Το τεράστιο αυτό πρόβλημα, που δεν είναι ελληνικό αλλά παγκόσμιο, φυσικά και δεν μπορεί να λυθεί μέσα από μία ημερίδα, ούτε είναι εύκολο να αντιστραφεί το πρόβλημα. Παρόλα αυτά, μέσα από τη σύνθεση απόψεων από ολόκληρη την κοινωνία εξάγονται χρήσιμα συμπεράσματα.
Τι ακούσαμε, λοιπόν, στο Ζάππειο; Τρεις λέξεις που σηματοδοτούν και το στοίχημα όλων μας ακούστηκαν στην ημερίδα και κρύβουν πάρα πολλά νοήματα: Αποφασιστικότητα, ψυχραιμία και ασφάλεια.
Αποφασιστικότητα: Εκφράστηκε σε όλους τους τόνους τόσο από τον Πρωθυπουργό Κυριάκο Μητσοτάκη όσο και από τους Κυριάκο Πιερρακάκη, Νικήτα Κακλαμάνη, Τάκη Θεοδωρικάκο, Αδωνι Γεωργιάδη και Δόμνα Μιχαηλίδου που έδωσαν το παρών. Απαντες εξέφρασαν την αποφασιστικότητα της κυβέρνησης να συνεχίσει να κινείται με σκοπό την στήριξη της οικογένειας. Αποφασιστικότητα που ήδη έχει φανεί με τα μέτρα στήριξης που έχουν ανακοινωθεί αλλά και τις υπόλοιπες μεταρρυθμίσεις, όπως και από αυτά που ανακοίνωσαν ότι θα ακολουθήσουν. Το ότι για πρώτη φορά η χώρα έχει στρατηγική για το δημογραφικό, αποτελεί μία καλή είδηση, αρκεί οι πολιτικοί να αντιληφθούν ότι σε αυτό το θέμα δεν χωρούν κόντρες και η μοναδική λύση είναι η συλλογική δράση χωρίς πισωγυρίσματα.
Ψυχραιμία: Κάθε κρίση απαιτεί ψυχραιμία και αυτό συνέστησαν όλοι οι κοινωνικοί, ιατρικοί και οικονομικοί φορείς που έδωσαν το παρών στην ημερίδα. Με βάση τις αποκαλυπτικές έρευνες που παρουσιάστηκαν μέχρι το 2050, το πρόβλημα θα συνεχιστεί και είναι δεδομένο ότι ο πληθυσμός της Ελλάδας θα μειωθεί. Αυτό, όμως, δεν πρέπει να μας κάνει να παραδώσουμε τα όπλα, αλλά να δημιουργήσουμε εκείνες τις συνθήκες ώστε, συμβιβαζόμενοι με το παγκόσμιο φαινόμενο, να χαράξουμε τις νέες προτεραιότητες. Με λίγα λόγια, να μάθουμε να ζούμε σε μία κοινωνία με λιγότερες γεννήσεις και πολύ μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής. Και για να είναι επιτυχής η λύση της συγκεκριμένης εξίσωσης, θα πρέπει να ληφθούν από τώρα συγκεκριμένες και μακρόπνοες πρωτοβουλίες.
Ασφάλεια: Η συγκεκριμένη λέξη ακούστηκε πολλές φορές και από πολλούς ομιλητές. Αναζητώντας τις αιτίες των λιγότερων γεννήσεων και της διστακτικότητας των γυναικών να κάνουν οικογένεια, η απάντηση κρύβεται περισσότερο στο αίσθημα ανασφάλειας παρά στα χρήματα που, επίσης, παίζουν σημαντικό ρόλο -αλλά όχι τον πιο σημαντικό. Και αυτή η ασφάλεια είναι χρέος όλων και όχι μόνο της πολιτείας, να επιστρέψει.
Από εκεί και πέρα, στα πάρα πολλά ενδιαφέροντα που ακούστηκαν, απομονώσαμε τρεις χαρακτηριστικές ατάκες που μπορούν από μόνες τους να αποτελέσουν περίληψη και περιγραφή του προβλήματος και των λύσεων:
1. Ζητήσαμε από τη γυναίκα να βγει στον παραγωγικό τομέα και να κάνει καριέρα, αλλά κανείς δεν μερίμνησε για το ποιος θα αναλάβει την ανατροφή των παιδιών;
2. Είναι μύθος το οικογένεια ή καριέρα! Και τα δύο μπορούν να συνδυαστούν αν υπάρχουν τα κατάλληλα εργαλεία και η απαιτούμενη ενημέρωση.
3. Η μείωση του πληθυσμού, δεν συνιστά καταστροφή. Αυτό που μπορεί, όμως, να αποδειχθεί καταστροφικό είναι η απουσία πολιτικής και πρωτοβουλιών, ώστε να μάθουμε να συμβαδίζουμε με τη νέα εποχή και τις επιταγές της.