυνας Νίκος Δένδιας αναφέρθηκε στο ότι σε περίπτωση επίθεσης σε ελληνικό νησί, η χώρα μας θα έχει τη δυνατότητα να απαντήσει με πλήγματα στρατηγικών πυραύλων.

Η Ελλάδα προσδοκά άλλωστε να αποκτήσει και τους πλέον εξελιγμένους στις προδιαγραφές στρατηγικούς ευρωπαϊκούς πυραύλους ELSA (European Long-range Strike Approach), που θα εξοπλίζουν στο μέλλον τις νεότερες φρεγάτες του Πολεμικού Ναυτικού (FDI), ενώ εξετάζεται και το ενδεχόμενο συμμετοχής στο πρόγραμμα.

Με στρατηγικά όπλα

Σε ένα τέτοιο ενδεχόμενο γίνεται εύκολα αντιληπτό ότι θα πρόκειται για πλήρη αναβάθμιση των αποτρεπτικών ικανοτήτων του Στόλου. Χαρακτηριστικό είναι ότι στις αρχές της επόμενης δεκαετίας, μετά τις αναγκαίες προσαρμογές και στην πρώτη FDI «Κίμων», το Π.Ν. ενδέχεται να διαθέτει τουλάχιστον 6 φρεγάτες, οι οποίες θα μπορούν να επιφέρουν στρατηγικά πλήγματα, σε περίπτωση που αυτό απαιτηθεί. Αποτρεπτικές ικανότητες που θα ασκούνται πλέον χωρίς το αυξημένο ρίσκο του «εγκλωβισμού» των μεγάλων σκαφών επιφανείας σε κλειστά σημεία του Αιγαίου. Ο αριθμός μάλιστα των φρεγατών που θα φέρουν στρατηγικά όπλα ενδέχεται να αυξηθεί στις 8 εάν ευοδωθούν οι διαπραγματεύσεις με το υπουργείο Αμυνας της Ιταλίας και αποκτηθούν άλλες δύο Bergamini.

Σε κάθε περίπτωση με ένα απολύτως λογικό κόστος περίπου 700 εκατ. ευρώ, μαζί με τον οπλισμό και την αναβάθμιση, η Ελλάδα με τις δύο ιταλικές φρεγάτες -που όπως προαναφέρθηκε, μπορεί να γίνουν τέσσερις- «ρίχνει» κι άλλο τον μέσο όρο ηλικίας των φρεγατών της και ο Στόλος της αποκτά νέες δυνατότητες.

Ο Στόλος ενισχύεται επίσης με την αναβάθμιση των τεσσάρων φρεγατών τύπου ΜΕΚΟ, θέμα για το οποίο επίσης ενημερώθηκε την Τρίτη που πέρασε η Επιτροπή Εξοπλιστικών και Συμβάσεων της Βουλής και γνωμοδότησε θετικά. Η αναβάθμιση στα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά θα επιτρέψει στις γερμανικής προέλευσης φρεγάτες «Υδρα», «Σπέτσαι», «Ψαρά» και «Σαλαμίς», οι οποίες εντάχθηκαν στο Πολεμικό Ναυτικό το διάστημα 1992-1999, να παραμείνουν αξιόμαχες για αρκετά χρόνια ακόμα. Στο Μακροπρόθεσμο Πρόγραμμα Αμυντικών Εξοπλισμών (ΜΠΑΕ) περιλαμβάνεται επίσης η αναβάθμιση των γερμανικής προέλευσης υποβρυχίων τύπου 214 τα οποία σήκωσαν και μεγάλο βάρος της αντιμετώπισης των τουρκικών προκλήσεων με το «Ορούτς Ρέις» το καλοκαίρι του 2020.

ΠΡΟΜΗΘΕΙΑ 4 ΥΠΟΒΡΥΧΙΩΝ ΝΕΑΣ ΓΕΝΙΑΣ

Ενδιαφέρον από Γαλλία, Γερμανία και άλλες χώρες

Οσον αφορά την εκκίνηση των διαδικασιών για την προμήθεια τεσσάρων νέων υποβρυχίων του Πολεμικού Ναυτικού, πρόκειται για πρόγραμμα που παρουσιάζει μεγάλο ενδιαφέρον και για λόγους αμυντικής διπλωματίας. Ενδιαφέρον έχουν ήδη εκδηλώσει οι Γάλλοι με τα υποβρύχια Barracuda (ενδιαφέρον που συνδέθηκε και με την επίσκεψη του προέδρου Μακρόν στην Αθήνα), όπως και οι Γερμανοί με τα 212 cd. Δεν είναι οι μόνοι, όμως, καθώς ενδιαφέρον φέρεται να υπάρχει από Σουηδία και Νότια Κορέα, χωρίς να αποκλείεται ο κύκλος αυτός να ανοίξει κι άλλο.

