Αθήνα Καιρός

Ομιχλώδες το τοπίο για τον πόλεμο στο Ιράν

9 λεπτά
Ομιχλώδες το τοπίο για τον πόλεμο στο Ιράν
Υποστηρικτές των Χούθι διαδηλώνουν στη Σαναά της Υεμένης σε ένδειξη αλληλεγγύης προς το Ιράν, εν μέσω της διάρκειας δύο εβδομάδων εκεχειρίας μεταξύ ΗΠΑ και Ιράν, στις 10 Απριλίου 2026. REUTERS/Khaled Abdullah/File Photo.

Οι ενδιάμεσες εκλογές των Ηνωμένων Πολιτειών ήσαν πολύ λιγότερο ένας ενδοαμερικανικός πολιτικός αγώνας παρά ένα δημοψήφισμα για τον Tραμπ και οι συνέπειες της καταστροφικής ήττας θα έχουν επιπτώσεις σε όλη την υφήλιο.

Οι Αμερικανοί ψήφισαν για το αυξανόμενο κόστος ζωής τους, τις επιδόσεις του προέδρου τους στο αξίωμα και την αβέβαιη κατεύθυνση της χώρας τους. Μεγάλο μέρος του υπόλοιπου κόσμου παρακολουθούσε το πώς η πιο ισχυρή χώρα του κόσμου θα ασκήσει την εξουσία της, αν θα υποστηρίξει τους συμμάχους της και αν θα αντιμετωπίσει τους αντιπάλους της σε μια αποφασιστική και ιστορική στιγμή.

Θα διατηρήσουν οι ΗΠΑ τις διεθνείς δεσμεύσεις τους και πώς θα κινηθεί ο πρόεδρος Τραμπ στα δύο τελευταία χρόνια της θητείας του με εν εξελίξει πολέμους στην Ευρώπη και τη Μέση Ανατολή; Πώς η κυβέρνηση Τραμπ θα ρυθμίσει τις πιο ισχυρές εταιρίες ΑΙ; Θα συνεργαστεί με εταίρους για τη διαχείριση του παγκόσμιου αντίκτυπου της τεχνολογίας; Και πίσω από κάθε μία από αυτές τις ερωτήσεις, τι συμβαίνει εάν οι αυξανόμενες εγχώριες διαιρέσεις των ΗΠΑ αποσπούν την Ουάσιγκτον, καθώς οι διεθνείς κίνδυνοι πολλαπλασιάζονται;

Ενδιαφέρον

Ποτέ δεν υπήρξε ένα τόσο έντονο διεθνές ενδιαφέρον για τις μη προεδρικές εκλογές των ΗΠΑ, με τους συνομιλητές μου να ασχολούνται με τις εσωτερικές λεπτομέρειες των αντιπαραθέσεων της Γερουσίας από την Αλάσκα στο Μίσιγκαν και από το Μέιν στο Τέξας. Μου έκανε εντύπωση σε αυτές τις συζητήσεις η έντονη εστίαση στην αυξανόμενη περιφερειακή και παγκόσμια αστάθεια. Θεωρούν τη φύση της προεδρίας του Τραμπ καθοδηγούμενη από τη συχνά απρόβλεπτη λήψη αποφάσεων σε θέματα από την επιβολή δασμών έως την απειλή μη συμμορφούμενων ή μη συμμάχων και από την απομάκρυνση του ηγέτη της Βενεζουέλας σε μια τολμηρή επιδρομή έως την έναρξη ενός συνεχιζόμενου πολέμου στο Ιράν που αύξησε τις παγκόσμιες τιμές της ενέργειας.

Οι σύμμαχοι και οι αντίπαλοι γνωρίζουν ότι αυτές οι ενδιάμεσες εκλογές ήταν κάτι πολύ περισσότερο από την ισορροπία δυνάμεων στην Ουάσιγκτον.

