Δεν εφησυχάζει η Αθήνα σχετικά με τις εξελίξεις στο ζήτημα των ερευνητικών εργασιών για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας - Κύπρου GSI, παρά τη δήλωση «αποσυμπίεσης» της έντασης το πρωί του Σαββάτου, από τον υπουργό Εξωτερικών της Τουρκίας, Χακάν Φιντάν.
Το «όλα καλά», σε συνδυασμό με τη διαβεβαίωση από τουρκικές διπλωματικές πηγές ότι ξεπεράσθηκαν τα προβλήματα, γνωρίζουν πολύ καλά τόσο στο υπουργείο Εξωτερικών όσο και στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας ότι δεν συνιστά κάποια επίσημη και κατηγορηματική διαβεβαίωση.
Από την άλλη πλευρά, είναι γεγονός ότι στέλνει ένα μήνυμα πως δεν επιθυμεί κλιμάκωση της έντασης η Τουρκία, αν και αυτό πρέπει να αποδειχθεί στην πράξη όταν εξέλθει από τα εθνικά χωρικά ύδατα το γαλλικό ερευνητικό Abeille Marengo. Μάλιστα, ο Χ. Φιντάν επανήλθε ουσιαστικά το βράδυ του Σαββάτου στο θέμα της ηλεκτρικής διασύνδεσης, με νέες δηλώσεις στην ίδια κατεύθυνση με τις προηγούμενες, επισημαίνοντας ότι «οι διαδρομές πρέπει να προστατεύονται, οι συγκρούσεις να περιορίζονται και να βρίσκουμε λύσεις μέσω διαλόγου».
Μία εξήγηση για το τι μεσολάβησε είναι το ενδεχόμενο η ενημέρωση από πλευράς της Γαλλίας να μην ήταν αυτή που επιθυμούσαν οι Τούρκοι.
Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη εκδοχή αυτός ήταν ο λόγος που η Αγκυρα, είτε ανεπισήμως μέσω διαρροών σε ΜΜΕ της χώρας ότι θα «παρέμβει» στο πεδίο είτε επισήμως μέσω της αντι- NAVTEX που εξέδωσε ο Σταθμός της Αττάλειας και την ανακοίνωση του τουρκικού υπουργείου Εξωτερικών, ανέβασε την Παρασκευή σε απειλητικό επίπεδο τους τόνους. Το παράδοξο, βεβαίως, ήταν ότι στην ανακοίνωση αυτή επικαλέσθηκε την «απαραίτητη συγκατάθεση» από την Τουρκία, «όπως απαιτείται βάσει του Δικαίου της Θάλασσας», ενώ το άρθρο 79 της Σύμβασης του ΟΗΕ για τη Θάλασσα (UNCLOS) αναφέρει ρητά το αντίθετο, ότι «το παράκτιο κράτος δεν επιτρέπεται να εμποδίζει την πόντιση ή τη συντήρηση τέτοιων καλωδίων ή αγωγών»!
Eνα σενάριο το οποίο διακινήθηκε τα τελευταία 24ωρα και προκάλεσε την αντίδραση κομμάτων της ελληνικής αντιπολίτευσης αφορά το ενδεχόμενο η Γαλλία, εκτός από την ενημέρωση όλων των παράκτιων κρατών, να απέστειλε γραπτή ρηματική διακοίνωση στην Τουρκία για την έρευνα του Abeille Marengo, αλλά αυτό δεν επιβεβαιώνεται μέχρι στιγμής ούτε από την Αθήνα ούτε από την Αγκυρα.
Διαβάστε Επίσης
Το τουρκικό ΥΠΕΞ εισέπραξε, βεβαίως, την απάντηση του ελληνικού ΥΠΕΞ, που έστειλε σαφές μήνυμα αποφασιστικότητας ότι οι εργασίες για το έργο της ηλεκτρικής διασύνδεσης θα συνεχιστούν κανονικά, αλλά γεγονός είναι ότι όσα μεσολάβησαν από την έκδοση της ελληνικής ΝΑVTEX, το απόγευμα της Παρασκευής μέχρι το πρωί του Σαββάτου, προκάλεσαν απορίες στην Αθήνα σχετικά με το τι προκάλεσε την «ενόχληση» της Αγκυρας, αν και υπήρχε προετοιμασία και για αυτό το ενδεχόμενο. Σύμφωνα πάντως με πληροφορίες του «Ε.Τ.», αρκετές ημέρες προτού εκδοθεί η ΝΑVTEX, η Αγκυρα είχε φροντίσει να διαμηνύσει διά τουρκικού διαύλου, που διαθέτει άμεση πρόσβαση στον Ερντογάν, ότι παρά τις επιμέρους ενστάσεις της η αντίδρασή της δεν επρόκειτο να φθάσει σε «ακραία» σημεία.
