Με αυτά τα λόγια ο πολυπράγμων δημιουργός και καθηγητής «Τέχνης και Τεχνολογίας» στο Τμήμα Αρχιτεκτόνων του Πανεπιστημίου Θεσσαλίας Αλέξανδρος Ψυχούλης εξηγεί στον «Ε.Τ.» τη φράση «Κινδύνεψα μόνο από ανεξέλεγκτες σκέψεις», που δίνει τον τίτλο στην αναδρομική έκθεση της 40χρονης πορείας του και μας συστήνει με ειλικρίνεια, χιούμορ και διάθεση αναστοχασμού τη διαδρομή του ανάμεσα στα εικαστικά, στη μουσική και το θέατρο, στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων, που ξεκίνησε πριν λίγες ημέρες και θα διαρκέσει έως τις 4 Οκτωβρίου.
Οι αναδρομικές εκθέσεις συχνά λειτουργούν και ως απολογισμός. Ποιες σκέψεις κάνατε βλέποντας περισσότερα από 150 έργα να αφηγούνται τέσσερις δεκαετίες δημιουργίας;
Βλέποντας τα έργα μαζεμένα, κατάλαβα δυο-τρία πράγματα που δεν ήξερα για τον εαυτό μου. Για παράδειγμα, πως ήμουν λιγότερο τεμπέλης απ’ όσο θα ήθελα κι επίσης πως δεν είμαι τίποτα περισσότερο από αυτό που αφήνω πίσω μου.

Τι έχει αλλάξει αυτά τα σαράντα χρόνια πορείας;
Ωρίμασα, αποχαιρέτησα τη σωματική μου νεότητα, δεν έχω πια την άγνοια κινδύνου που κινούσε τα μέλη μου σε παράτολμα εγχειρήματα. Αλλά αυτό το τελευταίο ευτυχώς διορθώνεται. Αλλάζω τα μέσα μου, ξανασυναντώ την περιπέτεια σε μονοπάτια που δεν γνωρίζω καλά. Να, για παράδειγμα, τώρα ασχολούμαι σχεδόν αποκλειστικά με το να γράφω μουσική.
Για εσάς, η αρχή των πάντων είναι το σχέδιο ή το χρώμα;
Οι δάσκαλοί μου μου έμαθαν πως το σχέδιο και το χρώμα αποτελούν αδιάσπαστη ενότητα.
Ζωγραφική, εγκαταστάσεις, animation, γλυπτά, σημειώσεις και προσχέδια «καταλαμβάνουν» τη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων. Ποιο είναι το ενωτικό στοιχείο στα έργα σας;
Αυτό είναι πραγματικά το πιο δύσκολο ερώτημα και δεν έχω ακόμα βρει μια πειστική απάντηση. Ισως η πιο αφελής απ’ όλες τις δυνητικές απαντήσεις είναι πως όλα είναι φτιαγμένα από τον ίδιο άνθρωπο. Το κόλπο όταν μια ερώτηση δεν μπορεί να απαντηθεί ικανοποιητικά είναι να διατυπώσεις μια άλλη ερώτηση στη θέση της. Για παράδειγμα, ποιες είναι οι διαφορετικότητες, αν υπάρχουν αντιφάσεις, αν υπάρχει κάτι που διαχωρίζει τα έργα. Ισως τότε μπορέσεις να βρεις πως τα διαφορετικά μέσα οδηγούν σ’ έναν προσωπικό ρυθμό, σ’ έναν ιδιοσυγκρασιακό τρόπο εκφοράς, πως ενώνονται διακριτικά, όπως τα πόδια της αράχνης σ’ ένα αδύνατο σημείο της μέσης της.

Ποια είναι η εσωτερική δύναμη που σας ωθεί κάθε φορά να δημιουργείτε;
Ενας στοχασμός γεννημένος από μια παρατεταμένη παύση, η πρόγευση κάτι νέου τη στιγμή που παρατηρώ προσεκτικά μια λεπτομέρεια της ζωής μου, μια συγκίνηση που δεν περιγράφεται με λέξεις ή απλά το ανεξήγητα αφηρημένο βλέμμα της συντρόφου μου.
Ποια είναι σήμερα η «ανεξέλεγκτη» σκέψη που σας απασχολεί;
Αν υπήρξα λιγάκι χρήσιμος στο πέρασμά μου από τη γη μέχρι αυτή τη στιγμή. Η υποψία ότι γίνομαι υπερβολικά αυτοαναφορικός όταν δίνω συνεντεύξεις. Αν θα ήταν καλή ιδέα να αρχίσω τα μπάνια από τον Μάιο. Θα μπορούσα να συνεχίσω, οι σκέψεις δεν έχουν σταματημό.
Τα σχέδια σας μετά την αναδρομική έκθεση;
Ενας δίσκος με τραγούδια μου, που ελπίζω να κυκλοφορήσει σύντομα, και μια ακόμα ατομική έκθεση στην a.antonopoulou.art γύρω στον Δεκέμβριο, που πιθανότατα θα έχει τίτλο «Πες μου έναν λόγο για να μην το βάλω στα πόδια».
Ως καθηγητής, πώς βλέπετε τις νεότερες γενιές να προσεγγίζουν τη σχέση Τέχνης και τεχνολογίας;
Οι φοιτητές μου είναι τα παιδιά που γεννήθηκαν μέσα στην ώριμη φάση της ψηφιακής τεχνολογίας, βύζαξαν αγκαλιά με τα κινητά. Τους είναι σχεδόν αδύνατον να διαχωρίσουν τη ζωή τους από τις εφαρμογές της ψηφιακής τεχνολογίας, να πάρουν μια απόσταση από αυτή. Εχουν απεριόριστη πίστη στα ακροδάχτυλά τους και σ’ αυτά που μπορούν να καταφέρουν χαϊδεύοντας μια οθόνη. Το πρόβλημα είναι πως επειδή η μέση εκπαίδευση έχει εξοστρακίσει τα καλλιτεχνικά μαθήματα, ως άχρηστα, δεν έχουν καθόλου σχέση – στην πλειοψηφία τους- με τις Τέχνες. Ωστόσο, αναθαρρεύω όταν βλέπω πόσο μεγάλα βήματα κάνουν όταν συνειδητοποιούν πως υπάρχουν δρόμοι για τους οποίους κανείς δεν τους είχε μιλήσει. Πως υπάρχουν δημιουργικές πρακτικές που κάνουν τη ζωή υποφερτή και διεξοδική.
INFO
Εκθεση έως 4 Οκτωβρίου 2026 στη Δημοτική Πινακοθήκη Χανίων