Ενας αχρείαστος πόλεμος: Οι ΗΠΑ δεν κέρδισαν, το Ιράν δεν έχασε, το Ισραήλ δεν συμφώνησε

Ο κόσμος θα συνεχίσει να γυρίζει ανάποδα για μήνες, μπορεί και για χρόνια, πληρώνοντας το κόστος ενός αχρείαστου πολέμου από τον οποίο οι ΗΠΑ δεν κέρδισαν, το Ιράν δεν έχασε και το Ισραήλ δεν συμφώνησε.

Οι διαπραγματεύσεις θα είναι δύσκολες και η ισορροπία εύθραυστη. Διότι μπορεί να συμφώνησαν καταρχάς οι δύο πλευρές, όμως αυτή η σχέση ήταν εξ αρχής φτιαγμένη για τρεις. Η άρνηση Νετανιάχου να αποδεχθεί τετελεσμένα που δεν προβλέπουν ρητά τον περιορισμό των πυρηνικών του Ιράν και η ασυγκράτητη επιθυμία του να επιτίθεται στο Λίβανο, μπορούν να τινάξουν ανά πάσα στιγμή στον αέρα τις προσπάθειες. Πρόκειται για μια διπλωματική, πολιτική και επιχειρησιακή συνθήκη που όσο και αν την αναλύεις, καταλήγεις να επιστρέφεις εκεί από όπου όλα ξεκίνησαν. Τι νόημα είχε αυτός ο πόλεμος;

Οι ιστορικοί ψάχνουν στα κιτάπια τους να βρουν ομοιότητες και διαφορές με αντίστοιχες καταστάσεις του παρελθόντος. Κάποιοι λένε πως ο πόλεμος στο Βιετνάμ, ο άλλος μεγάλος αχρείαστος πόλεμος της ιστορίας, είναι ένα καλό παράδειγμα. Η Συμφωνία του Παρισιού (1973) ήταν η ομολογία Νίξον και Κίσινγκερ ότι δεν θα μπορούσαν να κερδίσουν ποτέ τον πόλεμο στο Βιετνάμ, και ότι τους κόστιζε πολύ περισσότερο από όσο μπορούσαν να αντέξουν σε ανθρώπινες απώλειες και οικονομικό κόστος. Μια αντίστοιχη, ρεαλιστική και σχεδόν ανακουφιστική  ομολογία βλέπουμε σήμερα από την Αμερική του Τραμπ, αφού η «ανευ όρων παράδοση» της Τεχεράνης δεν επιτεύχθηκε. Τότε, είχε απογοητευτεί το νότιο Βιετνάμ, τώρα το Ισραήλ.  Σήμερα βέβαια υπάρχει και μια τεράστια διαφορά: Η φθορά στα όρια ρήξης που επήλθε στις ευρωατλαντικές σχέσεις.

Οι σχέσεις των ΗΠΑ με τους παραδοσιακούς συμμάχους δοκιμάστηκαν σκληρά, αμφισβητήθηκε η ύπαρξη του ΝΑΤΟ, ενώ η επόμενη μέρα βρίσκει την Ε.Ε να ψάχνει ένα νέο αμυντικό δόγμα. Η αύξηση των εθνικών προϋπολογισμών για δαπάνες άμυνας και η αναζήτηση νέων μοντέλων χρηματοδότησης και ανάπτυξης, είναι η καινούρια πραγματικότητα σε μια εποχή που η αμερικανική ομπρέλα προστασίας δεν είναι πια δεδομένη.

Όσο για την τρέχουσα οικονομία, ας λάβουμε υπόψη το καλό σενάριο που προβλέπει ότι ίσως σε 60 ημέρες να έχουμε μια οριστική διευθέτηση, χωρίς ενδιάμεσα να νευριάσει κάποιος (Τραμπ, Νετανιάχου, μουλάδες) και αρχίσει να ξαμολάει drones και πυραύλους. Σε αυτή την περίπτωση λοιπόν, πόσο καιρό θα χρειαστεί για να συνέλθουν οι αγορές;

Η ερώτηση αυτή απαντάται μόνο αν απαντηθούν άλλες ερωτήσεις. Ποιο καθεστώς θα διέπει τα Στενά του Ορμούζ; Πότε θα επανέλθουν σε κανονικότητα οι αραβικές χώρες που βρέθηκαν εν μέσω των διασταυρούμενων πυρών; Ποιο θα είναι το κόστος της ανοικοδόμησης των ενεργειακών υποδομών που καταστράφηκαν;  Πότε θα αποφασίσει η Ευρωπαϊκή Κεντρική Τράπεζα ότι ο πληθωρισμός τιθασεύτηκε ώστε να μειώσει τα επιτόκια; Και αφού η οικονομία είναι πρωτίστως ψυχολογία, πότε θα καταλαγιάσει η κρίση πανικού μιας ανασφαλούς και καχύποπτης αγοράς;

Αλλά ας μην φθάνουμε τόσο μακριά. Άλλωστε, σε λίγες ημέρες το ημερολόγιο θα δείχνει 4 Ιουλίου. Στο Ιράν θα ξεκινούν οι διαδικασίες για την κηδεία του Αλί Χαμενεΐ και στις ΗΠΑ θα γιορτάζουν 250 χρόνια από την ανεξαρτησία τους. Αυτά είναι τα περίεργα, πολύ περίεργα παιχνίδια του ημερολογίου της ιστορίας.