Η αμυντική τεχνολογία, που μέχρι πριν από λίγα χρόνια αποτελούσε έναν σχετικά «αποφευγόμενο» τομέα για πολλά venture capital funds στην Ευρώπη, βρίσκεται πλέον στο επίκεντρο των επενδυτικών στρατηγικών. Τα επενδυτικά κεφάλαια στρέφονται όλο και περισσότερο προς startups που αναπτύσσουν τεχνολογίες αιχμής με εφαρμογές στην άμυνα και την ασφάλεια, όπως drones, συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, κυβερνοασφάλεια, αυτόνομα συστήματα και τεχνολογίες Διαστήματος. Η μεταστροφή αυτή συνδέεται άμεσα με την αυξανόμενη ανάγκη των ευρωπαϊκών κρατών να ενισχύσουν την τεχνολογική αυτονομία τους και να μειώσουν την εξάρτησή τους από εξωευρωπαϊκές τεχνολογίες σε κρίσιμους τομείς.

Εμφανής στροφή

Η αλλαγή στην επενδυτική κατεύθυνση είναι πλέον εμφανής σε ολόκληρη την Ευρώπη. Τα τελευταία χρόνια, δημιουργούνται νέα επενδυτικά εργαλεία και funds που εστιάζουν σε τεχνολογίες deep tech και dual-use – δηλαδή, τεχνολογίες που έχουν τόσο εμπορικές όσο και στρατιωτικές εφαρμογές. Μεταξύ των επενδυτικών σχημάτων που παρακολουθούν στενά την εξέλιξη του κλάδου βρίσκεται και το Apeiron Ventures, το οποίο βλέπει την αμυντική τεχνολογία ως μέρος ενός ευρύτερου οικοσυστήματος επενδύσεων το οποίο σχετίζεται με την ευρωπαϊκή τεχνολογική αυτονομία.

Η γεωπολιτική πραγματικότητα έχει αλλάξει δραματικά τα τελευταία χρόνια. Η εισβολή της Ρωσίας στην Ουκρανία, το 2022, αποτέλεσε το πρώτο μεγάλο σοκ για την ευρωπαϊκή ασφάλεια μετά τον Ψυχρό Πόλεμο. Η νέα εστία σύγκρουσης στη Μέση Ανατολή ενισχύει ακόμη περισσότερο την αίσθηση αστάθειας, ωθώντας κυβερνήσεις και επενδυτές να επανεξετάσουν τις προτεραιότητές τους. Η επόμενη δεκαετία αναμένεται να χαρακτηριστεί από σημαντική αύξηση επενδύσεων σε τομείς όπως η αμυντική τεχνολογία, η κυβερνοασφάλεια, οι διαστημικές εφαρμογές και οι κρίσιμες υποδομές.

Νέο ταμείο

Η επενδυτική δυναμική αποτυπώνεται και σε επίπεδο ευρωπαϊκών θεσμών. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αποτελεί το νέο επενδυτικό ταμείο Join Capital Fund III, το οποίο σχεδιάζει να συγκεντρώσει κεφάλαια ύψους περίπου 235 εκατ. ευρώ για τη χρηματοδότηση ευρωπαϊκών startups στον χώρο του defence tech και της deep tech. Το fund, το οποίο διαχειρίζεται η Join Capital, σχεδιάζει να επενδύσει σε περίπου 25 νεοφυείς επιχειρήσεις σε ολόκληρη την Ευρώπη, εστιάζοντας σε τεχνολογίες όπως:

• Κυβερνοασφάλεια.
• Αυτόνομα συστήματα.
• Συστήματα επιτήρησης και αισθητήρων.
• Κβαντικές επικοινωνίες.
• Διαστημικές εφαρμογές.
• Τεχνολογίες dual-use.

Στην ενίσχυση του fund συμμετέχει και το European Investment Fund, το οποίο ανακοίνωσε επένδυση 50 εκατ. ευρώ μέσω του προγράμματος InvestEU Defence Equity Facility. Πρόκειται για τη μεγαλύτερη μέχρι σήμερα τοποθέτηση του οργανισμού στον τομέα της άμυνας. Στόχος της πρωτοβουλίας είναι η ενίσχυση της ευρωπαϊκής τεχνολογικής και βιομηχανικής βάσης στον τομέα της άμυνας και της ασφάλειας.

