Η έκδοση συγκεντρώνει για πρώτη φορά σε ενιαίο σύνολο τα εννιά παραμύθια των συλλογών ‘The Happy Prince and Other Tales’ και ‘A House of Pomegranates’. Η ενότητα αυτή δεν είναι τυπική εκδοτική επιλογή: αποκαθιστά τη συνομιλία των κειμένων, αποκαλύπτοντας ένα συνεκτικό σύμπαν συμβόλων, θυσίας και αισθητικής εμπειρίας.

Ας δούμε τα στοιχεία αυτά αναλυτικά:

-Πέρα από το «παιδικό βιβλίο»

Στην Ελλάδα, τα παραμύθια του Wilde κυκλοφόρησαν συχνά σε εκδόσεις προσαρμοσμένες για παιδιά: απλοποιημένη γλώσσα, ηθικοδιδακτικός τόνος, εξομάλυνση της ειρωνείας. Έτσι όμως χάθηκε το ουσιώδες: η διπλή στόχευση των κειμένων, που απευθύνονται ταυτόχρονα σε παιδιά και ενήλικες.

Η νέα μετάφραση αποφεύγει αυτή την παγίδα. Η γλώσσα παραμένει λυρική, η ειρωνεία διατηρείται, τα σύμβολα δεν εξηγούνται — αφήνονται να λειτουργήσουν.

-Ο συμβολισμός χωρίς ερμηνευτική «καθοδήγηση»

Στον «Ευτυχισμένο Πρίγκιπα», η απογύμνωση του αγάλματος δεν μετατρέπεται σε διδακτικό δίδαγμα, αλλά σε πράξη πνευματικής κάθαρσης. Στο «Στη Αηδόνα και το Ρόδο», η θυσία παραμένει αμφίσημη: πράξη τέχνης, αγάπης και τραγικής ματαιότητας. Στον «Ψαρά και την Ψυχή του», η σύγκρουση επιθυμίας και ηθικής αποκτά σχεδόν μεταφυσική διάσταση.

Ο Wilde δεν γράφει ηθικά παραμύθια. Γράφει αλληγορίες της ανθρώπινης ευθραυστότητας — και η νέα αυτή μετάφραση το σέβεται.

-Η πρόκληση της γλώσσας

Η πρόζα του Wilde είναι μουσική και υπαινικτική. Η μετάφραση διατηρεί τον ρυθμό και την ελαφρά ανυψωμένη λεκτική στάθμη χωρίς να γίνεται επιτηδευμένη. Αποφεύγει την πεζολογική επίπεδη απόδοση που συχνά αφαιρεί τη λυρική ένταση του πρωτοτύπου.

-Μια μετατόπιση στην ελληνική πρόσληψη

Η έκδοση αυτή συμβάλλει σε μια ουσιαστική μετατόπιση: ο Wilde ως ‘παραμυθάς’ παύει να εμφανίζεται ως «συγγραφέας για παιδιά» και επανέρχεται ως αισθητιστής λογοτέχνης, όπου η ομορφιά, η θυσία και η ειρωνική ηθική συνυπάρχουν.

Ο πρόλογος του μεταφραστή λειτουργεί ως απαραίτητος οδηγός, επανατοποθετώντας τα παραμύθια στο πνευματικό περιβάλλον του αισθητισμού και του fin-de-siècle.

-Ποια η σημασία των παραμυθιών σήμερα

Σε μια εποχή που η λογοτεχνία συχνά αναζητεί άμεση ηθική σαφήνεια, τα παραμύθια του Wilde υπενθυμίζουν κάτι διαφορετικό: ότι η ομορφιά μπορεί να είναι τραγική, η αγάπη αυτοθυσιαστική και η καλοσύνη συχνά αόρατη.

Η νέα μετάφραση μάς επιτρέπει να τα ξαναδιαβάσουμε χωρίς προστατευτικά φίλτρα — και να ανακαλύψουμε ότι, κάτω από τη χρυσή επιφάνεια, αυτά τα παραμύθια μιλούν ακόμη για εμάς.

Τελικά, είναι άξιο προσοχής το γεγονός πως ο σημαντικότερος σήμερα έλληνας συγγραφέας βιβλίων για παιδιά με μεγάλη παρουσία και στη λογοτεχνία για ενήλικες, μετέφρασε το σύνολο των παραμυθιών που είχε γράψει ένας συγγραφέας του 19ου αιώνα με αντίστοιχη σημαντική παρουσία και στο θέατρο και στο μυθιστόρημα.