Το μήνυμα των εκλογών στον κόσμο ήταν μεγαλύτερο από ό,τι είχαν προβλέψει πολλές δημοσκοπήσεις, με τους Δημοκρατικούς να ανακαταλαμβάνουν τόσο τη Βουλή όσο και τη Γερουσία και με σαφή διαφορά. Μια δημοκρατική Βουλή των Αντιπροσώπων θα οδηγήσει σε μεγαλύτερο έλεγχο των ενεργειών του Τραμπ -τόσο του παρελθόντος όσο και του μέλλοντος-, σε αυστηρότερους ελέγχους στις προτεραιότητες δαπανών του και σε απότομες αντιπαραθέσεις σχετικά με τη συνεχιζόμενη χρήση της εκτελεστικής εξουσίας από τον πρόεδρο. Με τον έλεγχο της Γερουσίας, οι Δημοκρατικοί θα είναι επιπλέον σε θέση να εμποδίσουν πιο αποτελεσματικά τους δικαστικούς και κυβερνητικούς διορισμούς του Τραμπ. Οπως προέβλεψε ο ίδιος ο Τραμπ πριν από την ψηφοφορία, θα γίνει «κύριος Βέτο» για να εμποδίσει τη νομοθεσία.

Παράλληλα, Πούτιν και Σι Τζινπίνγκ μπορεί να στοιχηματίσουν ότι δεν έχουν καλύτερο χρόνο από τα επόμενα δύο έτη για να αδράξουν περιφερειακές ευκαιρίες με έναν πρόεδρο που εμφανίζεται ως ο πιο πρόθυμος να προχωρήσει σε συμβιβασμούς μαζί τους από οποιονδήποτε πρόσφατο προκάτοχο ή πιθανό διάδοχο. Ο Πούτιν θα δοκιμάσει περαιτέρω την ανθεκτικότητα της Ουκρανίας μέσα από έναν δύσκολο χειμώνα και ο Σι μπορεί να αυξήσει τις στρατιωτικές του έρευνες γύρω από την Ταϊβάν, απαντώντας σε έναν πρόεδρο που έχει δείξει προθυμία να προχωρά σε συμβιβασμούς και με τους δύο ηγέτες. Στην περίπτωση του Πούτιν, ο Τραμπ έχει πρόσφατα χαλαρώσει τις ενεργειακές κυρώσεις. Με τον Σι, ο Τραμπ έχει καθυστερήσει τις παραδόσεις όπλων στην Ταϊβάν.

Η Τεχεράνη

Οι συνέπειες θα μπορούσαν να είναι πιο άμεσες, καθώς οι Ιρανοί θα ερμηνεύσουν το αποτέλεσμα ως ψήφο κατά του πολέμου του Τραμπ και θα είναι ακόμη πιο διστακτικοί να διαπραγματευτούν το μέλλον των πυρηνικών τους δυνατοτήτων. Το Ιράν απάντησε προσεκτικά, αλλά θετικά στην επιστολή του αντιπροέδρου των ΗΠΑ που προτείνει νέες διαπραγματεύσεις και παραδόθηκε μέσω μεσαζόντων του Κατάρ στον Mohsen Rezaei, τον γραμματέα του Ανώτατου Συμβουλίου Εθνικής Ασφάλειας του Ιράν. Ιρανοί αξιωματούχοι χαρακτήρισαν την προσέγγιση ως ένα εποικοδομητικό βήμα και οι διπλωματικές διαβουλεύσεις συνεχίστηκαν στην Ντόχα. Αλλά η προοπτική επικείμενης συμφωνίας παραμένει απομακρυσμένη.

Ασφαλώς υπάρχουν εσωτερικές διαιρέσεις στα ανώτατα κλιμάκια του Ιράν που επιδεινώνονται από θεμελιώδεις διαφωνίες σχετικά με την ελάφρυνση των κυρώσεων, το πυρηνικό πρόγραμμα και την ελευθερία της ναυσιπλοΐας μέσω των Στενών του Ορμούζ. Η Τεχεράνη μπορεί να είναι πρόθυμη να συνεχίσει να μιλάει, αλλά υπάρχουν λίγες ενδείξεις ότι η ηγεσία της έχει καταλήξει σε συναίνεση σχετικά με τις παραχωρήσεις που είναι απαραίτητες για την εξασφάλιση συμφωνίας. Η περίοδος αμέσως μετά τις ενδιάμεσες εκλογές των ΗΠΑ μπορεί να αποδειχθεί καθοριστική.

Εάν οι δύο πλευρές δεν μπορέσουν να επιτύχουν συμφωνία και ξεσπάσουν πάλι εχθροπραξίες, το Ιράν πιθανότατα θα συνεχίσει να εκτελεί την ασύμμετρη στρατηγική τεσσάρων μερών που έχει σχεδιαστεί για να αντισταθμίσει το συντριπτικό συμβατικό στρατιωτικό μειονέκτημά του έναντι των Ηνωμένων Πολιτειών. Πρώτον, θα προσπαθήσει να αυξήσει τις απώλειες των ΗΠΑ για να αυξήσει το εγχώριο πολιτικό κόστος των συνεχιζόμενων στρατιωτικών επιχειρήσεων. Δεύτερον, θα ανανεώσει τα πλήγματα στους γείτονες στον Κόλπο για να τους αναγκάσει να πιέσουν τον Τραμπ να τερματίσει τη σύγκρουση. Τρίτον, το Ιράν θα συνεχίσει τις επιχειρήσεις πληροφοριών στις Ηνωμένες Πολιτείες, τις οποίες η Τεχεράνη αύξησε εν όψει των ενδιάμεσων εκλογών. Τέλος, το Ιράν θα προσπαθήσει να αυξήσει την οικονομική πίεση στις ΗΠΑ και στους εταίρους των μέσω εντεινόμενων επιθέσεων στη ναυτιλία, με την πρόθεση να αυξήσει το κόστος της ενέργειας και των καταναλωτικών προϊόντων.

ΕΥΚΑΙΡΙΑ ΑΠΕΜΠΛΟΚΗΣ 

Η πιθανή κλιμάκωση από την Ουάσιγκτον

Εκτός από μια απροσδόκητη απόφαση του Ιράν να αποδεχθεί μια διευθέτηση μέσω διαπραγματεύσεων, το πιο πιθανό σενάριο είναι ότι οι ΗΠΑ θα προχωρήσουν σε συνεχή σειρά χτυπημάτων με στόχο να υποβαθμίσουν ουσιαστικά τις στρατιωτικές δυνατότητες του Ιράν και να βλάψουν τις ενεργειακές υποδομές του. Αν ο Τραμπ επιλέξει μεγαλύτερη επίθεση, καταστρέφοντας αρκετές από τις υποδομές πυραύλων και μη επανδρωμένων αεροσκαφών του Ιράν, η κυβέρνησή του θα μπορούσε να υποστηρίξει ότι η Τεχεράνη δεν αποτελεί πλέον υπαρξιακή απειλή για το Ισραήλ ή απειλή για τις αμερικανικές δυνάμεις στην περιοχή. Σε συνδυασμό με την καταστροφή ή την υποβάθμιση της εναπομείνασας πολεμικής αεροπορίας και του ναυτικού του Ιράν, αυτό θα μπορούσε να δώσει στον Τραμπ την ευκαιρία να δηλώσει ότι οι κύριοι στρατιωτικοί στόχοι των ΗΠΑ έχουν επιτευχθεί.

Οσον αφορά άλλους στόχους στο Ιράν, η κυβέρνηση πιθανότατα ψάχνει να χτυπήσει το βουνό Pickaxe με την πρόθεση να σφραγίσει τις εισόδους στην υπόγεια πυρηνική εγκατάσταση εκεί αντί να επιχειρήσει να την καταστρέψει εντελώς. Οι ΗΠΑ θα μπορούσαν έπειτα να συνεχίσουν να παρακολουθούν την περιοχή με δορυφόρους και, εάν το Ιράν προσπαθήσει να ανακτήσει την πρόσβαση, να χτυπήσουν ξανά.

