Οι επιθέσεις ψύξης σε πολυκαταστήματα αναφέρθηκαν για πρώτη φορά το πρώτο διήμερο του Νοεμβρίου, περίπου την ίδια ημέρα που οι ευρωπαϊκές αεροπορικές εταιρίες αντιμετώπισαν ένα κύμα ανώνυμων απειλών για βόμβες, που ανάγκασαν πολλά αεροσκάφη να αλλάξουν προορισμούς.
Η χειρότερη ημέρα ήταν η 5η Νοεμβρίου, με 21 πτήσεις να έχουν στοχοποιηθεί προκαλώντας εκτροπές, επιθεωρήσεις ασφαλείας και διακοπή στα δρομολόγια των αεροπορικών εταιριών. Δεν υπάρχει επιβεβαιωμένη σύνδεση μεταξύ των δύο συνόλων περιστατικών.
Αναφορικά με τον σκιώδη πόλεμο του Κρεμλίνου, οι Ευρωπαίοι σκέφτονται κατασκοπεία, κυβερνοεπιθέσεις εναντίον κυβερνητικών δικτύων, ύποπτες πυρκαγιές σε εργοστάσια άμυνας ή κατεστραμμένες υποδομές στη Βαλτική και Μαύρη Θάλασσα. Αυτές είναι σοβαρές απειλές, αλλά για τους περισσότερους ανθρώπους παραμένουν απόμακρες. Eνα διαταραγμένο μίνι μάρκετ της γειτονιάς ή μια καθηλωμένη πτήση είναι διαφορετικό και έχει συνέπειες στο σπίτι.
Δεν υπάρχουν δημόσια τεκμηριωμένες αποδείξεις ότι η Ρωσία ήταν πίσω από αυτά τα περιστατικά, και αυτή η διάκριση έχει σημασία. Το ίδιο και η ευπάθεια που εξέθεσαν.
Οι περισσότεροι άνθρωποι κατανοούν την ασφάλεια στον κυβερνοχώρο μέσω της τεχνολογίας των πληροφοριών: κλεμμένοι κωδικοί πρόσβασης, παραβιασμένοι λογαριασμοί ηλεκτρονικού ταχυδρομείου και κλοπή προσωπικών πληροφοριών. Πολύ λιγότεροι είναι εξοικειωμένοι με την επιχειρησιακή τεχνολογία, παρόλο που εξαρτώνται από αυτήν κάθε μέρα.
Η επιχειρησιακή τεχνολογία ελέγχει τις φυσικές διαδικασίες. Ρυθμίζει τον εξοπλισμό ψύξης σε σούπερ μάρκετ, αντλίες και χημική επεξεργασία σε δημοτικά συστήματα ύδρευσης, μηχανήματα σε εργοστάσια και εξοπλισμό σε ηλεκτρικά δίκτυα και μεταφορές. Αυτά τα συστήματα κάνουν τις σύγχρονες κοινωνίες να λειτουργούν.
Πλήγματα σε αυτά τα συστήματα έχουν φυσικές συνέπειες, που κυμαίνονται από χαλασμένα τρόφιμα έως ηλεκτρικές διακοπές λειτουργίας ή μη ασφαλή επεξεργασία νερού. Η σοβαρότητα εξαρτάται από τον εμπλεκόμενο εξοπλισμό, την πρόσβαση του δράστη κ.ά.
Διαβάστε Επίσης
Μεγάλο μέρος αυτού του εξοπλισμού σχεδιάστηκε για την αξιοπιστία και τις μακροχρόνιες ζωές υπηρεσιών, συχνά πριν η ασφάλεια στον κυβερνοχώρο γίνει κεντρική εξέταση. Ο εξοπλισμός που κάποτε απαιτούσε φυσική πρόσβαση μπορεί μερικές φορές να επιτευχθεί μέσω ανεπαρκώς προστατευμένων συνδέσεων δικτύου.
Τα περιστατικά ψύξης απεικονίζουν το πρόβλημα. Σύμφωνα με πληροφορίες, οι επιτιθέμενοι χειρίστηκαν προσβάσιμους ελεγκτές, αλλάζοντας θερμοκρασίες και παρεμβαίνοντας σε κανονικές λειτουργίες. Η τεχνολογία που χρησιμοποιήθηκε δεν ήταν ούτε εξωτική ούτε μοναδικά ευαίσθητη. Ηταν η συνηθισμένη εμπορική υποδομή που εκτελούσε μια ουσιαστική λειτουργία.
Τα τρωτά σημεία της επιχειρησιακής τεχνολογίας της Ευρώπης είναι τόσο θεσμικό πρόβλημα όσο και τεχνικό. Μεγάλο μέρος αυτής της υποδομής ανήκει και λειτουργεί από ιδιωτικές εταιρίες, επιχειρήσεις κοινής ωφέλειας και τοπικές αρχές. Η ευθύνη για την προστασία της διαιρείται μεταξύ των φορέων εκμετάλλευσης, των κατασκευαστών, των ρυθμιστικών αρχών και των υπηρεσιών ασφαλείας, συχνά πέρα από τα εθνικά σύνορα. Οι κυβερνήσεις χρειάζονται σαφέστερες ρυθμίσεις για την ανταλλαγή πληροφοριών απειλών, τον εντοπισμό κοινών τρωτών σημείων και τον συντονισμό των απαντήσεων σε όλες τις δικαιοδοσίες.
