Ο καλλιτεχνικός διευθυντής της ΕΛΣ, Γιώργος Κουμεντάκης, με την ιδιότητα του συνθέτη συνάντησε ξανά, 31 χρόνια μετά, τον σκηνοθέτη της Ομάδας Εδάφους, Δημήτρη Παπαϊωάννου, σε μια αριστουργηματική από όλες τις πλευρές νέα εκδοχή του έργου «Ρέκβιεμ για το τέλος του έρωτα», που, υπό τη διεύθυνση του διεθνούς μαέστρου Θεόδωρου Κουρεντζή, έκανε θριαμβευτικά την πρεμιέρα του στην Αίθουσα «Σταύρος Νιάρχος» της ΕΛΣ.

Οσοι τυχεροί βρεθήκαμε σε αυτή την πρώτη βραδιά, όπου δόθηκαν οι δύο πρώτες, από τη σειρά των δώδεκα sold out παραστάσεων, αυτής της μοναδικής performance-installation, ζήσαμε μια αξέχαστη εμπειρία. Το έργο των Κουμεντάκη – Παπαϊωάννου, που δημιουργήθηκε το 1995 -«για τους φίλους που χάθηκαν από AIDS»-, επέστρεψε σε μια νέα εκδοχή, για να αποδείξει ότι μπορεί το aids να μην αποτελεί πλέον μάστιγα, όμως η κοινωνία έχει πολλούς και άλλους λόγους για να θρηνεί σήμερα για το τέλος του έρωτα, μέσα από ένα Ρέκβιεμ που γίνεται πιο επίκαιρο από ποτέ, με λιμπρέτο βασισμένο στο ποίημα «Λάζαρος» του Δημητρίου Καπετανάκη και με τη φράση «ο χτύπος αυτός σημαίνει θάνατο» να επαναλαμβάνεται συχνά.

Κλασικό παράδειγμα σκηνοθέτη, αλλά και εικαστικού δημιουργού που σκέφτεται «έξω από το κουτί», ο Δημήτρης Παπαϊωάννου έστησε στη σκηνή μια εφιαλτική, απότομη, μαύρη, μακριά κλίμακα, πάνω στην οποία χορογράφησε το διαρκές κατρακύλισμα, την ατελείωτη πτώση πενήντα νέων ανδρών στον άλλο κόσμο. Κορμιά σχεδόν ξεψυχισμένα, κάποτε γυμνά, που συναντιούνταν σε αυτή τη γενναία υποχώρηση, αγγίζονταν ή όχι, συνδιαλέγονταν με τη φθαρτή διάσταση της ανθρώπινης ύπαρξης, στον ανθό της νιότης τους. Αληθινός άθλος για τους πενήντα αυτούς χορευτές, που στο τέλος της σκάλας χάνονταν για να ξαναεμφανισθούν στην κορυφή της και να ξαναπέσουν αέναα ως την τελική πτώση κάνοντας αυτόν τον ανατριχιαστικό ήχο του κορμιού που πέφτει από το τραπέζι, όπου είχαν στοιβαχτεί οι πενήντα χορευτές, λίγο πριν από την αυλαία του έργου.

Η μουσική του Γιώργου Κουμεντάκη εξίσου μεγαλοφυής, ξεκίνησε και τελείωσε με τον πένθιμο ήχο διακριτικών καμπάνων, διατηρώντας τον εσωτερικό ρυθμό πένθιμου εμβατηρίου, σε απλή καθαρή φόρμα, ακόνισε το συναίσθημά μας, μπήκε στην καρδιά μας και έγινε η αρτιότερη συνοδεία αυτής της αέναης πτώσης. Μια εσωστρεφής μουσική απόλυτα συνυφασμένη με το αίσθημα του φόβου, που είναι κυρίαρχο σε αυτή τη δημιουργία.

Ο τρίτος πόλος της τριανδρίας, ο «μάγος» Θεόδωρος Κουρεντζής, υπηρέτησε πιστά το έργο, οδήγησε τους σολίστες από την Ορχήστρα της ΕΛΣ σε μια, όπως άρμοζε, γεμάτη εσωτερικότητα εκτέλεση, ανέδειξε τις λεπτές μουσικές αποχρώσεις της σύνθεσης του Γιώργου Κουμεντάκη, χωρίς ίχνος μαεστρικής περιαυτολογίας και αυτάρεσκης προσέγγισης. Δούλεψε για το έργο και τον συνθέτη του, ως οφείλει να κάνει κάθε μεγάλος μαέστρος, έχοντας στο νου του και το κοινό.

Μαζί με την Ορχήστρα, το έργο ερμήνευσαν το χορωδιακό σύνολο ΜΕΙΖΟΝ Ensemble και οι υψίφωνοι Ντιάνα Νοσίρεβα και Ξένια Ντορόντοβα, οι οποίες απέδωσαν με σπαραγμό το λιμπρέτο.

Η συνύπαρξη των τριών αυτών καλλιτεχνών είναι τελικά απόλυτα ευτυχής και επιτυχής. Παρέδωσαν στο κοινό ένα αριστούργημα. Το τέλος της πρεμιέρας, παρουσία της υπουργού Πολιτισμού Λίνας Μενδώνη, ακολούθησε μια καταιγίδα χειροκροτημάτων.

Στο Παρίσι το 2027

Αληθινή αποθέωση για το «Ρέκβιεμ του έρωτα», που μετά το πέρας των εδώ παραστάσεων (30 Ιανουαρίου) θα ταξιδέψει τον Νοέμβριο του 2027 στο Παρίσι, για να παρουσιαστεί στο ιστορικό Théâtre du Châtelet. Η συμπαραγωγή με το Châtelet και η περιοδεία στο Παρίσι υλοποιείται με τη στήριξη της δωρεάς του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ) για την ενίσχυση της καλλιτεχνικής εξωστρέφειας της Εθνικής Λυρικής Σκηνής. Μεγάλος χορηγός είναι η ΔΕΗ.