Πρόκειται για τον λαγοκέφαλο silver-cheeked toadfish (Lagocephalus sceleratus), ένα επιθετικό εισβολικό είδος που εισήλθε στη Μεσόγειο μέσω της Διώρυγας του Σουέζ και τα τελευταία χρόνια έχει εξαπλωθεί σε ελληνικά και κυπριακά ύδατα.
Ψαράδες περιγράφουν ένα ιδιαίτερα ανησυχητικό φαινόμενο, καθώς το συγκεκριμένο ψάρι όχι μόνο καταστρέφει αλιευτικά εργαλεία, αλλά επιτίθεται και σε αλιεύματα, αφήνοντας πίσω του κατεστραμμένα δίχτυα και μισοφαγωμένα ψάρια.
Όπως αναφέρει χαρακτηριστικά ψαράς από την Κρήτη, «αν σε δαγκώσει, μπορεί να σου κόψει το δάχτυλο», υπογραμμίζοντας την ισχύ των σαγονιών του είδους, το οποίο διαθέτει εξαιρετικά δυνατά δόντια ικανά να προκαλέσουν σοβαρούς τραυματισμούς. «Καταστρέφουν τη θάλασσα, δεν αφήνουν τίποτα πίσω τους», προσθέτει.
Θηρευτής χωρίς εχθρούς
Επιστήμονες τονίζουν ότι ο λαγοκέφαλος έχει εξελιχθεί σε κορυφαίο θηρευτή της περιοχής, καθώς δεν έχει φυσικούς εχθρούς στη Μεσόγειο και σε ορισμένες περιπτώσεις τρέφεται ακόμη και με τα μικρά του.
Μελέτες δείχνουν ότι το 97% του περιεχομένου στο στομάχι του αποτελείται από άλλα εισβολικά είδη.
Η εξάπλωση των λαγοκέφαλων συνδέεται και με την κλιματική αλλαγή, η οποία μεταβάλλει τα θαλάσσια οικοσυστήματα και επηρεάζει τις τοπικές οικονομίες.
Ζημιές και απώλειες
Σύμφωνα με επιστήμονες του HCMR, κάθε αλιευτικό σκάφος μπορεί να χάνει έως και 8.500 ευρώ ετησίως λόγω της ζημιάς που προκαλεί το είδος.
Πέρα από τη ζημιά στην αλιεία, ο λαγοκέφαλος είναι ιδιαίτερα τοξικός, καθώς περιέχει την επικίνδυνη ουσία τετροδοτοξίνη, η οποία μπορεί να προκαλέσει παράλυση και να αποβεί θανατηφόρα σε περίπτωση κατανάλωσης.
Τα τελευταία χρόνια έχουν καταγραφεί περιστατικά τραυματισμών σε λουόμενους, ενώ οι αλιείς κάνουν λόγο για ολοένα και μεγαλύτερες οικονομικές απώλειες, καθώς τα εργαλεία τους καταστρέφονται συστηματικά και η καθημερινή ψαριά μειώνεται δραματικά.
Οι επιστήμονες τονίζουν ότι η εξάπλωση του είδους συνδέεται και με την κλιματική αλλαγή και την άνοδο της θερμοκρασίας των θαλασσών, ενώ ζητούν οργανωμένα μέτρα για τον περιορισμό του πληθυσμού του.
Παρά τις δυσκολίες, αρκετοί αλιείς ζητούν κρατική στήριξη και προγράμματα αποζημίωσης ή ελέγχου, ώστε να αντιμετωπιστεί το φαινόμενο που, όπως λένε, «χειροτερεύει κάθε χρόνο».
Οι λαγοκέφαλοι περιέχουν τετροδοτοξίνη, μια ισχυρή νευροτοξίνη που μπορεί να προκαλέσει παράλυση, αναπνευστική ανεπάρκεια και θάνατο.
Λαγοκέφαλος: Σε μια ιδιότυπη «επικήρυξη» του λαγοκέφαλου προχωρά το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης, προσφέροντας στους επαγγελματίες αλιείς οικονομική ενίσχυση που αναμένεται να ξεπεράσει τα 5 ευρώ το κιλό για τη συλλογή του τοξικού ψαριού.
Η δράση θα έχει συνολικό προϋπολογισμό 1 εκατ. ευρώ, θα αξιοποιήσει ευρωπαϊκούς πόρους από το Πρόγραμμα «Αλιεία, Υδατοκαλλιέργεια και Θάλασσα» (ΠΑΛΥΘ) 2021-2027 και έχει ως στόχο να περιορίσει τις επιπτώσεις από την… εισβολή του λαγοκέφαλου, που τα τελευταία χρόνια έχει μετατραπεί σε μόνιμο πονοκέφαλο για τους ψαράδες, κυρίως της Κρήτης και των Δωδεκανήσων.
Σύμφωνα με πληροφορίες, η πρόσκληση αναμένεται να δημοσιευθεί έως το τέλος Ιουνίου, προκειμένου η εφαρμογή του προγράμματος να ξεκινήσει άμεσα μέσα στο καλοκαίρι. Η δράση θα υλοποιηθεί μέσω των Περιφερειών, ενώ στο επίκεντρο θα βρεθούν η Κρήτη και τα Δωδεκάνησα, όπου καταγράφονται οι μεγαλύτεροι πληθυσμοί λαγοκέφαλου και οι σημαντικότερες επιπτώσεις στην παράκτια αλιεία.
