Η Άννα Μπενάκη-Ψαρούδα υπήρξε η πρώτη γυναίκα Πρόεδρος της Βουλής και η πρώτη γυναίκα που διετέλεσε Πρόεδρος της Ακαδημίας Αθηνών, ενώ ήταν Ομότιμη Καθηγήτρια Ποινικού Δικαίου στη Νομική Σχολή Αθηνών.
Ποια ήταν η Αννα Ψαρούδα-Μπενάκη
Γεννήθηκε στην Αθήνα. Ηταν κόρη του Ναυάρχου Ευαγγέλου Ψαρούδα και σύζυγος του Ιστορικού της Φιλοσοφίας Λίνου Γ. Μπενάκη.
Φοίτησε στο Αμερικανικό Κολλέγιο Θηλέων Ελληνικού και σπούδασε στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών, από όπου έλαβε το Πτυχίο Νομικής (1957). Έκανε μεταπτυχιακές σπουδές στα Πανεπιστήμια Βόννης και Κολωνίας και έλαβε το διδακτορικό της δίπλωμα στο Ποινικό Δίκαιο (1961) από το Πανεπιστήμιο της Βόννης. Κατά μακρά διαστήματα εργάσθηκε ερευνητικά στο Ινστιτούτο Μαξ-Πλάνκ [Max-Planck] Διεθνούς και Αλλοδαπού Ποινικού Δικαίου στο Φράϊμπουργκ Γερμανίας, του οποίου έγινε συνεργάτης. Καρπός των ερευνών αυτών ήταν η διατριβή της επί Υφηγεσίας (1971) και τα άλλα επιστημονικά έργα της.
Διεξήλθε όλη την Πανεπιστημιακή ιεραρχία στη Νομική Σχολή Αθηνών (Βοηθός, Επιμελήτρια, Υφηγήτρια, Καθηγήτρια, 1962-2001) και δίδαξε Ποινικό Δίκαιο και Ποινική Δικονομία. Με την καθοδήγησή της στην Ελλάδα και στη Γερμανία πολλοί νέοι επιστήμονες, Καθηγητές Πανεπιστημίου σήμερα, συνέταξαν τις διατριβές τους.
Εισήλθε στην πολιτική το 1981 ως βουλευτής Επικρατείας της Ν.Δ. και παρέμεινε επί 28 χρόνια βουλευτής Α΄ Αθηνών, εκλεγόμενη συνεχώς έως τον Σεπτέμβριο 2009. Διετέλεσε Αναπλ. Υπουργός Παιδείας (1989), Υπουργός Πολιτισμού (1990-92), Υπουργός Δικαιοσύνης (1992-93) και Πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων (2004-2007). Υπήρξε Εισηγήτρια σημαντικών νομοσχεδίων και είχε ενεργό συμμετοχή στις Αναθεωρήσεις του Συντάγματος. Ως Πρόεδρος της Βουλής προώθησε την κοινοβουλευτική διπλωματία, επισκεπτόμενη επισήμως Κοινοβούλια των χωρών της Ευρωπαϊκής Ένωσης, της Ασίας (Ιορδανία, Κίνα, Ιαπωνία), της Αφρικής (Αίγυπτος, Τυνησία), της Ν. Αμερικής (Χιλή), ιδίως σε σχέση με τον απόδημο Ελληνισμό, και ανταποδίδοντας με ανάλογες προσκλήσεις στην Ελλάδα.
Έχει συνεργασθεί με Διεθνείς Οργανισμούς, εκπροσώπησε το Ελληνικό Κοινοβούλιο κατά τη σύνταξη του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης και μετείχε στις εργασίες της Κοινοβουλευτικής Συνέλευσης του Συμβουλίου της Ευρώπης.
Διευθύνει από το 1976 το περιοδικό “ΠΟΙΝΙΚΑ ΧΡΟΝΙΚΑ”, το αρχαιότερο και πλέον έργκυρο περιοδικό, που υπηρετεί τις Ποινικές Επιστήμες και τη δικαστηριακή πρακτική στην Ελλάδα, συμβάλλοντας η ίδια με άρθρα και σχόλια στην προσέγγιση της ποινικής θεωρίας και πράξης.
Υπήρξε δικηγόρος Αθηνών επί ποινικών υποθέσεων 1962-2008. Έχει συγγράψει πολλά βιβλία, άρθρα κ.λπ. Ποινικού Δικαίου και Ποινικής Δικονομίας και πολιτικά κείμενα. Την 29.4.2010 εξελέγη τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών στην έδρα Ποινικού Δικαίου. Ομιλούσε και έγραφε την Γερμανική, Αγγλική και Γαλλική γλώσσα.
Ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης τον περασμένο Οκτώβριο, έπλεξε το εγκώμιο της ‘Αννας Ψαρούδα-Μπενάκη στην εκδήλωση της Παναθηναϊκής Πανελλαδικής Οργάνωσης Γυναικών που διοργανώθηκε προς τιμήν της.
«Η Αννα καθιερώθηκε ως σύμβολο ισότητας και ανατροπής των στερεοτύπων. Αθόρυβα, ακάματα και μεθοδικά έφερε την πιο «ηχηρή» επανάσταση σε έναν παραδοσιακά ανδροκρατούμενο χώρο», ανέφερε ο πρόεδρος της Βουλής των Ελλήνων Νικήτας Κακλαμάνης, στην εκδήλωση της Παναθηναϊκής Πανελλαδικής Οργάνωσης Γυναικών που διοργανώθηκε στην Παλαιά Βουλή προς τιμήν της ‘Αννας Ψαρούδα-Μπενάκη.
