Η «γλυκιά» αυτή ανακάλυψη δείχνει για πρώτη φορά ότι ενώσεις που είναι καθοριστικές για τη ζωή μπορούν να σχηματιστούν στην τεράστια έκταση μεταξύ των άστρων, γεγονός που τροφοδοτεί την αισιοδοξία ότι και άλλα μόρια, σημαντικά για την προέλευση της ζωής, ενδέχεται να βρεθούν στο διάστημα.
Μια ομάδα με επικεφαλής αστρονόμους από το Κέντρο Αστροβιολογίας της Ισπανίας ανίχνευσε το σάκχαρο των σμέουρων, που επιστημονικά ονομάζεται ερυθρουλόζη και αποτελείται από τέσσερα άτομα άνθρακα. Τα σάκχαρα παίζουν καθοριστικό ρόλο στα ζωντανά συστήματα, καθώς βοηθούν στην παροχή ενέργειας, στη δημιουργία βιολογικών δομών και στη διαμόρφωση τμημάτων του γενετικού υλικού, όπως το RNA και το DNA.
Για να πραγματοποιήσει τις παρατηρήσεις, η ομάδα χρησιμοποίησε δύο ραδιοτηλεσκόπια, ένα στο Αστεροσκοπείο Yebes βόρεια της Μαδρίτης και ένα άλλο στο Ινστιτούτο Ραδιοαστρονομίας στο Χιλιοστομετρικό Εύρος (IRAM) στη Σιέρα Νεβάδα της νότιας Ισπανίας, προκειμένου να μελετήσει ένα μοριακό νέφος γνωστό ως G+0.693−0.027 κοντά στο κέντρο του γαλαξία.
Οι ερευνητές ταυτοποίησαν το σάκχαρο συγκρίνοντας το μοριακό του αποτύπωμα στα δεδομένα ραδιοκυμάτων από το μοριακό νέφος με το πρότυπο μήκους κύματος της ερυθρουλόζης που έχει μετρηθεί στο εργαστήριο. Η ομάδα αρχικά αναζήτησε απλούστερα σάκχαρα με τρία άτομα άνθρακα, αλλά δεν βρήκε κανένα.
«Αυτό το εύρημα ήταν απροσδόκητο, καθώς η επικρατούσα άποψη στην αστροχημεία είναι ότι τα μεσοαστρικά μόρια αυξάνονται σε μέγεθος μέσω της διαδοχικής προσθήκης ατόμων άνθρακα», ανέφερε σε δήλωσή της η Ιθάσκουν Χιμένεθ-Σέρα, αστρονόμος στο Κέντρο Αστροβιολογίας στη Μαδρίτη και στο Ανώτατο Συμβούλιο Επιστημονικών Ερευνών της Ισπανίας. Η Χιμένεθ-Σέρα ήταν η κύρια συγγραφέας της έρευνας, η οποία δημοσιεύθηκε τη Δευτέρα (13/07) στο περιοδικό Nature Astronomy.
«Η ανακάλυψή μας αποδεικνύει ότι σχετικά πολύπλοκα σάκχαρα μπορούν ήδη να συνθεθούν στο μεσοαστρικό διάστημα, πριν γεννηθούν τα αστέρια και οι πλανήτες», πρόσθεσε η ίδια μιλώντας στο CNN.
Η μελέτη υποδεικνύει ότι η ερυθρουλόζη μπορεί να δημιουργηθεί από απλούστερα μόρια πάνω σε παγωμένους κόκκους σκόνης στο διάστημα και στη συνέχεια να αποτελέσει μέρος πιο πολύπλοκων χημικών συστημάτων. Οι επιστήμονες έχουν ανιχνεύσει περισσότερα από 340 μόρια στην ύλη και τα αέρια που υπάρχουν στο μεσοαστρικό διάστημα του Γαλαξία μας, αλλά καθόλου σάκχαρα, σημειώνεται στη μελέτη.
«Σάκχαρα και ενώσεις που σχετίζονται με αυτά έχουν βρεθεί σε αστεροειδείς, αλλά η ανακάλυψη αυτών των ενώσεων στο μεσοαστρικό διάστημα ενισχύει τις θεωρίες ότι το ηλιακό μας σύστημα μπορεί να είχε μπολιαστεί με προϋπάρχουσες οργανικές ενώσεις», είπε από την πλευρά του ο Μαρκ Σέπτον, καθηγητής στο τμήμα Επιστημών της Γης και Μηχανικής στο Imperial College του Λονδίνου, ο οποίος δεν συμμετείχε στη μελέτη.
Οι επιστήμονες αναρωτιούνται εδώ και καιρό πώς σχηματίστηκαν για πρώτη φορά τα μόρια σακχάρου στη Γη. Εργαστηριακά πειράματα έχουν δείξει ότι δεν σχηματίζονται εύκολα υπό τις ακραίες συνθήκες που θεωρείται ότι επικρατούσαν κατά την πρώιμη περίοδο της ιστορίας της Γης.
Η προηγούμενη ανίχνευση σακχάρων όπως η ριβόζη και η γλυκόζη σε πρωτόγονους μετεωρίτες και σε δείγματα από τον αστεροειδή Bennu που συλλέχθηκαν το 2020, υποδηλώνει στους επιστήμονες ότι ορισμένα σάκχαρα ίσως προήλθαν από το διάστημα.
Ο Σέπτον ανέφερε ότι είναι πιθανό τα σάκχαρα να είχαν ενσωματωθεί στους αστεροειδείς κατά τον σχηματισμό τους και τελικά να μεταφέρθηκαν στην επιφάνεια της Γης μέσω μετεωριτών.
Ο Γιοσιχίρο Φουρουκάουα, καθηγητής στο Τμήμα Επιστημών της Γης του Πανεπιστημίου Τοχόκου στην Ιαπωνία, ο οποίος ήταν μέλος της ομάδας που βρήκε σάκχαρα σε δείγματα από τον Bennu, συμφώνησε ότι τα σάκχαρα θα μπορούσαν να φτάσουν στη Γη και σε άλλους πλανήτες μέσω κομητών και σκόνης αστεροειδών, αν και η διαδικασία με την οποία προέκυψε η ζωή παραμένει ασαφής.
«Αυτό το εύρημα είναι εξαιρετικά ενδιαφέρον, καθώς περιμέναμε μια τέτοια πραγματική ανίχνευση», δήλωσε.
Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι μεταξύ 0,5 και 50 εκατομμυρίων μετρικών τόνων αυτού του σακχάρου θα μπορούσαν να έχουν πέσει στην επιφάνεια της Γης κατά τη διάρκεια αυτού που είναι γνωστό ως «ύστερος έντονος βομβαρδισμός», μιας περιόδου πριν από περίπου 4 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν αστεροειδείς σφυροκοπούσαν τους εσωτερικούς πλανήτες του ηλιακού συστήματος. Ωστόσο, το αν συνέβη πράγματι ένας τέτοιος «βομβαρδισμός» αποτελεί ακόμα θέμα επιστημονικής συζήτησης, σύμφωνα με τη NASA.
Η ερυθρουλόζη, η οποία βρίσκεται σε μικρές ποσότητες στα σμέουρα και σε ορισμένα άλλα φρούτα, παράγεται επίσης ως συστατικό για καλλυντικά, όπως προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος (self-tanning) και άλλα που δίνουν μπρονζέ όψη στο δέρμα, επειδή αντιδρά με την εξωτερική στοιβάδα του δέρματος, δίνοντας μια μαυρισμένη όψη.
«Η ανίχνευση της ερυθρουλόζης είναι πολύ συναρπαστική επειδή ανοίγει τη δυνατότητα να ανακαλύψουμε στο διάστημα άλλα σάκχαρα, όπως η ριβόζη, η οποία αποτελεί μέρος του RNA, καθώς και άλλα σημαντικά μόρια για την προέλευση της ζωής», δήλωσε ο Κάρλος Μπριόνες, συνσυγγραφέας της μελέτης και ερευνητής στη μοριακή εξέλιξη στο Ανώτατο Συμβούλιο Επιστημονικών Ερευνών της Ισπανίας και στο Κέντρο Αστροβιολογίας.

