Μαζί εγκρίθηκαν και οι προτάσεις της Ιταλίας, της Εσθονίας, Λετονίας, Λιθουανίας, Πολωνίας, Σλοβακίας και Φινλανδίας. Μετά την έγκριση και αυτής της δέσμης, εκκρεμεί η έγκριση των σχεδίων της Γαλλίας, της Ουγγαρίας και της Τσεχίας.
Υπενθυμίζεται ότι για την Ελλάδα ήδη έχουν εγκριθεί περίπου 788 εκατομμύρια ευρώ. Σύμφωνα με πληροφορίες, η εκταμίευση της πρώτης δόσης υπολογίζεται τον Μάρτιο. «Με την άμυνα να αποτελεί μία από τις κύριες προτεραιότητές μας, η Κυπριακή Προεδρία εργάζεται σκληρά για να διασφαλίσει την ομαλή και ταχεία εφαρμογή του SAFE», δήλωσε εκπρόσωπος της Κυπριακής Προεδρίας. «Αυτές οι εκτελεστικές αποφάσεις θα ανοίξουν το δρόμο για την έκδοση προσιτών, μακροπρόθεσμων δανείων από την Επιτροπή στο πλαίσιο του μέσου SAFE, αποδεικνύοντας ότι η ΕΕ αποδίδει καρπούς στον τομέα της άμυνας». Mε το ενδιαφέρον να είναι τόσο έντονο πάντως, η Κομισιόν συζητάει το ενδεχόμενο και για δεύτερο μέρος της πρωτοβουλίας SAFE.
Τι είναι το SAFE και πώς λειτουργεί
Το SAFE έχει σχεδιαστεί ως κοινό ευρωπαϊκό «εργαλείο» δανεισμού για την άμυνα, με στόχο να καλύψει το χρηματοδοτικό κενό που δημιουργούν οι αυξημένες ανάγκες ασφάλειας στην ΕΕ. Η λογική του προγράμματος είναι να παρέχει στα κράτη-μέλη πρόσβαση σε ευνοϊκά δάνεια, τα οποία θα κατευθυνθούν σε δαπάνες που ενισχύουν την αποτρεπτική ισχύ και τη βιομηχανική βάση της άμυνας στην Ευρώπη. Η συμμετοχή σε ένα τέτοιο ευρωπαϊκό σχήμα διαφοροποιείται από τις κλασικές εθνικές αμυντικές δαπάνες, καθώς εντάσσει τις επενδύσεις σε ένα κοινό πλαίσιο, με ενιαία κριτήρια επιλεξιμότητας και αυξημένη εποπτεία. Παράλληλα, δημιουργεί προϋποθέσεις για μεγαλύτερο συντονισμό μεταξύ των κρατών-μελών, τόσο σε επίπεδο προμηθειών όσο και σε επίπεδο σχεδιασμού δυνατοτήτων.
Η θέση της Ελλάδας και οι ευρύτερες ευρωπαϊκές ισορροπίες
Η ένταξη του ελληνικού σχεδίου στο πρώτο κύμα εγκρίσεων του SAFE έχει διπλή σημασία. Σε τεχνικό επίπεδο, διασφαλίζει πρόσβαση σε τμήμα ενός μεγάλου χρηματοδοτικού πακέτου, σε μια περίοδο που οι αμυντικές ανάγκες και οι δημοσιονομικοί περιορισμοί συνυπάρχουν. Σε πολιτικό επίπεδο, εντάσσει την Ελλάδα στον πυρήνα των χωρών που στοιχίζονται πίσω από την προσπάθεια για ενίσχυση της ευρωπαϊκής άμυνας μέσω κοινών εργαλείων χρηματοδότησης. Το γεγονός ότι τα οκτώ πρώτα εγκεκριμένα σχέδια αντιστοιχούν ήδη σε 74 δισ. ευρώ υπογραμμίζει το εύρος της φιλοδοξίας του SAFE και την ταχύτητα με την οποία τα κράτη-μέλη επιδιώκουν να αξιοποιήσουν το εργαλείο. Για την Αθήνα, το στοίχημα είναι η αποτελεσματική απορρόφηση των πόρων και η στόχευσή τους σε προγράμματα που ενισχύουν πραγματικά τις επιχειρησιακές δυνατότητες και την εγχώρια αμυντική βιομηχανία, χωρίς να δημιουργούνται μελλοντικοί δημοσιονομικοί κίνδυνοι. Σε ένα περιβάλλον όπου η ΕΕ συζητά όλο και πιο συχνά κοινά χρέη και κοινά αμυντικά εργαλεία, η συμμετοχή της Ελλάδας στο SAFE λειτουργεί και ως ένδειξη της πρόθεσής της να είναι παρούσα στις νέες ευρωπαϊκές αρχιτεκτονικές ασφάλειας και χρηματοδότησης.