![Σκοτεινή ύλη υπό το φακό του James Webb: Νέος υπερλεπτομερής χάρτης αποκαλύπτει τον «αόρατο αρχιτέκτονα» του Σύμπαντος [βίντεο]](https://www.eleftherostypos.gr/wp-content/uploads/2026/01/2026-01-26t175336z-436846660-rc2x8japh5le-rtrmadp-3-space-dark-matter-scaled-e1769507307839-1024x739.webp)
Ένα πρωτοφανές επίτευγμα στην αστρονομία φέρνει στο φως η νέα έρευνα των επιστημόνων του Πανεπιστημίου Durham, του εργαστηρίου NASA’s Jet Propulsion Laboratory και της Ομοσπονδιακής Πολυτεχνικής Σχολής της Λοζάνης: ένας χάρτης υπερυψηλής ανάλυσης της σκοτεινής ύλης, ο οποίος αποκαλύπτει πώς αυτή η αόρατη ουσία έχει καθοδηγήσει τη διαμόρφωση γαλαξιών, αστεριών και πλανητών εδώ και δέκα δισεκατομμύρια χρόνια.
Χρησιμοποιώντας δεδομένα από το διαστημικό τηλεσκόπιο James Webb, οι ερευνητές μέτρησαν τα σχήματα περίπου 250.000 γαλαξιών σε μια περιοχή του ουρανού γνωστή ως COSMOS, στον αστερισμό Sextans, και δημιούργησαν τον πιο λεπτομερή χάρτη μάζας που έχει παραχθεί ποτέ για οποιοδήποτε τμήμα του Σύμπαντος. Το προηγούμενο έργο του τηλεσκοπίου Hubble παρείχε σημαντικές πληροφορίες, όμως ο νέος χάρτης διπλασιάζει την ανάλυση και περιλαμβάνει περίπου δέκα φορές περισσότερους γαλαξίες, καλύπτοντας και παλαιότερες περιόδους της κοσμικής ιστορίας.
.@DurhamPhysics astronomers have helped create the highest resolution map of the dark matter that threads through our Universe – showing the mysterious substance’s influence on the formation of stars, galaxies and planets.
👉 https://t.co/eFetqUWmFp@NASAJPL @EPFL_en pic.twitter.com/LvTocQlLzH
— Durham University (@durham_uni) January 26, 2026
Οι επιστήμονες εντόπισαν τη σκοτεινή ύλη παρατηρώντας πώς η μάζα της καμπυλώνει τον χώρο και προκαλεί βαρυτικούς φακούς, παραμορφώνοντας το φως που ταξιδεύει προς τη Γη από μακρινούς γαλαξίες. Η ανάλυση δείχνει καθαρά τη στενή σχέση μεταξύ της σκοτεινής ύλης και της κανονικής ύλης, υπογραμμίζοντας τη δύναμη της βαρύτητας στη δημιουργία των κοσμικών δομών.
Όπως εξηγεί ο καθηγητής Ρίτσαρντ Μάσεϊ, «ολόκληρο το στροβιλισμένο νέφος σκοτεινής ύλης γύρω από τον Γαλαξία μας έχει αρκετή βαρύτητα για να κρατάει ολόκληρο τον Γαλαξία ενωμένο. Χωρίς τη σκοτεινή ύλη, ο Γαλαξίας μας θα διαλυόταν». Παράλληλα, ο δρ. Γκάβιν Λερόι σημειώνει ότι «αυτός ο χάρτης αποκαλύπτει τον αόρατο, αλλά ουσιαστικό ρόλο της σκοτεινής ύλης, του πραγματικού αρχιτέκτονα του Σύμπαντος».
This image from NASA’s James Webb Space Telescope, containing hundreds of thousands of galaxies, is overlaid with a map of dark matter, represented in blue, with brighter blue areas indicating a higher density of dark matter. The area of sky shown here is about 2.5 times the size of the full moon and located in the constellation Sextans. The image was released on January 26, 2026. NASA/STScI/J. DePasquale/A. Pagan/Handout via REUTERS THIS IMAGE HAS BEEN SUPPLIED BY A THIRD PARTY.
Η ομάδα επιστημόνων σχεδιάζει να επεκτείνει τη χαρτογράφηση σε όλο το Σύμπαν, αποκαλύπτοντας σταδιακά πώς η σκοτεινή ύλη καθοδηγεί την κοσμική δομή και διαμορφώνει τον κόσμο που παρατηρούμε μέσω των τηλεσκοπίων μας.
