Λαγοκέφαλος: Οι φυσικοί θηρευτές το «κλειδί» για την ισορροπία - «Δεν θα φύγει ποτέ από τη Μεσόγειο» λέει στο ΕΤ Magazine ο διοργανωτής του 1ου διαγωνισμού

Το τελευταίο διάστημα, το φαινόμενο βρίσκεται στο επίκεντρο, τόσο λόγω πρωτοβουλιών όπως ο «1ος Πανελλήνιος Ανοιχτός Διαγωνισμός Αλιείας Λαγοκέφαλου», όσο και εξαιτίας των μέτρων που ανακοίνωσε το υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων, με βασικό άξονα την αμοιβή 5,33 ευρώ ανά κιλό αλιευμένου ψαριού.

Ωστόσο, την ίδια στιγμή, επιστημονικοί φορείς επισημαίνουν ότι η αντιμετώπιση δεν μπορεί να βασιστεί μόνο στην αλίευση, αλλά απαιτεί συνολική αλλαγή στη διαχείριση των θαλασσών και προστασία της βιοποικιλότητας.

Στο ET Magazine, ο ερασιτέχνης ψαράς και διοργανωτής του διαγωνισμού, Μιχάλης Καρποδίνης, περιγράφει την κατάσταση, εκφράζοντας επιφυλάξεις για την αποτελεσματικότητα των μέτρων.

«Χαμός» συμμετοχών και νέα εφαρμογή

Ο Μιχάλης Καρποδίνης αναφέρει ότι το ενδιαφέρον έχει ξεπεράσει κάθε προσδοκία.

Όπως τονίζει στο ET Magazine, «οι συμμετοχές με τους λαγοκέφαλους είναι πάρα πολλές, εκατοντάδες από όλη τη χώρα. Δεν περίμενα να γίνει τέτοιος χαμός», εξηγώντας ότι η ανταπόκριση είναι τόσο μεγάλη που έχουν δημιουργηθεί ακόμη και τεχνικά προβλήματα.

Παράλληλα, προσθέτει: «Αυτή την περίοδο ετοιμάζω ένα site και μία εφαρμογή στα κινητά για να έχουμε διαχειρίσιμα και ακριβή στοιχεία για τους λαγοκέφαλους», ενώ συμπληρώνει ότι «θα παίρνω ουσιαστικά τα στοιχεία από την φωτογραφία… την τοποθεσία, τη θερμοκρασία, τη φάση της σελήνης… και θα τα δίνουμε ανοιχτά στους χρήστες».

Λαγοκέφαλος: Τα μέτρα και οι επιφυλάξεις

Αναφερόμενος στα μέτρα του αρμόδιου Υπουργείου, ο ίδιος τα χαρακτηρίζει θετικά, αλλά ανεπαρκή.

Όπως αναφέρει, «είναι ένα μέτρο που θα ανακάμψει την επεκτατικότητά τους και θα καθαρίσει κάποια κομμάτια των ελληνικών θαλασσών», ωστόσο προειδοποιεί ότι «σε έναν μήνα θα γίνει πάλι το ίδιο».

Παράλληλα, επισημαίνει ότι το μέτρο αφορά ουσιαστικά την επόμενη χρονιά λόγω αναπαραγωγικής περιόδου, ενώ τονίζει: «Φυσικά είναι σίγουρο ότι θα ψαρευτούν ακούσια και άλλα ψάρια που βρίσκονται σε αναπαραγωγική περίοδο».

Πού εντοπίζεται η μεγαλύτερη έξαρση

Τα μεγαλύτερα ποσοστά λαγοκέφαλων έχουν καταγραφεί στην Κρήτη, τα Δωδεκάνησα και το Νότιο Αιγαίο, ενώ αναφορές υπάρχουν πλέον και σε πολλές ακόμη περιοχές της χώρας, όπως η Χίος, η Θάσος, η Αλεξανδρούπολη και η Αττική.

Ο κ. Καρποδίνης υπογραμμίζει ότι δεν πρέπει να καλλιεργείται πανικός, επισημαίνοντας ότι η συμπεριφορά του λαγοκέφαλου δεν είναι επιθετική προς τον άνθρωπο, ενώ συστήνει αποφυγή επαφής και τάισματός του.

«Δεν θα φύγει ποτέ από τη Μεσόγειο»

Ιδιαίτερα κατηγορηματικός εμφανίζεται για το μέλλον του είδους, τονίζοντας ότι «έχει κατακτήσει τον βυθό και πια το πρόβλημα είναι τεράστιο», ενώ συμπληρώνει ότι «ο λαγοκέφαλος δεν θα φύγει ποτέ από τη Μεσόγειο και την Ελλάδα».