Η στροφή προς την αμυντική τεχνολογία δεν αφορά μόνο τους επενδυτές αλλά και τις κυβερνήσεις. Οι αμυντικές δαπάνες σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες αυξάνονται σημαντικά τα τελευταία χρόνια, καθώς οι κυβερνήσεις επιδιώκουν να ενισχύσουν τις στρατιωτικές δυνατότητές τους. Η αλλαγή αυτή αποτυπώθηκε και στις συζητήσεις του συνεδρίου Disruptive Tech Conference της Goldman Sachs στο Λονδίνο, όπου εκπρόσωποι της βιομηχανίας τόνισαν ότι η διεθνής ασφάλεια εισέρχεται σε μια νέα περίοδο έντονου ανταγωνισμού μεταξύ μεγάλων δυνάμεων.

Επιτάχυνση

Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, οι αμυντικοί προϋπολογισμοί στη Δυτική Ευρώπη για περισσότερα από δέκα χρόνια παρέμεναν σε επίπεδα της τάξης του 0,2% έως 0,3% του ΑΕΠ, πολύ χαμηλότερα από τον στόχο του 2% που έχει θέσει το ΝΑΤΟ. Πλέον, όμως, οι κυβερνήσεις καλούνται να κινηθούν ταχύτερα, ενισχύοντας τις προμήθειες αμυντικών συστημάτων και επιταχύνοντας τις διαδικασίες συνεργασίας με εταιρίες τεχνολογίας.

«ΑΝΟΙΓΟΝΤΑΙ» ΕΥΚΑΙΡΙΕΣ

Ινδικές εταιρίες στρέφουν το βλέμμα προς την Ελλάδα για συνεργασίες

 Μέσα σε αυτήν τη νέα πραγματικότητα, η Ελλάδα αρχίζει να αποκτά αυξανόμενο ενδιαφέρον ως πιθανός κόμβος ανάπτυξης αμυντικών τεχνολογιών στην Ευρώπη. Το ελληνικό οικοσύστημα τεχνολογίας έχει ήδη αναδείξει εταιρίες που δραστηριοποιούνται στον χώρο της άμυνας και της ασφάλειας, όπως η Delian Alliance Industries, η οποία αναπτύσσει τεχνολογίες επιτήρησης, αυτόνομα συστήματα και λύσεις για την προστασία κρίσιμων υποδομών.

Παράλληλα, το αυξανόμενο ενδιαφέρον επενδυτών για drones, Τεχνητή Νοημοσύνη και κυβερνοασφάλεια δημιουργεί νέες ευκαιρίες για startups και τεχνολογικές εταιρίες στην Ελλάδα. Η γεωγραφική θέση της χώρας, μεταξύ Ευρώπης, Μέσης Ανατολής και Βόρειας Αφρικής, σε συνδυασμό με τη συμμετοχή της στην Ε.Ε. και το ΝΑΤΟ, ενισχύει τη στρατηγική σημασία της στον τομέα της άμυνας.

Το ενδιαφέρον για την Ελλάδα δεν περιορίζεται μόνο στους Ευρωπαίους επενδυτές. Εταιρίες της αμυντικής βιομηχανίας από την Ινδία εξετάζουν πλέον τη δημιουργία συνεργασιών με ελληνικές επιχειρήσεις σε τομείς όπως τα drones και η Τεχνητή Νοημοσύνη. Στο πλαίσιο αυτό, εταιρίες όπως η Zuppa Technologies και η ATHES Automotive Engineering διερευνούν συνεργασίες με ελληνικές εταιρίες για την ανάπτυξη τεχνολογιών defence tech.

Η Zuppa Technologies αναπτύσσει συστήματα autopilot για μη επανδρωμένα αεροσκάφη (UAV), ενώ διαθέτει πατενταρισμένη υπολογιστική αρχιτεκτονική autopilot για drones, η οποία χρησιμοποιείται ήδη από τον ινδικό στρατό. Η εταιρία εξετάζει τη δημιουργία συνεργασιών στη «γηραιά ήπειρο» για την ανάπτυξη δυνατοτήτων παραγωγής drones εντός της Ε.Ε.

Αντίστοιχα, η ATHES Automotive Engineering δραστηριοποιείται στον τομέα του defence engineering και συνεργάζεται με Ενοπλες Δυνάμεις σε περισσότερες από δέκα χώρες, παρέχοντας τεχνολογική υποστήριξη και εξαρτήματα για στρατιωτικό εξοπλισμό.