Μικτό ποσό
Αν και ακόμα οι αρμόδιες υπηρεσίες δεν έχουν καταλήξει στο ακριβές ύψος της επιδότησης, κύκλοι του ΥπΑΑΤ επισημαίνουν στον «Ε.Τ.» ότι θα ξεπεράσει τα 5 ευρώ ανά κιλό αλιεύματος, ποσό ωστόσο που θα είναι μικτό. Οπως ανέφερε χθες σε τηλεοπτική του συνέντευξη, ο γενικός γραμματέας Αγροτικής Ανάπτυξης, Σπύρος Πρωτοψάλτης, «σε συζητήσεις που έχουμε κάνει με τους εκπροσώπους των ψαράδων, μας έχουν εξηγήσει ότι με 4,73 ευρώ δεν υπάρχει ισχυρό κίνητρο, λόγω του πετρελαίου που έχει αυξηθεί και με όλα τα προβλήματα που έχουν στο κόστος λειτουργίας. Δεν θέλω να πω τιμές, πάμε για περισσότερο από 4,73. Σκοπός είναι να δώσουμε ένα κίνητρο. Είναι περισσότερο μια οικονομική στήριξη για τους ψαράδες».
Μάλιστα, την ερχόμενη Πέμπτη θα πραγματοποιηθεί και ευρεία σύσκεψη στο υπουργείο για να συζητηθούν οι λεπτομέρειες του Σχεδίου. Οπως δήλωσε ο υπουργός Αγροτικής Ανάπτυξης, Μαργαρίτης Σχοινάς, κατά την προσέλευσή του στο Ευρωπαϊκό Συμβούλιο υπουργών Γεωργίας, «η ελληνική αλιεία αποτελεί τη ραχοκοκαλιά των παράκτιων και νησιωτικών περιοχών της χώρας μας. Τον τελευταίο καιρό οι Ελληνες αλιείς αντιμετωπίζουν σημαντικά προβλήματα: πρώτον, από τις απαγορευτικές τιμές του πετρελαίου που έχουν καθηλώσει τον αλιευτικό στόλο, δεύτερον, από την εισβολή ξενικών ειδών όπως οι λαγοκέφαλοι, που αποτελούν μια υπαρκτή απειλή για τις θάλασσές μας και, τρίτον, την κλιματική αλλαγή και τον ανταγωνισμό από τρίτες χώρες οι οποίες δεν συμμορφώνονται με τα δικά μας ευρωπαϊκά πρότυπα».
Ο ίδιος υπογράμμισε ότι «όλες αυτές οι πιέσεις στην ελληνική αλιεία καθιστούν επιτακτική πιστεύω την ανάγκη για μια συνολική απάντηση. Αυτά τα θέματα θα τα συζητήσουμε σήμερα εδώ στο Συμβούλιο Αλιείας, αλλά και με την επιστροφή μου στην Αθήνα -την ερχόμενη Πέμπτη- έχω καλέσει σε μια μεγάλη σύσκεψη στο υπουργείο όλους τους εκπροσώπους της ελληνικής αλιείας, για να μπορέσουμε να σχηματοποιήσουμε μαζί και να δώσουμε ουσιαστικές πειστικές απαντήσεις σε αυτά τα προβλήματα».
Η ΔΙΑΔΙΚΑΣΙΑ
Το πρόγραμμα απευθύνεται αποκλειστικά σε επαγγελματίες παράκτιους αλιείς. Οι συμμετέχοντες θα παραδίδουν τα αλιεύματα σε προκαθορισμένα σημεία συγκέντρωσης, όπου θα πραγματοποιείται καταγραφή του βάρους και έλεγχος των ποσοτήτων, πριν ακολουθήσει η ασφαλής καταστροφή τους, εν προκειμένω η καύση τους. Η διαδικασία είναι απαραίτητη, καθώς ο λαγοκέφαλος θεωρείται εξαιρετικά τοξικό είδος και απαγορεύεται η κατανάλωσή του. Τα διαχειριστικά έξοδα, πάντως, μεταξύ των οποίων και καύση των ψαριών θα βαρύνουν τις περιφέρειες.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ
Πέρα από την επιδότηση, το σχέδιο δράσης του υπουργείου προβλέπει ένα ευρύτερο πλέγμα παρεμβάσεων. Σε αυτό περιλαμβάνονται η επιστημονική παρακολούθηση του φαινομένου, η καταγραφή των συλλήψεων, ο εντοπισμός περιοχών αναπαραγωγής, η συνεργασία με ερευνητικά ιδρύματα, η αξιοποίηση ψηφιακών εργαλείων και η ανάπτυξη διαδικασιών διαχείρισης της βιομάζας που θα συλλέγεται.
Ειδήσεις Σήμερα
- Πώς η Myconian Collection επαναπροσδιορίζει το κυκλαδίτικο design
- Δένδιας: Με την «Ατζέντα 2030» οι ένοπλες δυνάμεις θωρακίζονται ψηφιακά
- ΔΥΠΑ: Παράταση στην επικαιροποίηση στοιχείων των εγγεγραμμένων εκπαιδευτικών
- Ανελκυστήρες: Τελευταία προθεσμία έως 30 Ιουνίου για απογραφή – Τσουχτερά πρόστιμα για όσους δεν δηλώσουν
- Πιερρακάκης: «Η νομοθετική ρύθμιση για τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη αφορά πάνω από 100.000 συμπολίτες μας» – Τα οφέλη με παραδείγματα