Η επιστημονική διάσταση – Τι λέει το «ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ»

Το Ινστιτούτο Θαλάσσιας Προστασίας «ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ» επισημαίνει ότι ο λαγοκέφαλος δεν αποτελεί επιθετικό είδος προς τον άνθρωπο και δεν είναι επικίνδυνος, παρά μόνο εάν καταναλωθεί.

Σύμφωνα με τις παρατηρήσεις δυτών και κολυμβητών, δεν έχουν καταγραφεί αρνητικές αλληλεπιδράσεις, ενώ όπου υπάρχουν περιστατικά δαγκώματος, αυτά συνδέονται κυρίως με ανθρώπινες παρεμβάσεις, όπως το τάισμα ή η ρίψη δολωμάτων.

Το πραγματικό πρόβλημα, όπως τονίζεται, αφορά την αλιεία και τα θαλάσσια οικοσυστήματα, καθώς πρόκειται για είδος με τεράστια αναπαραγωγική ικανότητα, που μπορεί να παράγει έως και εκατοντάδες χιλιάδες ή και πάνω από ένα εκατομμύριο αυγά.

Οι επιστήμονες εξηγούν ότι ακόμη και η στοχευμένη αλίευση δεν μπορεί να μειώσει ουσιαστικά τον πληθυσμό, ιδιαίτερα σε μια χώρα με πάνω από 16.000 χλμ. ακτογραμμής.

Ο ρόλος των φυσικών θηρευτών

Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στους φυσικούς θηρευτές, όπως το ψάρι «κυνηγός», η ζαργάνα και άλλα είδη, τα οποία καταναλώνουν κυρίως νεαρά άτομα λαγοκέφαλου.

Χαρακτηριστικό είναι ότι σε στομάχια τέτοιων ψαριών έχουν βρεθεί έως και 180 νεαροί λαγοκέφαλοι, γεγονός που δείχνει τη σημασία τους για την ισορροπία του οικοσυστήματος.

Το παράδειγμα της Κύπρου

Το παράδειγμα της Κύπρου αποδεικνύει τα όρια της πολιτικής αλιείας, δηλαδή ότι μετά από πέντε χρόνια εφαρμογής προγράμματος και σημαντικές αποζημιώσεις, απομακρύνθηκαν περίπου 100 τόνοι λαγοκέφαλων, χωρίς όμως να μειωθεί ο πληθυσμός τους.

Οι πραγματικές αιτίες του προβλήματος

Σύμφωνα με το «ΑΡΧΙΠΕΛΑΓΟΣ», οι βασικές αιτίες είναι:

• Η διαχρονική υπεραλίευση και η έλλειψη μέτρων προστασίας
• Η αλιεία κατά την αναπαραγωγική περίοδο των ειδών
• Η απουσία ουσιαστικής διαχείρισης από την πολιτεία
• Η σταδιακή «ερημοποίηση» των θαλασσών από ψάρια
• Η κλιματική αλλαγή που ευνοεί τα εισβολικά είδη

Το Ινστιτούτο ανακοινώνει ότι θα καταθέσει σχέδιο νόμου στο υπουργείο, με στόχο την προστασία της αναπαραγωγής των βασικών ειδών και την αποκατάσταση της ισορροπίας.

Τα μέτρα του Υπουργείου Αγροτικής Ανάπτυξης

Το υπουργείο ανακοίνωσε:

• Αμοιβή 5,33 ευρώ ανά κιλό λαγοκέφαλου
• Επιδότηση καυσίμων (0,16€ και 0,12€ ανά λίτρο)
• Πιλοτική εφαρμογή σε Νότιο Αιγαίο και Κρήτη

Η αμοιβή αυτή είναι αυξημένη κατά 52% σε σχέση με την Κύπρο.

Στόχος των μέτρων είναι η μείωση του κόστους, η προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος και η στήριξη των τοπικών κοινωνιών.

Οι αλλαγές στην αλιευτική πολιτική

Η νέα πολιτική περιλαμβάνει:

• Άρση απαγόρευσης χρηματοδότησης μηχανών
• Εκσυγχρονισμό σκαφών
• Ανανέωση γενεών στον κλάδο

Παράλληλα, προβλέπονται:

• Εκπροσώπηση των αλιέων σε θεσμικά όργανα
• Νέοι κανόνες για την ερασιτεχνική αλιεία
• Εξορθολογισμός κυρώσεων

Η ανάγκη για συνολική παρέμβαση

Οι ειδικοί καταλήγουν ότι χωρίς ουσιαστική προστασία της αναπαραγωγής και ενίσχυση της βιοποικιλότητας, τα θαλάσσια οικοσυστήματα δεν μπορούν να αυτορρυθμιστούν.

Όπως επισημαίνεται, μόνο ένα υγιές οικοσύστημα μπορεί να περιορίσει φυσικά τις εξάρσεις ειδών όπως ο λαγοκέφαλος.