» Γιατί η χώρα μας θεωρείται πύλη προς την Ευρώπη: Για τις ινδικές εταιρίες, η Ελλάδα μπορεί να λειτουργήσει ως στρατηγική πύλη εισόδου στην ευρωπαϊκή αγορά αμυντικής τεχνολογίας. Τρεις παράγοντες φαίνεται να ενισχύουν αυτήν την προοπτική:

• Η συμμετοχή της Ελλάδας στην Ε.Ε. και στο ΝΑΤΟ, που προσφέρει πρόσβαση σε ευρωπαϊκά προγράμματα άμυνας και συνεργασίας.
• Η παρουσία τεχνολογικού οικοσυστήματος, με εταιρίες που δραστηριοποιούνται σε drones, κυβερνοασφάλεια και ηλεκτρονική άμυνα.
• Η γεωγραφική θέση της χώρας, που συνδέει Ευρώπη, Μέση Ανατολή και Βόρεια Αφρική.

Παράλληλα, η Ινδία επιδιώκει να μετασχηματίσει την αμυντική βιομηχανία της μέσω της στρατηγικής Make in India – Defence, με στόχο να αυξήσει σημαντικά τις εξαγωγές στρατιωτικού εξοπλισμού. Οι αμυντικές εξαγωγές του ασιατικού γίγαντα έχουν ήδη πολλαπλασιαστεί την τελευταία δεκαετία, με το Νέο Δελχί να αναζητά συνεργασίες με ευρωπαϊκές εταιρίες τόσο για τεχνολογία όσο και για πρόσβαση στις αγορές της Ευρώπης.

» Ενας νέος τεχνολογικός ανταγωνισμός: Η ταχεία ανάπτυξη της αμυντικής τεχνολογίας δείχνει ότι ο παγκόσμιος ανταγωνισμός στον τομέα της ασφάλειας μεταφέρεται πλέον σε μεγάλο βαθμό στο πεδίο της τεχνολογίας.

Drones χαμηλού κόστους, συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης, κυβερνοπόλεμος και διαστημικές τεχνολογίες διαμορφώνουν ένα νέο πεδίο ανταγωνισμού μεταξύ κρατών και εταιριών. Μέσα σε αυτό το περιβάλλον, το defence tech αναδεικνύεται σε έναν από τους πιο δυναμικούς τομείς επενδύσεων παγκοσμίως.

Και αν οι επενδύσεις που προγραμματίζονται στην Ευρώπη υλοποιηθούν με τον ρυθμό που προδιαγράφεται, η Ελλάδα θα μπορούσε να βρεθεί στο επίκεντρο ενός νέου οικοσυστήματος αμυντικής καινοτομίας στη Νοτιοανατολική Ευρώπη.

Τα 5 «καυτά» πεδία που αναπτύσσουν δυναμική

Η νέα επενδυτική δυναμική στον χώρο του defence tech επικεντρώνεται, κυρίως, σε τεχνολογίες που μπορούν να χρησιμοποιηθούν τόσο σε στρατιωτικές όσο και σε πολιτικές εφαρμογές.

1. Μη επανδρωμένα συστήματα (drones): Τα drones αποτελούν έναν από τους πιο ταχέως αναπτυσσόμενους τομείς της αμυντικής τεχνολογίας. Χρησιμοποιούνται για επιτήρηση, αναγνώριση, επιχειρησιακή υποστήριξη, όπως και σε αυτόνομα οπλικά συστήματα.

2. Τεχνητή Νοημοσύνη (AI): Η Τεχνητή Νοημοσύνη χρησιμοποιείται για ανάλυση δεδομένων, αυτόνομα συστήματα, στρατιωτικές προσομοιώσεις και βελτιστοποίηση επιχειρησιακών αποφάσεων.

3. Κυβερνοασφάλεια: Η προστασία κρίσιμων ψηφιακών υποδομών, στρατιωτικών συστημάτων και κυβερνητικών δικτύων αποτελεί έναν από τους βασικούς πυλώνες της σύγχρονης άμυνας.

4. Διαστημικές τεχνολογίες (Space tech): Δορυφορικά συστήματα, επικοινωνίες και τεχνολογίες παρακολούθησης από το Διάστημα παίζουν όλο και μεγαλύτερο ρόλο στις σύγχρονες στρατιωτικές επιχειρήσεις.

5. Αυτόνομα συστήματα και ρομποτική: Αυτόνομα οχήματα, ρομποτικά συστήματα και έξυπνοι αισθητήρες ενσωματώνονται ολοένα και περισσότερο σε στρατιωτικές εφαρμογές, ενισχύοντας την αποτελεσματικότητα και μειώνοντας τον επιχειρησιακό κίνδυνο.