Από χθες είναι σε εξέλιξη η «Επιχείρηση Ελευθερία» για τον απεγκλωβισμό εμπορικών πλοίων από τα Στενά του Ορμούζ χωρών που δεν διασυνδέονται με τη σύρραξη, μετά από δύο και πλέον μήνες «αιχμαλωσίας» της διεθνούς ναυσιπλοΐας. Την προαναγγελία έκανε ο ίδιος ο Τραμπ αργά προχθές βράδυ, βαπτίζοντάς την «ανθρωπιστική επιχείρηση». 

Ενταση

Τις τελευταίες ώρες η ένταση στη Μέση Ανατολή έχει κλιμακωθεί επικίνδυνα, με αναλυτές να προειδοποιούν για αύξηση του κινδύνου νέας ανάφλεξης, κατάρρευσης της εύθραυστης εκεχειρίας που είναι σε ισχύ από τις 8 Απριλίου και επιστροφής στις βόμβες από ένα «ατύχημα που περιμένει να συμβεί».

Αμερικανικές δυνάμεις, που περιλαμβάνουν αντιτορπιλικά, 100 αεροσκάφη και 15.000 προσωπικό επί ποδός, «καθοδηγούν» από χθες πλοία να βγουν με ασφάλεια από τη θαλάσσια δίοδο με παροχή πληροφοριών ώστε να αποφεύγουν νάρκες και η αρχή έγινε με δύο πλοία αμερικανικών συμφερόντων, σύμφωνα με τις επίσημες ανακοινώσεις της αμερικανικής πλευράς.

«Εγγυόμαστε την ασφαλή διέλευση», διαβεβαιώνει η Κεντρική Διοίκηση των ΗΠΑ (CENTCOM). Διαψεύδει κατηγορηματικά την ανακοίνωση του Ιράν ότι έπληξε αμερικανική φρεγάτα σε ένα προειδοποιητικό πρώτο μήνυμα.

«Εχουμε τον έλεγχο των Στενών», δήλωνε χθες ο Αμερικανός υπουργός Οικονομικών, Σκοτ Μπέσεντ, ενώ η Τεχεράνη έδινε εντελώς διαφορετική εικόνα, προειδοποιώντας τις αμερικανικές δυνάμεις να μην πλησιάσουν στα Στενά, γιατί η απάντηση θα είναι πολύ σκληρή, καθώς η προσέγγιση θα θεωρηθεί casus belli, παραβίαση της κατάπαυσης πυρός.

«Διελεύσεις πλοίων με ασφάλεια θα εξακολουθήσουν να γίνονται μόνο σε συντονισμό μαζί μας. Η ασφάλεια είναι απολύτως στα δικά μας χέρια», διαμηνύει η Ισλαμική Δημοκρατία στις ναυτιλιακές εταιρίες που υποδέχθηκαν την ανακοίνωση Τραμπ, ότι ξανανοίγουν τα Στενά, με επιφυλακτικότητα.

Αλλωστε, δεν είναι καθόλου καθησυχαστικές η ανταλλαγή απειλών μεταξύ ΗΠΑ- Ιράν (η Ουάσιγκτον προειδοποιούσε χθες τους Ιρανούς «να μην υποπέσουν σε λάθος»), οι αναφορές για πλήγματα «από αγνώστου πατρότητας» πυρά σε δύο τάνκερ ανοικτά των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων (ένα του Αμπου Ντάμπι κι ένα νοτιοκορεατικό) και οι συναγερμοί που ήχησαν στο Ντουμπάι και το Ομάν για πρώτη φορά από την έναρξη της εκεχειρίας με στόχους ιρανικών drones πετρελαϊκές εγκαταστάσεις.

Επιπλέον, σύμφωνα με ρεπορτάζ στο Axios, οι αρχικές οδηγίες εμπλοκής από το αμερικανικό Πεντάγωνο άλλαξαν μέσα σε ελάχιστες ώρες και έχει δοθεί «πράσινο φως» για πιο επιθετική στάση έναντι «άμεσων απειλών».

ΑΝΟΔΟΣ 5% ΣΤΗΝ ΤΙΜΗ ΠΕΤΡΕΛΑΙΟΥ

Οι αγορές αντέδρασαν άμεσα, με την τιμή του πετρελαίου να καταγράφει άνοδο 5%, αντανακλώντας την αβεβαιότητα για τις επόμενες ώρες και ημέρες, ενώ εκατοντάδες εμπορικά πλοία με περίπου 20.000 ναυτικούς παραμένουν σε ομηρία στα Στενά, απ’ όπου διέρχεται σε κανονικές συνθήκες περίπου το 20% της παγκόσμιας διακίνησης πετρελαίου και φυσικού αερίου.

 ΔΙΠΛΩΜΑΤΙΚΕΣ ΔΙΕΡΓΑΣΙΕΣ

Πιθανός μοχλός πίεσης η επιχείρηση των ΗΠΑ

 Παρά την ένταση στο πεδίο, οι διπλωματικές επαφές -για την ώρα- δεν έχουν διακοπεί πλήρως, όπως ανακοινώνουν και οι δύο πλευρές. Αμερικανοί και Ιρανοί αξιωματούχοι συνεχίζουν να μελετούν προτάσεις και αντιπροτάσεις που μέχρι στιγμής απορρίπτονται, με στόχο μια πιθανή συμφωνία τερματισμού του πολέμου.

Πάντως, αναλυτές επισημαίνουν πως τα μηνύματα από την πλευρά του Τραμπ παραμένουν αντιφατικά: από τη μία κάνει λόγο για «πολύ θετικές συζητήσεις που μπορεί να οδηγήσουν σε ένα καλό αποτέλεσμα», από την άλλη προχωρά σε μια κίνηση που αυξάνει τον κίνδυνο θερμού επεισοδίου που μπορεί να του δώσει το άλλοθι για επανεκκίνηση των βομβαρδισμών και απειλεί με ισοπεδωτικά πλήγματα αν δεν υπάρξει συμφωνία.

Φαίνεται να χρησιμοποιεί την «Επιχείρηση Ελευθερία» ως εργαλείο πίεσης για διπλωματική λύση, αν δεν προκύψει σοβαρό επεισόδιο. Σύμφωνα με πηγές του CNN, είναι πιθανή η επανέναρξη των επιθέσεων στην Τεχεράνη από ΗΠΑ και Ισραήλ μετά τις επιθέσεις των Ιρανών σε εμπορικά πλοία στα Στενά του Ορμούζ.