Οι πρωτοφανείς σκηνές που εκτυλίχθηκαν στα νότια προάστια χρειάστηκαν δεκαετίες για να δημιουργηθούν και λίγες μόνο ώρες για να μετατραπούν σε τραγωδία. Μία γυναίκα νεκρή λίγα μέτρα μακριά από το σπίτι της επειδή το νερό που κατέβαινε από το βουνό δεν είχε άλλο δρόμο να διαβεί εκτός από αυτόν που χάραξαν οι άνθρωποι.  Αυτόν που τσιμέντωσαν δηλαδή, θάβοντας από κάτω τις φυσικές υδάτινες διόδους, τα ρέματα και τα ποτάμια.

Πολλά θα ειπωθούν και αυτή τη φορά για τις πεπαλαιωμένες υποδομές, για τα μπαζωμένα ρέματα, την έλλειψη αγωγών ομβρίων υδάτων και για όλα αυτά τα αντιπλημμυρικά που διαρκώς εκτελούνται και ποτέ δεν είναι αρκετά. Όσο και να «τεντώσεις» μια πόλη για να μεγαλώσει, οι φυσικοί πόροι και οι αντοχές της παραμένουν ίδια. Το λεκανοπέδιο Αττικής είναι μια γη με πεπερασμένες δυνατότητες που αναπτύχθηκε σαν να είχε απεριόριστες.

Το σχέδιο –αν υπήρξε ποτέ-  είχε προδιαγραφές άλλων εποχών, για μικρότερους πληθυσμούς, για λιγότερα αυτοκίνητα, για λιγότερα κτίρια, για λιγότερη κατανάλωση νερού. Ο Κηφισός δεν μας χωράει ούτε όταν είναι στεγνός, ούτε όταν φουσκώνει.  Και ο Υμηττός δεν αντέχει άλλο να σηκώνει το βάρος από μπάζα και σκουπίδια εκεί που έπρεπε να υπάρχουν δέντρα και αναχώματα.

Έχουμε ζήσει ξανά τραγωδίες, ακόμα και με λιγότερα ύψη βροχής. Ναι, ήταν ακραίο το καιρικό φαινόμενο που έζησε η μισή χώρα την περασμένη εβδομάδα και η κλιματική κρίση λειτουργεί ως επιταχυντής των επιπτώσεων, όμως υπάρχουν και χειρότερα νέα: Η Αττική μπορεί να πνιγεί και με μια συνηθισμένη βροχόπτωση. Αρκούν και 50 χιλιοστά βροχής για να φανεί το περίσσευμα τσιμέντου και το έλλειμμα σύγχρονων και έξυπνων υποδομών.

Και ξέρετε ποιο είναι το μεγαλύτερο οξύμωρο; Ότι ποτέ άλλοτε στην ιστορία δεν είχαμε τόσο υψηλή επιστημονική γνώση, τόσες πληροφορίες και τόσο σύγχρονα συστήματα όσο σήμερα. Και όμως, όταν έρχεται η ώρα της καταστροφής ψάχνουμε παλιούς χάρτες και σχεδιαγράμματα για να βρούμε τους υπόγειους δρόμους του νερού, για να θυμηθούμε τα ποτάμια που ξεχάσαμε και να ξαναβρούμε τις φυσικές κοίτες τους.

Στην περίπτωση της Άνω Γλυφάδας ανασύρθηκαν χαρτογραφημένα ρέματα από το 1906. Στις παλιότερες πλημμύρες του Βόλου οι επιστήμονες ανέσυραν αεροφωτογραφίες του 1945 για να δείξουν πού ήταν οι εκβολές του ποταμού Κραυσίδωνα, οι οποίες «ζιπαρίστηκαν» την δεκαετία του ’50 για να φτιαχτούν ΚΤΕΛ, δημοτικά κτίρια, πανεπιστημιακοί χώροι, δρόμοι κ.α.

Μια προβολή στο παρελθόν θα μας βοηθήσει να κάνουμε καλύτερες προβολές, άρα και σχεδιασμούς, για το μέλλον. Τεχνικές λύσεις υπάρχουν, βούληση για έργα που απαιτούν σκληρές, αντιδημοφιλείς αποφάσεις υπάρχει;