Ο βαλτόμπουφος (Asio flammeus) συγκαταλέγεται στα πιο δυσεύρετα αρπακτικά πουλιά που εμφανίζονται στη χώρα, κυρίως κατά τη χειμερινή περίοδο, γεγονός που καθιστά κάθε καταγραφή του ιδιαίτερα σημαντική. Η συνήθειά του να κινείται χαμηλά μέσα στη βλάστηση, σε συνδυασμό με το άριστο καμουφλάζ που διαθέτει, δυσκολεύει σημαντικά τον εντοπισμό του ακόμη και από έμπειρους παρατηρητές. Ωστόσο, η ταυτόχρονη παρουσία περίπου δέκα ατόμων στο Δέλτα Αξιού δημιούργησε τις κατάλληλες συνθήκες για πιο εκτεταμένη παρατήρηση και καταγραφή της συμπεριφοράς του είδους.

Σύμφωνα με τον Οργανισμό Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής, η συγκέντρωση αυτή αποτελεί μία από τις πιο εντυπωσιακές των τελευταίων ετών, καθώς συνήθως οι παρατηρήσεις στην Ελλάδα αφορούν μεμονωμένα άτομα ή μικρές ομάδες. Η παρουσία τόσων βαλτόμπουφων ταυτόχρονα έδωσε την ευκαιρία στους επισκέπτες να παρακολουθήσουν σπάνιες πτυχές της συμπεριφοράς τους, όπως το κυνήγι της λείας τους, μια δραστηριότητα που σπάνια καταγράφεται στην Ελλάδα.

Πρόκειται για ένα αρπακτικό πουλί με μήκος περίπου 40 εκατοστά και άνοιγμα φτερών που αγγίζει το ένα μέτρο, το οποίο ξεχωρίζει για το μεγάλο, στρογγυλό του κεφάλι και τους μικρούς, σχεδόν αόρατους θυσάνους. Σε αντίθεση με τα περισσότερα νυκτόβια αρπακτικά, εμφανίζει δραστηριότητα και κατά τη διάρκεια της ημέρας, κυρίως τις ώρες της αυγής και του σούρουπου, γεγονός που αυξάνει τις πιθανότητες παρατήρησής του. Η εξαιρετική του όραση και ακοή τού επιτρέπουν να εντοπίζει θηράματα ακόμη και σε συνθήκες χαμηλού φωτισμού, ενώ οι γρήγορες πτήσεις και οι εντυπωσιακοί ελιγμοί του, ιδιαίτερα κατά το κυνήγι, αποτελούν χαρακτηριστικά που εντυπωσιάζουν ακόμη και τους πιο έμπειρους παρατηρητές.

Η συγκεκριμένη παρουσία συνδέεται με τη μεταναστευτική περίοδο του είδους, καθώς αυτή την εποχή οι βαλτόμπουφοι εγκαταλείπουν τις περιοχές διαχείμασης και κατευθύνονται προς τις περιοχές αναπαραγωγής τους, που εντοπίζονται κυρίως σε ανοιχτά δάση και υγροτοπικά οικοσυστήματα της βόρειας και κεντρικής Ευρώπης. Το Δέλτα Αξιού, με τον πλούσιο υγροτοπικό του χαρακτήρα, λειτουργεί ως ενδιάμεσος σταθμός ξεκούρασης και τροφοδοσίας, επιβεβαιώνοντας τον κρίσιμο ρόλο του ως καταφύγιο για σπάνια και μεταναστευτικά είδη. Η εικόνα των Βαλτόμπουφων να κινούνται στους υγροτόπους της περιοχής δεν ενθουσίασε μόνο τους επιστήμονες, αλλά και το ευρύ κοινό, αναδεικνύοντας για ακόμη μία φορά τη σημασία προστασίας και ανάδειξης των φυσικών οικοσυστημάτων της χώρας.