«Κάναμε την Αθήνα πρωτεύουσα και θεωρούμε ότι είμαστε απόγονοι του Περικλή. Τι έγινε μετά τον Περικλή… Άγνωστο… Χίλια χρόνια παγκόσμιας αυτοκρατορίας η οποία επεξεργάστηκε τον χριστιανισμό. Και οι έξι οικουμενικές σύνοδοι έγιναν επί βυζαντινού εδάφους. Όλα αυτά τα έχουμε βάλει σε παρένθεση και δεν διδάσκουμε παρά τον Μέγα Κωνσταντίνο άντε και τον Παλαιολόγο»

Για όλους εμάς που μπερδεύουμε τους Κωνσταντίνους, τις Θεοδώρες και τους Αλέξιους* βρέθηκε μια ακαδημαϊκός να μιλήσει με τρόπο που καταλαβαίνουμε. Έγραψε το «Γιατί το Βυζάντιο» χωρίς επεξηγηματικές υποσημειώσεις, με μία άρτια επιστημονικά και ταυτόχρονα εκλαϊκευμένη γραφή για το ευρύ κοινό.

Όμως δεν είναι μόνο οι γραφές της, δεν είναι άλλωστε από τα βιβλία που μπαίνουν στα ευπώλητα, ούτε ότι μιλούσε μόνο για την Κωνσταντινούπολη. Μιλούσε για όλα εκείνα που συνθέτουν στο πέρασμα των χιλιετιών την Ελλάδα και κυρίως, για το παρόν.

Όσοι την πλησίαζαν, ήξεραν πως μιλούσαν σε έναν ακαδημαϊκό θρύλο αλλά εκείνη έκανε πως δεν το ήξερε. Θερμή, απλή, ευγενική, αφοσιώνονταν στον συνομιλητή της με τον ίδιο σεβασμό είτε ήταν φοιτητής της, είτε μια άγνωστη δημοσιογράφος, είτε ο πρόεδρος της Γαλλίας. Και όμως τα επιτεύγματα της  ήταν άπιαστα: Στα 50 της έγινε πρύτανης της Σορβόννης, του «πανεπιστημίου όλων των πανεπιστημίων»,  η πρώτη γυναίκα στην 700 ετών ιστορία του. Οι τίτλοι, οι σπουδές και οι διακρίσεις της είναι αδύνατον να καταγραφούν όλες, ενώ η ζωή της ήταν σχεδόν κινηματογραφική.

Γεννήθηκε σε ένα προσφυγικό σπίτι στον Βύρωνα το 1926, βρέθηκε στη Φιλοσοφική Αθηνών, εντάχθηκε στην ΕΠΟΝ, εργάστηκε για λογαριασμό της Φρειδερίκης, έφυγε για το Παρίσι,  διακρίθηκε, κατέκτησε όλες τις κορυφές. Παντρεύτηκε τον φυσικοχημικό Ζακ Αρβελέρ και συναναστρέφονταν με προσωπικότητες όπως ο Πάμπλο Πικάσο, ο Πωλ Ελυάρ, ο Λουίς Αραγκόν, Αντρέ Μπρετόν, η Σιμόν Βέιλ, η Σιμόν ντε Μποβουάρ.   Ηταν φίλη με τον Κωνσταντίνο Καραμανλή, τους ένωναν πάντα τα χρόνια της Γαλλίας, αλλά κυρίως η Ελλάδα στην οποία παντα επέστρεφαν και οι δύο.

Αριστερή και ταυτόχρονα ανένταχτη, πίστευε βαθιά πως «αν διευθύνουν οι ανίκανοι, φταίνε οι ικανοί». Και όταν ρωτήθηκε για τις ταμπέλες, ήταν κάθετη: «Δεν νομίζω ότι το δεξιός και το αριστερός είναι πράγματα υπαρκτά. Σήμερα, είμαι αριστερή, αν θέλετε, επειδή όλα πρέπει να περάσουν από εκεί, αλλά είμαι δεξιά γιατί νομίζω ότι από εκεί όλα θα φτιάξουν». Και για τις γυναίκες; Να έχουν τα πόδια τους στη γη και τα μάτια τους στον ουρανό, γνωρίζοντας πως τίποτα δεν τους χαρίζεται αλλά όλα τα μπορούν.

*«Όπως συμβαίνει με όλες τις ιστορίες που έχουν να κάνουν με το Βυζάντιο, ο αναγνώστης πρέπει να τα βγάλει πέρα με μια πληθώρα και μια επανάληψη ονομάτων: Οι Θεοδώρες, οι Κωνσταντίνοι, οι Νικηφόροι και οι Αλέξιοι για παράδειγμα, αναπαράγονται διαμέσου των γενεών  και χρειάζεται κάποια συγκέντρωση για να μπορεί  να τους παρακολουθεί κανείς»

Τζον Καρ, Η δυναστεία των Κομνηνών