Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η πρωτοβουλία αυτή του πρωθυπουργού και της κυβερνητικής πλειοψηφίας στοχεύει στον εκσυγχρονισμό του καταστατικού χάρτη της χώρας, προκειμένου αυτός να ανταποκριθεί αποτελεσματικά στις σύγχρονες τεχνολογικές, κοινωνικές και θεσμικές προκλήσεις. Σημειωτέον ότι η πρόταση διαμορφώθηκε έπειτα από τετράμηνη ενδελεχή διαβούλευση στο εσωτερικό της Κοινοβουλευτικής Ομάδας της Ν.Δ. και φιλοδοξεί να αποτελέσει τη βάση για μια ευρεία και γόνιμη συνταγματική συζήτηση.

Η πλέον εμβληματική παρέμβαση αφορά το άρθρο 16, με τη δυνατότητα ίδρυσης από Νομικά Πρόσωπα Δημοσίου ή Ιδιωτικού Δικαίου μη κρατικών μη κερδοσκοπικών πανεπιστημίων πλήρως αυτοδιοικούμενων και υπό την εποπτεία Ανεξάρτητης Αρχής. Επίσης, προβλέπεται αύξηση της Υποχρεωτικής Εκπαίδευσης από εννέα σε έντεκα έτη, καθώς και συνταγματική κατοχύρωση της προστασίας της ελληνικής γλώσσας και της ελληνικής σημαίας ως συμβόλου του έθνους και του πολιτισμού.

Μια δεύτερη ριζική αλλαγή αφορά τη διαδικασία διερεύνησης της ποινικής ευθύνης μελών της κυβέρνησης και υφυπουργών (άρθρο 86), με διευρυμένη συμμετοχή της δικαστικής λειτουργίας και κατάργηση της αρμοδιότητας της Βουλής για διενέργεια προκαταρκτικής εξέτασης. Παράλληλα, προτείνεται η επιλογή της ηγεσίας των Ανωτάτων Δικαστηρίων από ειδική κοινοβουλευτική επιτροπή, χωρίς κυβερνητική παρέμβαση, ενώ καθιερώνεται μία και μόνη, αλλά χρονικά μεγαλύτερη, εξαετής θητεία για τον Πρόεδρο της Δημοκρατίας, με σκοπό την ενίσχυση του υπερκομματικού ρόλου του.

Αξιοσημείωτη είναι, επίσης, η υποχρεωτική, αμφίδρομη αξιολόγηση των δημοσίων υπαλλήλων με βάση την αποδοτικότητα, καθώς και η συνταγματική κατοχύρωση της Εθνικής Αρχής Διαφάνειας. Οσον αφορά το άρθρο 103, επανακαθορίζεται η έννοια της μονιμότητας των δημοσίων υπαλλήλων. Η αξιολόγηση θα γίνεται όχι μόνο από προϊσταμένους αλλά και από υφισταμένους και πολίτες. Το σύστημα αξιολόγησης θα συνδέεται με επιβραβεύσεις, αλλά και ποινές, ακόμα και με δυνατότητα οριστικής παύσης, ύστερα από απόφαση υπηρεσιακού συμβουλίου.

Ανεξάρτητα από τις οποιεσδήποτε τροποποιήσεις μπορούν να γίνουν στην κυβερνητική πρόταση, είναι βέβαιο είναι ότι δεν πρέπει να χαθεί και αυτήν τη φορά η ευκαιρία για μια τολμηρή, αλλά και ουσιαστική, αναθεώρηση του Συντάγματος του 1975.