Το τι ακριβώς δεν ικανοποιούσε πάντως την Τουρκία – αν όντως βρισκόταν εκεί το πρόβλημα – στην ενημέρωση που έγινε από τη γαλλική πλευρά, είναι απολύτως θέμα Παρισίων – Αγκυρας χωρίς να έχει ουδεμία εμπλοκή η Ελλάδα, η οποία παραμένει σταθερή στη θέση της ότι η αδειοδότηση στο έργο δίνεται αποκλειστικά από Αθήνα και Λευκωσία. Μια άλλη εξήγηση είναι ότι επί της ουσίας πρόβλημα δεν υπήρξε, αλλά η Τουρκία, εφαρμόζοντας σταθερά τη συναλλακτική της πρακτική, επιδίωξε να έχει όφελος μέσω «παζαρέματος» από τη Γαλλία, έστω και σε άλλα ζητήματα που την αφορούν. Μία ακόμα εξήγηση για την επαμφοτερίζουσα στάση της είναι ότι η εικόνα πρόσκαιρης «σκλήρυνσης» απευθυνόταν στο εσωτερικό ακροατήριο της Τουρκίας και ήταν αναμενόμενη, όπως και η αντι-NAVTEX που εξέδωσε.
Να σημειωθεί, πάντως, ότι μερίδα των τουρκικών ΜΜΕ υποστηρίζει ότι οι επαφές μεταξύ Γαλλίας και Τουρκίας συνεχίζονται και διακινούν σενάρια νέας έντασης, αν τελικά δεν αποδώσουν!
«Η Ελλάδα η μόνη αδειοδοτούσα χώρα»
Το μήνυμα που έστειλαν πάντως ελληνικές διπλωματικές πηγές, σχολιάζοντας το Σάββατο τις δηλώσεις του Χακάν Φιντάν, ήταν σαφές. «Η εσωτερική διαχείριση από την Τουρκία δεν μας αφορά. Η Ελλάδα είναι η μόνη αδειοδοτούσα χώρα, έπραξε αυτό που όφειλε σύμφωνα με το Διεθνές Δίκαιο και θα συνεχίσει να το πράττει», τόνισαν οι διπλωματικές πηγές. Αντίστοιχο μήνυμα στο υψηλότερο δυνατό επίπεδο έστειλε επίσης ο πρωθυπουργός, Κ. Μητσοτάκης, χθες, με την αναφορά του στην εβδομαδιαία ανασκόπηση της εβδομάδας στον προσωπικό του λογαριασμό στο Facebook. «Είναι σημαντικό να είναι απολύτως κατανοητό ότι έργα διασυνδεσιμότητας, όπως ο GSI, αποτελούν στρατηγικές επενδύσεις που ενισχύουν την ενεργειακή αυτάρκεια και την περιφερειακή συνεργασία και σταθερότητα, συμβάλλοντας στην ειρήνη και την ασφάλεια στην ευρύτερη περιοχή», επισήμανε ο πρωθυπουργός. Η αντίδραση άλλωστε της Αγκυρας, έστω και αν δεν ήταν αυτός ο σκοπός της, ανέδειξε ακριβώς ότι σε πείσμα των «συνωμοσιολόγων» εγχώριας προέλευσης μόνο η Ελλάδα και η Κύπρος αδειοδοτούν το έργο.
Το κρίσιμο τεστ
Στο υπουργείο Εξωτερικών αναγνωρίζουν ότι στη συγκεκριμένη συγκυρία η δήλωση Φιντάν ήταν σε θετική κατεύθυνση αλλά δεν επικρατεί εφησυχασμός, καθώς επί της αρχής ουδεμία πλευρά υποχωρεί από τις βασικές θέσεις της.
Εφησυχασμός δεν επικρατεί φυσικά ούτε στο υπουργείο Εθνικής Αμυνας, το οποίο φρονίμως ποιούν τηρεί «σιγή ασυρμάτου» για τον επιχειρησιακό σχεδιασμό που υπάρχει για όλα τα ενδεχόμενα.
Σε κάθε περίπτωση, το κρίσιμο τεστ για τις ελληνοτουρκικές σχέσεις θα είναι μόλις εξέλθει από τα εθνικά χωρικά ύδατα (στα 6 ναυτικά μίλια) το Abeille Marengo, πιθανότατα σε λίγες ημέρες και αφού αποπλεύσει σήμερα από το λιμάνι του Ηρακλείου, με την προσδοκία ότι πέραν του «πολέμου» των NAVTEX και αντι-ΝΑVΤΕΧ, πραγματική πολεμική ατμόσφαιρα δεν θα δημιουργηθεί.
Δεν πρέπει, άλλωστε, να ξεχνάμε ότι εκτός από το συγκεκριμένο ζήτημα και αυτό της κύρωσης του τουρκο-λιβυκού μνημονίου, υπάρχει ακόμη ένα που αναγκάζει την Αγκυρα να αναλώνει διπλωματικό κεφάλαιο. Πρόκειται για το ζήτημα της νομοθέτησης της «Γαλάζιας Πατρίδας», το οποίο επιθυμεί μετά από αναβολές να επαναφέρει στο προσκήνιο.
