Σε αποκλειστική συνέντευξη, ο Al Carns επέμεινε ότι η παραχώρηση κυριαρχίας επί των Ακρωτηρίου και Δεκέλειας αποκλείεται στο πλαίσιο των επικείμενων συνομιλιών με την κυπριακή κυβέρνηση.

«Πρέπει να είμαστε απολύτως σαφείς σε αυτό, το νομικό καθεστώς των Κυρίαρχων Περιοχών Βάσεων είναι ακλόνητο», δήλωσε ο πρώην ανώτερος αξιωματικός των Βασιλικών Πεζοναυτών.

Η επίθεση με drones «αναζωπύρωσε» τη συζήτηση

Μετά την έκρηξη πολέμου στη Μέση Ανατολή, ο πρόεδρος της Κύπρου ανακοίνωσε σχέδια για επαναδιαπραγμάτευση του μέλλοντος των «αποικιακών» βάσεων της Βρετανίας με το τέλος των εχθροπραξιών. Παρά το ότι απέχει περίπου 200 μίλια, το Ιράν και οι σύμμαχοί του εξαπέλυσαν δεκάδες, αν όχι εκατοντάδες, βαλλιστικούς πυραύλους και drones προς την Κύπρο, η οποία φιλοξενεί βρετανικές και αμερικανικές δυνάμεις, ως αντίποινα για τη στρατιωτική εκστρατεία του Τραμπ.

Οι ανησυχίες για την ασφάλεια εντάθηκαν περαιτέρω όταν ένα καμικάζι drone έπληξε υπόστεγο που φιλοξενούσε δύο αμερικανικά κατασκοπευτικά αεροσκάφη U2 στη βάση της RAF στο Ακρωτήρι.

Αυτό οδήγησε συμμάχους του Νίκου Χριστοδουλίδη να επεξεργαστούν σχέδια, βασισμένα στη συμφωνία της Βρετανίας για τα νησιά Τσάγκος, με στόχο την ανάκτηση κυριαρχικού ελέγχου των βάσεων στο νησί. Μιλώντας σε σύνοδο ηγετών της ΕΕ τον περασμένο μήνα, ο κ. Χριστοδουλίδης δήλωσε: «Όταν τελειώσει αυτή η δυσάρεστη κατάσταση στην Κύπρο, πρέπει να έχουμε μια ανοικτή και ειλικρινή συζήτηση με τη βρετανική κυβέρνηση σχετικά με το καθεστώς των βρετανικών βάσεων… το καθεστώς και το μέλλον των βρετανικών βάσεων στην Κύπρο». Σύμφωνα με το σχέδιο που ενδέχεται να εξετάζει η Λευκωσία, οι δύο στρατιωτικές εγκαταστάσεις θα περνούσαν στην κυριαρχία της Κύπρου, αλλά θα εκμισθώνονταν εκ νέου στη Βρετανία για συνεχή χρήση. Το Ακρωτήρι και η Δεκέλεια παρέμειναν υπό βρετανικό έλεγχο στο πλαίσιο της συμφωνίας ανεξαρτησίας της Κύπρου το 1960.

«Κατανοούμε ότι υπάρχουν κάποιες τριβές»

Μιλώντας από τη βάση της RAF στο Ακρωτήρι, ο κ. Carns απέρριψε κάθε ενδεχόμενο η κυβέρνηση να συζητήσει την επιστροφή του ελέγχου των βάσεων.

Αντί να ανοίξει διάλογο για το καθεστώς των βάσεων, ο ίδιος θεωρεί ότι η καλύτερη προσέγγιση είναι η συνεργασία με τη Λευκωσία για την αποτελεσματική άμυνα του νησιού.  «Αυτό που βλέπουμε, λόγω της απειλής που έχει προκύψει, είναι για πρώτη φορά μετά από πολύ καιρό οι Κύπριοι, οι Βρετανοί και άλλοι σύμμαχοι να συνεργάζονται για ένα ενιαίο σχέδιο άμυνας», ανέφερε.  «Κατανοούμε ότι υπάρχουν κάποιες τριβές, αλλά η πραγματικότητα είναι ότι η νομική βάση αυτών των κυρίαρχων περιοχών δεν είναι διαπραγματεύσιμη».

Αντί αυτού, οι διοικητές ενισχύουν την άμυνα των βάσεων, δείχνοντας τη δέσμευση της Βρετανίας να προστατεύσει όχι μόνο τις εγκαταστάσεις αλλά και ολόκληρη την Κύπρο. Από την πρώτη επίθεση με drones, στρατός, ναυτικό και αεροπορία έχουν δημιουργήσει ένα πολύπλοκο πλέγμα αεράμυνας. Ραντάρ και ελικόπτερα εντοπίζουν απειλές, ενώ μαχητικά αεροσκάφη F-35 και Typhoon αναχαιτίζουν πυραύλους και drones. Σε περίπτωση βαλλιστικών πυραύλων, το αντιτορπιλικό HMS Dragon αναπτύχθηκε στην περιοχή για αμυντική κάλυψη, ενώ η Βρετανία ενίσχυσε τις δυνάμεις με 500 επιπλέον στελέχη αεράμυνας. Το σχέδιο αναπτύχθηκε τις τελευταίες πέντε εβδομάδες σε συνεργασία με Κύπριους, Αμερικανούς και Γάλλους, στο πλαίσιο του Κέντρου Συντονισμού Άμυνας Κύπρου. Ο διοικητής των Βρετανικών Δυνάμεων Κύπρου, Tom Bewick, δήλωσε ότι σε περιόδους κρίσης «οι άνθρωποι τείνουν να ενώνονται». Παράλληλα, η Βρετανία συντονίζει περίπου 40 πρωτοβουλίες για το άνοιγμα των Στενών του Ορμούζ. Ωστόσο, θεωρείται απίθανο να αναπτυχθούν άμεσα ναυτικές δυνάμεις, μέχρι να παγιωθεί η εκεχειρία μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν.