Ποια ήταν η αφορμή για να εκδοθεί το βιβλίο «Ξεχασμένα πρωτοσέλιδα του 20ού αιώνα – 12+3 ρεπορτάζ από τη νεοελληνική και παγκόσμια μικροϊστορία» (εκδόσεις Αλεξάνδρεια);

Ο λόγος της έκδοσης ήταν πως ήθελα να συγκεντρώσω σε έναν τόμο μερικά από τα ιστορικά ρεπορτάζ που είχα δημοσιεύσει σε περιοδικά και ειδησεογραφικά sites από το 2011 έως το 2022 και τώρα παρουσιάζονται με επικαιροποιημένο και εμπλουτισμένο περιεχόμενο. Συνολικά, περιλαμβάνονται 15 θέματα, τα δώδεκα από τα οποία αναφέρονται στον ελληνικό 20ό αιώνα (από το 1908 μέχρι το 1973), ενώ τα άλλα τρία επικεντρώνονται σε διεθνή γεγονότα της σύγχρονης Ιστορίας. Πρόκειται, ουσιαστικά, για τον δεύτερο τόμο με παρόμοια θεματολογία, καθώς το 2016 είχε κυκλοφορήσει το βιβλίο μου «Ξεχασμένα πρωτοσέλιδα» (εκδόσεις Polaris) για άλλα 30 γεγονότα, αποκλειστικά ελληνικού ενδιαφέροντος από τον 19ο αιώνα.

Ο τίτλος «Ξεχασμένα πρωτοσέλιδα του 20ού αιώνα» είναι συμβολικός ή δηλώνει κάτι κυριολεκτικά;

Είναι απολύτως κυριολεκτικός. Τα πολιτικά, στρατιωτικά ή κοινωνικά θέματα, που περιέχονται στο βιβλίο, στην εποχή τους απασχόλησαν ζωηρά την κοινή γνώμη και τα πρωτοσέλιδα του Τύπου, αλλά στην ιστορική διαχρονία παραμερίστηκαν από άλλα, μείζονα γεγονότα των αντίστοιχων περιόδων και έτσι «ξεχάστηκαν», αποσιωπήθηκαν ή περιήλθαν στο πεδίο που χαρακτηρίζουμε συνήθως ως μικροϊστορία. Για τον σκοπό αυτόν, άλλωστε, κάθε θέμα του τόμου συνοδεύεται και από ένα χαρακτηριστικό πρωτοσέλιδο δημοσίευμα.

Μπορείτε να μας πείτε λίγα λόγια για τη δουλειά σας;

Ως δημοσιογράφος ασχολούμαι πολλά χρόνια με το ερευνητικό ιστορικό ρεπορτάζ, αυτό που στην αγγλοσαξονική δημοσιογραφική ορολογία ονομάζεται historical feature stories. Οπως και στα άλλα δημοσιογραφικά είδη, έτσι και στο συγκεκριμένο ρεπορτάζ ο δημοσιογράφος στοχεύει στην πρωτοτυπία, στην καταγραφή των γεγονότων και στην ανάδειξη της «είδησης», είτε φέρνοντας στην επιφάνεια μια ξεχασμένη ιστορία από το παρελθόν είτε αποκαλύπτοντας νέα στοιχεία (μαρτυρίες, έγγραφα, οπτικοακουστικά τεκμήρια κ.ά.) για ένα ήδη γνωστό γεγονός. Δύο ενδεικτικά παραδείγματα από το βιβλίο: Το 1930 συνελήφθη στη Μακεδονία ο 40χρονος Πέτρος Κουλαξίδης για τη δολοφονία της γυναίκας του. Αργότερα υπήρξαν υποψίες ότι προηγουμένως είχε δολοφονήσει άλλες έξι γυναίκες και έκτοτε θεωρείται ως ο πρώτος serial killer στην ελληνική εγκληματολογική ιστορία. Ωστόσο, τα στοιχεία που φέρνει στο φως η έρευνά μου δεν το επιβεβαιώνουν. Αρκετές δεκαετίες μετά, πληροφορίες που δημοσιεύτηκαν κατά καιρούς ανέφεραν πως ο δικτάτορας Γ. Παπαδόπουλος έπασχε από ψυχική νόσο. Σκέφτηκα να διερευνήσω αυτή την ελάχιστα φωτισμένη πτυχή της περιόδου, μιλώντας με πολλά πρόσωπα που γνωρίζουν το θέμα και αναζητώντας άγνωστα μέχρι σήμερα ντοκουμέντα. Με άλλα λόγια, στο ιστορικό ρεπορτάζ ο δημοσιογράφος χρησιμοποιεί τα εργαλεία της ερευνητικής δημοσιογραφίας ώστε να αξιολογήσει, να διασταυρώσει και να αξιοποιήσει αρχειακές πηγές και ιστορικά ντοκουμέντα, ενώ για πρόσφατα γεγονότα συνομιλεί και με όσους πρωταγωνιστές τους βρίσκονται στη ζωή.

Με εντυπωσίασε η απόπειρα που έγινε εναντίον του Προέδρου της Δημοκρατίας το 1927. Για ποιον λόγο συνέβη αυτό το γεγονός;

Το ειδικότερο ενδιαφέρον σε αυτή την υπόθεση είναι πως, μέχρι σήμερα, παραμένει η μοναδική απόπειρα δολοφονίας στη χώρα μας κατά Προέδρου της Δημοκρατίας – στην προκειμένη περίπτωση του ναύαρχου Παύλου Κουντουριώτη. Δράστης ήταν ο 22χρονος Ζαφείρης Γκούσιος από τη Λάρισα. Παρόλο που αρχικά, στο αντικομμουνιστικό κλίμα της εποχής, έγινε προσπάθεια η απόπειρα να συνδεθεί με τη δράση του ΚΚΕ, τελικά αποδείχθηκε πως αποτελούσε μεμονωμένη ενέργεια του Γκούσιου (αυτοχαρακτηριζόταν ως «κοινωνικός ονειροπόλος»), που με τον τρόπο αυτόν ήθελε να διαμαρτυρηθεί επειδή ήταν κωφός και, παρά τις προσπάθειές του, δεν είχε βρει κρατική αρωγή ώστε να θεραπευτεί.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει, ακόμα, η περίπτωση της Εβίτας Περόν και οι συνθήκες του θανάτου της.

Η Εβίτα Περόν πέθανε τον Ιούλιο του 1952, νικημένη από τον καρκίνο. Εξήντα τρία χρόνια μετά, το καλοκαίρι του 2015, ο Αργεντινός νευροχειρουργός με σημαντική καριέρα στις ΗΠΑ, Ντάνιελ Νάιτζενσον, μετά από πολύχρονη έρευνα αποκάλυψε πως λίγες εβδομάδες πριν τον θάνατό της η Εβίτα είχε υποβληθεί σε λοβοτομή μετά από εντολή του συζύγου της και τότε προέδρου της Αργεντινής, Χουάν Περόν. Ηταν, διεθνώς, ένα από τα καλύτερα συγκαλυμμένα πολιτικά μυστικά του 20ού αιώνα. Μόλις έναν μήνα μετά τις αρχικές αποκαλύψεις του, ο Νάιτζενσον μου παραχώρησε συνέντευξη, στην οποία μίλησε αναλυτικά για την υπόθεση. Χωρίς να το έχω υπολογίσει, εκ των υστέρων διαπίστωσα πως επρόκειτο για διεθνή αποκλειστικότητα, καθώς έτυχε να είμαι ο πρώτος δημοσιογράφος εκτός της Λατινικής Αμερικής που δημοσίευσε το θέμα.

Πώς συνδυάζετε τις δύο ιδιότητες: Συγγραφέας και δημοσιογράφος;

Οι δύο ιδιότητές μου αλληλοτροφοδοτούνται όχι μόνο στο πεδίο της γλωσσικής επικονίασης, αλλά επιπλέον επειδή ως συγγραφέας «ειδικεύομαι», τρόπον τινά, στη μη μυθοπλαστική (κυρίως, αστυνομική) λογοτεχνία [non-fiction (crime) novel], υβριδικό είδος που συναιρεί την ένταση της μυθοπλασίας με τη διαύγεια του ντοκουμέντου.

ΟΙ ΛΟΓΟΙ ΤΗΣ ΑΥΤΟΚΤΟΝΙΑΣ ΤΟΥ ΚΑΡΥΩΤΑΚΗ

Εξαιρετική και η αινιγματική αυτοκτονία του ποιητή Κώστα Καρυωτάκη. Ποιοι λόγοι τον οδήγησαν στο να δώσει τέλος στη ζωή του;

Μολονότι από τότε έχει μεσολαβήσει σχεδόν ένας αιώνας, τα ερωτήματα σχετικά με τα αίτια που τον οδήγησαν στο διάβημά του στις 21 Ιουλίου 1928 παραμένουν «ανοιχτά»: Ηταν η παθολογική μελαγχολία, το ενδεχόμενο πάθος της «ναρκομανίας», οι κατηγορίες για μαστροπεία, η καταπόνηση της υγείας του εξαιτίας της σύφιλης ή οι διώξεις για τη συνδικαλιστική δράση του ως δημόσιος υπάλληλος; Στην έρευνά μου για το θέμα, επιχείρησα να συγκεντρώσω και να εξετάσω σε βάθος όλα τα διαθέσιμα στοιχεία που έχουν έρθει στο φως, κυρίως από τους συστηματικούς μελετητές της ζωής και του έργου του. Κατά τη γνώμη μου, το πιθανότερο «σενάριο» είναι πως οδηγήθηκε στην πράξη του εξαιτίας της ραγδαίας επιδείνωσης της υγείας του, σε συνδυασμό με την απηνή δίωξή του στη βάση (κατασκευασμένων) κατηγοριών περί μαστροπείας και ναρκομανίας.