Στον χαιρετισμό του, ο πρόεδρος της Βουλής έκανε μια σύντομη αναδρομή στη μακρόχρονη και πολυσχιδή πορεία της τιμώμενης και σημείωσε ότι «αν η μέχρι τότε πορεία της ήταν εντυπωσιακή, η συνέχειά της -στις αρχές πλέον του 21ου αιώνα- θα σημάδευε το Γυναικείο Κίνημα με δύο κορυφαία ορόσημα».
Ο Νικήτας Κακλαμάνης αναφέρθηκε από τις νομικές σπουδές της Άννας Ψαρούδα Μπενάκη το 1962 σε Αθήνα και Βόννη έως την κατάκτηση της έδρας του Ποινικού Δικαίου στη Νομική Σχολή του Πανεπιστημίου Αθηνών 1978, και έπειτα την εμπλοκή της με την ενεργό πολιτική το 1981, και την εκλογή της σε βουλευτή Επικρατείας στην Α’ Αθηνών το 1989.
«Το πρώτο», υπογράμμισε, «ήταν το 2004, όταν η ‘Αννα Ψαρούδα-Μπενάκη εξελέγη η πρώτη γυναίκα πρόεδρος του Ελληνικού Κοινοβουλίου». «Η ανάδειξή της στο αξίωμα αυτό -και κυρίως η δράση της στο πλαίσιό του» όπως σημείωσε, «την κατέστησαν σύμβολο ισότητας και ανατροπής των στερεοτύπων».
«Μεθοδική, αθόρυβη και ουσιαστική, διέγραψε μια φωτεινή πορεία ως πρόεδρος, ενισχύοντας τόσο τη διεθνή παρουσία της Βουλής στον χώρο της κοινοβουλευτικής διπλωματίας όσο και την επαφή της με την κοινωνία και τον πολιτισμό» είπε χαρακτηριστικά ο πρόεδρος της Βουλής.
«Το δεύτερο ορόσημο», συνέχισε ο κ. Ν. Κακλαμάνης, «ήρθε λίγα χρόνια αργότερα, με την εκλογή της ως τακτικό μέλος της Ακαδημίας Αθηνών και, κυρίως, με την ανάληψη της προεδρίας της, δέκα χρόνια μετά, το 2020». Για δεύτερη φορά, τόνισε, «μια γυναίκα κατακτούσε μια μέχρι τότε απάτητη κορυφή, καθώς η ‘Αννα Ψαρούδα-Μπενάκη υπήρξε η πρώτη και μοναδική γυναίκα πρόεδρος της Ακαδημίας από την ίδρυσή της το 1926 έως σήμερα» είπε.
«Με τα μάτια πάντα ανοιχτά, γεμάτα περιέργεια και δημιουργική διάθεση, η ‘Αννα καθιερώθηκε ως σύμβολο διαρκούς και ουσιαστικής νεότητας, αλλά και γυναικείας, ήρεμης δύναμης. Η ζωή της εξακολουθεί να εμπνέει και να καθοδηγεί τα νιάτα -και ιδίως τις γυναίκες- δίνοντάς τους διέξοδο στις φιλοδοξίες και στα όνειρα που τόσο έχουν ανάγκη», κατέληξε ο Πρόεδρος της Βουλής.
Κλείνοντας τον χαιρετισμό του, ο κ. Ν. Κακλαμάνης, εξήρε τον ενωτικό ρόλο της ‘Αννας Ψαρούδα-Μπενάκη, πέρα από πολιτικές ή ιδεολογικές γραμμές λέγοντας: «Τιμώντας την απόψε, θα διαπιστώσατε πως συνυπάρχουν πρόσωπα με διαφορετικές ιδεολογικές καταβολές, με άλλες πορείες και τροχιές. Όλοι όμως ήρθαν για εκείνη. Και αυτό δεν είναι καθόλου τυχαίο».
Ο κ. Ν. Κακλαμάνης τέλος, συνεχάρη την Παναθηναϊκή – Πανελλαδική Οργάνωση Γυναικών για την έξοχη πρωτοβουλία διοργάνωσης της τιμητικής εκδήλωσης και επισήμανε ότι η ‘Αννα Ψαρούδα-Μπενάκη, πορεύτηκε με σεμνότητα αφήνοντας ανεξίτηλο αποτύπωμα στη δημόσια ζωή, όχι μόνο ως πολιτικός αλλά και ως πρότυπο ήθους, συνέπειας και ισορροπίας.
Χαιρετισμό απηύθυναν ακόμη: ο πρώην πρωθυπουργός κ. Κώστας Καραμανλής, η πρόεδρος της Παναθηναϊκής Οργανώσεως Γυναικών κ. Μαρία Γιαννίρη, ο ομότιμος καθηγητής της Νομικής σχολής του ΕΚΠΑ και πρώην βουλευτής της ΝΔ κ. Θόδωρος Φορτσάκης καθώς και η ομότιμη καθηγήτρια Ορθοδοντικής του Τμήματος Οδοντιατρικής του ΕΚΠΑ κ. Μερόπη Σπυροπούλου.
Στην εκδήλωση έδωσαν το παρών ο πρώην πρωθυπουργός κ. Αντώνης Σαμαράς, ο εκπρόσωπος του Αρχιεπισκόπου Αθηνών και Πάσης Ελλάδος Ιερωνύμου Β’, υπουργοί, βουλευτές και εκπρόσωποι της ακαδημαϊκής και επιστημονικής κοινότητας της χώρας.