Ασύνδετα περιστατικά, συντονισμένη εκστρατεία
Η Ρωσία αποτελεί μια εύλογη κατεύθυνση διερεύνησης, αλλά όχι ότι είναι σίγουρο. Οι ευρωπαϊκές υπηρεσίες ασφαλείας έχουν τεκμηριώσει ρωσικές ενέργειες δολιοφθοράς, κυβερνοεπιχειρήσεις, καθώς και τη χρήση στρατολογημένων ενδιαμέσων με σκοπό την υπονόμευση των ευρωπαϊκών συμφερόντων ιδίως όσον αφορά τη στήριξη προς την Ουκρανία.
Η Κρατική Υπηρεσία Ασφαλείας της Λετονίας, μεταξύ άλλων, έχει επισημάνει τη χρήση ενδιαμέσων ως μέσο για να διατηρούν οι ρωσικές υπηρεσίες πληροφοριών μια απόσταση από τις επιχειρήσεις στο πεδίο. Υπάρχει, επίσης, προηγούμενο όσον αφορά τη χρήση ανώνυμων απειλών για τοποθέτηση βομβών ως μέσο πρόκλησης αναστάτωσης.
Το ιστορικό αυτό χρήζει προσοχής, ωστόσο δεν αποδεικνύει από μόνο του την ευθύνη για τα τρέχοντα περιστατικά στη Μόσχα. Μια ύποπτη πυρκαγιά σε αποθήκη σε μία χώρα, μια διαταραχή στο σιδηροδρομικό δίκτυο σε μια άλλη και μια παραβίαση εμπορικού εξοπλισμού κάπου αλλού ενδέχεται να μην εξεταστούν ποτέ συνδυαστικά. Ορισμένα περιστατικά θα αποδειχθούν ασύνδετα μεταξύ τους. Αλλα, ωστόσο, ενδέχεται να αποτελούν μέρος μιας συντονισμένης εκστρατείας.
Η δυσκολία έγκειται στο να εντοπιστεί αυτή η διαφορά προτού οι επαναλαμβανόμενες διαταραχές επιφέρουν κόστος που υπερβαίνει τη ζημία από το κάθε μεμονωμένο περιστατικό.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις χρειάζονται συμφωνημένες επιλογές για την ανταπόκριση όταν εντοπίζεται η ρωσική ευθύνη. Αυτές οι επιλογές θα πρέπει να αναπτυχθούν εκ των προτέρων, να βαθμονομηθούν στα αποδεικτικά στοιχεία και τη δραστηριότητα που συνεπάγεται, και να σχεδιαστεί για να επιβάλει κόστος που αλλάζει τους υπολογισμούς της Μόσχας και όχι απλώς να καταγράψει την αποδοκιμασία.
Οι επιθέσεις ψύξης δεν έχουν αποδοθεί δημόσια.
Η ανάθεση της ευθύνης στη Ρωσία χωρίς αποδεικτικά στοιχεία θα ήταν ανεύθυνη.
Η καθιέρωση της ευθύνης για μια επίθεση, ιδιαίτερα όταν εξετάζεται η τιμωρητική δράση εναντίον ενός άλλου κράτους, απαιτεί αξιόπιστα στοιχεία.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να εργαστούν σκληρότερα, σε συνεργασία με τους φορείς εκμετάλλευσης και τους κατασκευαστές, για τον εντοπισμό εκτεθειμένων συστημάτων.
Απώλειες χρημάτων και αξιοπιστίας
Οι άμεσες συνέπειες αυτών των περιστατικών είναι τα χαλασμένα τρόφιμα και οι οικονομικές απώλειες. Η μακροπρόθεσμη ανησυχία είναι η εμπιστοσύνη στα συστήματα από τα οποία εξαρτώνται οι άνθρωποι.
Οι Ευρωπαίοι αναμένουν ηλεκτρική ενέργεια, ασφαλές πόσιμο νερό και αξιόπιστες προμήθειες τροφίμων. Περιμένουν επίσης από τις κυβερνήσεις τους να κατανοήσουν τις απειλές και να ανταποκριθούν αποτελεσματικά. Ενας αντίπαλος που επιδιώκει να υπονομεύσει την εμπιστοσύνη του κοινού δεν χρειάζεται να προκαλέσει καταστροφικές ζημιές.
Οι ευρωπαϊκές κυβερνήσεις πρέπει να αποφύγουν δύο λάθη: την αντιμετώπιση κάθε ανεξήγητης διαταραχής ως απόλυτα ρωσικής επιχείρησης και την αντιμετώπιση της αβεβαιότητας σχετικά με την απόδοση ως λόγο για την αναβολή της προστατευτικής δράσης. Το πρώτο υπονομεύει την αξιοπιστία. Το δεύτερο αφήνει τα τρωτά σημεία διαθέσιμα για τον επόμενο επιτιθέμενο.
Οι επιθέσεις ψύξης και οι απειλές για βόμβες αεροπορικών εταιριών πιθανότατα συνδέονται με τη Ρωσία. Ωστόσο, και οι δύο περιπτώσεις καταδεικνύουν πως οι σχετικά μέτριες δράσεις μπορούν να διαταράξουν τη συνηθισμένη ζωή, να επιβάλουν οικονομικό κόστος και να δοκιμάσουν την εμπιστοσύνη του κοινού σε βασικές υπηρεσίες.