Περίληψη βιβλίου

Ο Ουάιλντ έγραψε συνολικά εννιά παραμύθια, που κυκλοφόρησαν σε δύο τόμους – The Happy Prince and Other Tales (Ο Ευτυχισμένος Πρίγκιπας και άλλα παραμύθια) το 1888 και A House of Pomegranates (Το σπίτι με τις ροδιές) το 1891. Τα εννιά παραμύθια της συλλογής, αν και δεν κέρδισαν την προσοχή του κοινού με τον τρόπο που το πέτυχε Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέυ ή τα θεατρικά έργα που ακολούθησαν, ήταν και παραμένουν μικρά λογοτεχνικά αριστουργήματα. Με τον τρόπο τους αποδεικνύουν πόσο κοντά είναι ο λόγος του παραμυθιού με αυτόν του μαγικού ρεαλισμού, όπως βέβαια και πώς, μέσα από την εξιστόρηση μιας ιστορίας που κρατά όλα τα στοιχεία της παραμυθιακής αφήγησης, μπορεί κανείς να ασκήσει κοινωνική κριτική, να καταθέσει ιδεολογικές απόψεις και να περιγράψει ανθρώπινους τύπους.

Ο σκληρός εγωκεντρισμός του Ντόριαν Γκρέυ εκφράζεται επίσης και στο παραμύθι Ο νεαρός Βασιλιάς· τη σκληρή στάση της άρχουσας τάξης θα τη συναντήσουμε και στα Γενέθλια της Ινφάντα· την εκμετάλλευση του ανήμπορου θα την παρακολουθήσουμε και στον Πιστό φίλο· τη δύναμη του έρωτα να θυσιάζει στο Η Αηδόνα και το Ρόδο και η αδιαφορία της κρατικής εξουσίας προς τους πάσχοντες θα δούμε να μας συγκλονίζει στον Ευτυχισμένο Πρίγκιπα. Αλλά ακόμα και οι απόψεις του για την ουσία της Τέχνης, η κριτική του προς όσους απλώς τη χρησιμοποιούν χωρίς και να τη σέβονται, η ουσιαστικά ελεύθερη, όσο και θαρραλέα, στάση του απέναντι στην Εκκλησία, μα και σε όσους τη διοικούν, όπως και ο φωτισμός της ανοησίας κάθε υπερφίαλου, αλλά και η αναζήτηση της σχέσης ψυχής και σώματος – όλα αυτά αποτελούν τις βάσεις που πάνω τους έχουν στηθεί ιστορίες οι οποίες αφήνονται στη ροή μιας φανταστικής εξιστόρησης, και ταυτόχρονα υποστηρίζουν τη συνύπαρξη του μαγικού με το ρεαλιστικό.

INFO

Συγγραφέας Wilde, Oscar

Μεταφραστής: Μάνος Κοντολέων

Επιμελητής: Αντωνία Γουναροπούλου

Category: Λογοτεχνία του Φανταστικού

Εκδόσεις : ΕΥΡΑΣΤΑ

Κυκλοφορία: 2025

Wilde, Oscar  Συγγραφέας

Ο Όσκαρ Φίνγκαλ Ο’ Φλάερτυ Ουίλς Ουάιλντ γεννήθηκε στο Δουβλίνο το 1854. Σπούδασε στο Trinity College του Δουβλίνου, κι αμέσως έπειτα στην Οξφόρδη. Η πρώτη του ποιητική συλλογή κυκλοφόρησε το 1881. Aργότερα, μετά το γάμο του με την Κόνστανς Λόυντ (1884), δημοσίευσε μια σειρά από παιδικά παραμύθια. “Το πορτρέτο του Ντόριαν Γκρέη” είδε το φως της δημοσιότητας το 1891, αλλά η πρώτη μεγάλη επιτυχία για τον Ουάιλντ έμελλε να προέλθει από το θέατρο, με τη “Βεντάλια της Λαίδης Γουίντερμηρ” (1892). Ακολούθησαν άλλα τρία θεατρικά έργα: “Μια γυναίκα χωρίς σημασία”, “Ο ιδανικός σύζυγος” και “Η σημασία του να είσαι τίμιος”, ενώ το τέταρτο, “Η Σαλώμη”, απαγορεύτηκε στην Αγγλία και δημοσιεύτηκε στη Γαλλία το 1893. Το 1895 καταδικάστηκε σε δύο χρόνια καταναγκαστικά έργα με την κατηγορία της ομοφυλοφιλίας. Από τη θητεία του στη φυλακή γεννήθηκαν τα δύο αριστουργήματά του, “Η μπαλάντα της φυλακής του Ρήντιγκ” και το “De Profundis”. Μετά την αποφυλάκισή του το 1897, εγκαταστάθηκε οριστικά στο Παρίσι, ως το θάνατό του το 1900.