Οταν οι ΗΠΑ επιτέθηκαν στο Ιράν στις 28 Φεβρουαρίου, στοιχημάτιζαν σε μια γρήγορη νίκη που θα επέφερε και αλλαγή καθεστώτος, όπως στη Βενεζουέλα. Πράγματι, η πρώτη ημέρα των ισραηλινο-αμερικανικών επιθέσεων ξεκίνησε με τη δολοφονία του ανώτατου ηγέτη Αλί Χαμενεΐ, του διοικητή της IRGC και κορυφαίων στρατιωτικών. Στη συνέχεια όμως, οι εκτιμήσεις άλλαξαν δραματικά, ενώ και ο Τραμπ έχει υποχωρήσει στη ρητορική του για την αλλαγή καθεστώτος.

Η διασκορπισμένη δομή εξουσίας του Ιράν, οι μη συμβατικές στρατιωτικές δυνάμεις και τα πλήγματα που έχει καταβάλλει -μέχρι στιγμής- στην Αμερική και τους συμμάχους της, καταδεικνύουν ότι η αλλαγή καθεστώτος, δεν θα είναι εύκολη υπόθεση.

Πεποίθηση

Ο Τραμπ φαίνεται να πίστευε ότι η εξόντωση της ιρανικής ηγεσίας θα έφερνε την κατάρρευση του καθεστώτος και την έλευση ενός πιο μετριοπαθούς διαδόχου. Ωστόσο, η Ισλαμική Δημοκρατία δεν είναι οργανωμένη γύρω από ένα μόνο πρόσωπο: ο θεσμικός της σχεδιασμός δίνει προτεραιότητα στη διατήρηση του ίδιου του συστήματος.

Το Ανώτατο Συμβούλιο Εθνικής Ασφάλειας (SNSC) παρέχει ένα σαφές παράδειγμα. Το SNSC συγκεντρώνει διαφορετικές ελίτ του καθεστώτος, συμπεριλαμβανομένων στρατιωτικών αξιωματούχων (στρατιωτικών και διοικητών του IRGC), βασικών υπουργών (πληροφορίες, εξωτερικές υποθέσεις, εσωτερικό), του προέδρου και άλλων βασικών προσωπικοτήτων, όπως ο Σαίντ Τζαλίλι.

Ετσι, η λήψη αποφάσεων πραγματοποιείται μέσω μιας θεσμοθετημένης και συλλογικής διαδικασίας και όχι μέσω μονομερών οδηγιών από την κορυφή. Το Συμβούλιο Αμυνας, που σχηματίστηκε πρόσφατα στο πλαίσιο του SNSC μετά τον πόλεμο των 12 ημερών, περιλαμβάνει διοικητές του IRGC και του στρατού, μαζί με εκπροσώπους του υπουργείου Πληροφοριών.

Αυτή η θεσμοθέτηση της εξουσίας καθιστά το καθεστώς σημαντικά λιγότερο επιρρεπές στην κατάρρευση μετά τον «αποκεφαλισμό». Ολοι μπορούν να αντικατασταθούν, ακόμη και αν σκοτωθούν βασικά μέλη όπως ο Χουσεΐν Σαλαμί (ο αρχιστράτηγος του IRGC που σκοτώθηκε στον πόλεμο των 12 ημερών), ή ο Moχάμετ Πακπούρ (αντικαταστάτης του Σαλαμί που σκοτώθηκε πριν από 3 εβδομάδες).

Οι Ενοπλες Δυνάμεις του καθεστώτος είναι αποπροσωποποιημένες και οριζόντιες. Κάθε μία από τις 31 επαρχίες του Ιράν έχει μια ανεξάρτητη αλυσίδα διοίκησης του IRGC. Οι επαρχιακές μονάδες μπορούν να ενεργούν ανεξάρτητα από την κεντρική διοίκηση και τα αποθέματα όπλων είναι διασκορπισμένα σε όλη τη χώρα, προσβάσιμα σε αυτές τις διαφορετικές μονάδες.

ΣΟΒΑΡΑ ΠΛΗΓΜΑΤΑ ΜΕ ΑΝΤΙΣΥΜΒΑΤΙΚΑ ΟΠΛΑ

Αν και το Ισραήλ και οι ΗΠΑ έχουν τον έλεγχο των ιρανικών ουρανών, τα ιρανικά μη συμβατικά αεροπορικά όπλα έχουν καταφέρει να προκαλέσουν χάος στους συμμάχους των ΗΠΑ. Ο Τραμπ έχει επίσης μιλήσει για την καταστροφή του ιρανικού ναυτικού. Ωστόσο, αν ο πόλεμος Ιράν-Ιράκ απέδειξε κάτι, είναι ότι οι ναυτικές δυνάμεις του IRGC είναι πιο επικίνδυνες όταν ενεργούν αντισυμβατικά. Κατά τη διάρκεια αυτού του πολέμου, για παράδειγμα, το ναυτικό του IRGC επιδόθηκε σε τακτικές σμήνους, επιτιθέμενες σε δεξαμενόπλοια με μικρά, ελαφρά οπλισμένα σκάφη σχεδιασμένα να αιφνιδιάζουν τις εχθρικές δυνάμεις, τακτικές που, από τον πόλεμο, το IRGC έχει μόνο βελτιώσει.

Το IRGC αναδύθηκε ως ένα σύμπλεγμα επαναστατικών πολιτοφυλακών και αρκετοί από τους πρώτους διοικητές του, όπως ο Aμπάς Aγκαζαμανί και ο Moχάμετ Moνταζερί απέκτησαν την πρώτη τους στρατιωτική εμπειρία σε στρατόπεδα της Οργάνωσης για την Απελευθέρωση της Παλαιστίνης (PLO) υπό διοικητές που οι ίδιοι είχαν εκπαιδευτεί με Βιετναμέζους αντάρτες, των οποίων η εκστρατεία πολέμου χαμηλής έντασης ανάγκασε τις ΗΠΑ να αποσυρθούν κατά τη διάρκεια του πολέμου του Βιετνάμ.

Συμπερασματικά, η διασκορπισμένη δομή εξουσίας της Ισλαμικής Δημοκρατίας, οι αντισυμβατικές στρατιωτικές δυνάμεις και η ικανότητά της να απορροφά τα αντίποινα την καθιστούν έναν πολύ δύσκολο αντίπαλο.