Χαρακτηριστικό του ενδιαφέροντος του Βερολίνου να επιστρέψει στα ελληνικά εξοπλιστικά προγράμματα μέσω των νέων υποβρυχίων είναι ότι τα σχετικά μηνύματα μετέφερε σύμφωνα με πληροφορίες κατά την επίσκεψή του στην Ελλάδα ο υπουργός Εξωτερικών της Γερμανίας Γιόχαν Βάντεφουλ. Ο Γερμανός ΥΠΕΞ συναντήθηκε με τον πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη και τον ομόλογό του Γιώργο Γεραπετρίτη, ενώ υψηλού συμβολισμού ήταν το γεγονός ότι στην πρώτη του επίσκεψη στην Ελλάδα επισκέφτηκε τα Ναυπηγεία Σκαραμαγκά. Στις επαφές που είχε στη χώρα μας φέρεται να μετέφερε όμως και το «παράπονο» του Βερολίνου γιατί η Ελλάδα προμηθεύεται οπλικά συστήματα κυρίως από ΗΠΑ, Γαλλία, Γερμανία, για σειρά όμως από αιτιολογημένους λόγους, τους οποίους ανέδειξε ο «Ε.Τ.» στο φύλλο της προηγούμενης Κυριακής.

Πρόσωπα που έχουν γνώση των διαδικασιών διαμηνύουν πάντως πως όσον αφορά τα υποβρύχια, πέραν των «όρων» που εξετάσθηκαν, θα πρέπει και το ίδιο το Πολεμικό Ναυτικό να αξιολογήσει ποιος τύπος εξυπηρετεί καλύτερα τις ανάγκες του. Κάτι που σημαίνει ότι η Ελλάδα δεν θα πάει σε λύση που δεν την καλύπτει, μόνο και μόνο για λόγους «αμυντικής διπλωματίας».

Από την άλλη πλευρά, όμως, η Αθήνα δεν μπορεί να παραβλέψει τον όρο που έχει θέσει στη Γερμανία αλλά και σε άλλες χώρες να μη διατίθεται το ίδιο οπλικό σύστημα και στην Τουρκία. Ενας όρος που αναπόφευκτα θα θέσει το Βερολίνο προ σοβαρών διλημμάτων.

«Ζωντανή» είναι θεωρητικά και η συμμετοχή της Ελλάδας στο πρόγραμμα της ευρωκορβέτας, παρά τα προβλήματα συντονισμού που παρουσιάζονται μεταξύ των ναυπηγείων της Γαλλίας, της Ιταλίας και της Ισπανίας που «τρέχουν» το project.

Drones για τη θάλασσα

Το ενδιαφέρον της ελληνικής πλευράς στρέφεται εν όψει της νέας δεκαετίας και στα μη επανδρωμένα συστήματα στη θάλασσα (σκάφη επιφανείας αλλά και υποβρύχια συστήματα). Ενας τομέας ταχύτατα αναπτυσσόμενος που μπορεί να αποδειχθεί κρίσιμος για την έκβαση τυχόν συγκρούσεων. Δεν είναι τυχαίο ότι ο Ν. Δένδιας επισκέφθηκε πριν από λίγες εβδομάδες για μία ακόμη φορά στη Βοστώνη το ΜΙΤ, όπου εδρεύει ένα από τα κορυφαία εργαστήρια Ωκεάνιας Μηχανικής στον κόσμο.

Ενίσχυση σε στεριά και αέρα

Το γεγονός ότι ενισχύεται το Πολεμικό Ναυτικό δεν σημαίνει βεβαίως ότι σταματά η προσπάθεια ενίσχυσης των άλλων κλάδων με σύγχρονα μέσα. Η παραγωγή drones από τον Στρατό Ξηράς σε δικά του εργοστάσια έχει εντατικοποιηθεί (με ρυθμό κατασκευής 4.000 ετησίως από 1.000 πριν), ενώ πολύ σημαντικές χαρακτηρίζονται οι επαφές που είχε την Πέμπτη ο υπουργός Εθνικής Αμυνας στη Λισαβόνα για την απόκτηση από την Πολεμική Αεροπορία τριών σύγχρονων μεταγωγικών αεροσκαφών C-390 Millenium της Embraer (από τη Βραζιλία αλλά μέσω Πορτογαλίας, με ό,τι αυτό συνεπάγεται για τη διευκόλυνση της διαδικασίας λόγω Ε.Ε.). To ενδεχόμενο απόκτησης αμερικανικών C-130J Super Hercules δεν έχει αποκλειστεί οριστικά, παρά την «τσουχτερή» τιμή κτήσης, αλλά σε κάθε περίπτωση είναι εξαιρετικά σημαντικό ότι μετά από πολλά χρόνια υπάρχει η πολιτική βούληση να αποκτηθούν νέα μεταγωγικά αεροσκάφη. Γεγονός που προσδίδει στις Ενοπλες Δυνάμεις νέες δυνατότητες, σε συνδυασμό με την ανάταξη του στόλου της Π.Α. Ενδεικτικό είναι ότι μέχρι πριν από λίγα χρόνια οι Ενοπλες Δυνάμεις είχαν στη διάθεσή τους μόνο… ένα μεταγωγικό και τώρα πλέον έχουν 10!