Σε αυτό το σενάριο, ο Τραμπ θα μπορούσε στη συνέχεια να πει στις ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, αλλά και σε αυτές του Κόλπου και της Ασίας, των οποίων οι οικονομίες εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από την ενέργεια και την εμπορική κυκλοφορία μέσω των Στενών του Ορμούζ, ότι η ευθύνη για τη διασφάλιση της πλωτής οδού τώρα εναπόκειται κυρίως σε αυτές. Οι αξιωματούχοι του Κόλπου ανησυχούν ότι αυτό θα οδηγήσει στην de facto εγκατάλειψη της περιοχής, καθώς δεν είναι επαρκώς ενωμένοι ή ικανοί να κρατήσουν το Ιράν υπό έλεγχο.

Ανάλογα με το τι στοχεύουν οι Ηνωμένες Πολιτείες, το Ισραήλ ή και οι δύο, σε τυχόν ανανεωμένες στρατιωτικές επιθέσεις το Ιράν μπορεί να απαντήσει με σημαντικές επιθέσεις εναντίον αμερικανικών βάσεων στην περιοχή και υποδομών του Κόλπου, συμπεριλαμβανομένων των εγκαταστάσεων πετρελαίου και φυσικού αερίου, οι οποίες με τη σειρά τους θα μπορούσαν να προκαλέσουν νέο κύκλο αντιποίνων με τα κράτη του Κόλπου. Εκτιμάται ότι 5-8 ακόμη μήνες συνεχιζόμενης πίεσης θα επιτρέψουν στους διαμεσολαβητές να εργαστούν και να ωθήσουν τους απρόθυμους Ιρανούς διαπραγματευτές να προχωρήσουν στους απαραίτητους συμβιβασμούς με την πάροδο του χρόνου, ιδίως όσον αφορά τις συνομιλίες για το πυρηνικό πρόγραμμα. «Αυτό θα απαιτήσει αντοχή» και είναι αβέβαιο το μέλλον.

Ειδήσεις Σήμερα
Ακολουθήστε το EleftherosTypos.gr στο Google News και μάθετε πρώτοι όλες τις ειδήσεις Δείτε όλες τις τελευταίες Ειδήσεις από την Ελλάδα και τον Κόσμο, στο EleftherosTypos.gr
ΣΧΟΛΙΑ
Σχολιασμός

Tο eleftherostypos.gr δημοσιεύει άμεσα κάθε σχόλιο. Ωστόσο δεν υιοθετούμε τις απόψεις αυτές καθώς εκφράζουν αποκλειστικά τον εκάστοτε σχολιαστή. Σχόλια με ύβρεις διαγράφονται χωρίς προειδοποίηση. Χρήστες που δεν τηρούν τους όρους χρήσης αποκλείονται.

eleftherostypos.gr | Ταυτότητα
Διακριτικός Τίτλος:Ελεύθερος Τύπος
Έδρα Εταιρείας:Χλόης 80, Μεταμόρφωση Τ.Κ. 14452
Νομική Μορφή:Ιδιωτική Κεφαλαιουχική Εταιρεία
ΑΦΜ:801129700 – Δ.Ο.Υ.: ΚΕΦΟΔΕ ΑΤΤΙΚΗΣ
Νόμιμος Εκπρόσωπος – Διαχειριστής:Αντωνίου Θωμάς
Δικαιούχος Domain Name:ΕΤ ΕΚΔΟΤΙΚΗ Ι.Κ.Ε.
Διευθυντής:Γιάννης Τσαπρούνης
Διευθυντές Σύνταξης:Μιχάλης Μαρδάς – Δέσποινα Κονταράκη
Αρχισυνταξία:Κώστας Κατίκος – Μιχαήλ Παπαβασιλείου
Εμπορικός Διευθυντής:Δημήτρης Καλαμάρης
Διευθύντρια Ψηφιακού Μάρκετινγκ:Ελένη Νικολετοπούλου
Στοιχεία Επικοινωνίας
Τηλέφωνο:+30210-8113000
Email:[email protected]