Από τα οικογενειακά τραπέζια μέχρι τα φανάρια που φωτίζουν τους δρόμους, μια ολόκληρη πολιτισμική κληρονομιά ζωντανεύει, αυτή τη φορά υπό το δυναμικό και φλογερό σύμβολο του Αλόγου. Τι σηματοδοτεί όμως πραγματικά η χρονιά του Αλόγου; Ποιες παραδόσεις κρύβονται πίσω από τα κόκκινα φακελάκια, τα πυροτεχνήματα και τα γεμάτα ευχές δείπνα; Και πώς αυτός ο αρχαίος σεληνιακός κύκλος συνεχίζει να καθοδηγεί τη ζωή εκατομμυρίων ανθρώπων το 2026; Μια ματιά στις παραδόσεις της Κίνας, ανοίγει την πόρτα σε έναν κόσμο μύθων, συμβολισμών και εορτασμών που ξεκινά με μια νέα σελήνη.

Το σεληνιακό νέο έτος, που θεωρείται το πιο σημαντικό γεγονός του έτους στην Κίνα και στις κινεζικές κοινότητες σε όλο τον πλανήτη, πλησιάζει. Σηματοδοτώντας την πρώτη νέα σελήνη του σεληνιακού ημερολογίου, φέτος πέφτει στις 17 Φεβρουαρίου, οπότε και ξεκινά το 15ήμερο Εαρινό Φεστιβάλ. Σημειώστε ότι φέτος η Κίνα υποδέχεται τη χρονιά του Αλόγου, που σηματοδοτεί αισιοδοξία και ευκαιρίες, ς, μετά το έτος του φιδιού, μια περίοδο που συμβολίζει τη μεταμόρφωση, όπως η συνήθεια του ερπετού να αλλάζει δέρμα.

Η μεγαλύτερη μετανάστευση στον κόσμο

Φέτος εκτιμάται ότι θα πραγματοποιηθούν 9,5 δισεκατομμύρια ταξίδια επιβατών σε ολόκληρη την Κίνα κατά τη διάρκεια της 40ήμερης περιόδου του εαρινού φεστιβάλ, έναντι 9 δισεκατομμυρίων ταξιδιών πέρυσι, σημειώνει ο Guardian. Εκατοντάδες εκατομμύρια άνθρωποι θα διασχίσουν τη χώρα για να πραγματοποιήσουν το μοναδικό ταξίδι τους στο σπίτι τους, προκειμένου να δουν τις οικογένειές τους για τους εορτασμούς του κινεζικού νέου έτους. Αν και η Κίνα δεν είναι πλέον η πιο πυκνοκατοικημένη χώρα του κόσμου, έχοντας χάσει τον τίτλο αυτό από την Ινδία το 2023, το ετήσιο chunyun της Κίνας, ή «ανοιξιάτικη μετακίνηση», εξακολουθεί να είναι η μεγαλύτερη μαζική μετανάστευση ανθρώπων στον κόσμο.

Οι επίσημες διακοπές για το σεληνιακό νέο έτος θα διαρκέσουν εννέα ημέρες φέτος, αντί για τις συνήθεις οκτώ, δίνοντας στους ανθρώπους περισσότερο χρόνο για να ξοδέψουν τα hongbao, τα κόκκινα φακελάκια με μετρητά που δίνονται στους συγγενείς κατά τη διάρκεια των εορτών. Η περίοδος των διακοπών διαρκεί από τις 15 έως τις 23 Φεβρουαρίου, με την Πρωτοχρονιά να πέφτει στις 17 Φεβρουαρίου.

Τι σηματοδοτεί η Χρονιά του Αλόγου

Το κινεζικό ζωδιακό ημερολόγιο είναι εξαιρετικά περίπλοκο και περιγράφεται καλύτερα ως ένας κύκλος 12 ετών που αντιπροσωπεύεται από 12 ζώα, με την εξής σειρά: Αρουραίος, Βόδι, Τίγρης, Κουνέλι, Δράκος, Φίδι, Άλογο, Κατσίκα, Πίθηκος, Κόκορας, Σκύλος και Γουρούνι. Το προσωπικό σας ζώδιο καθορίζεται από το έτος γέννησής σας, πράγμα που σημαίνει ότι το 2026 τα μωρά που θα γεννηθούν θα ανήκουν στο άλογο. Τα παιδιά που γεννήθηκαν το τελευταίο σεληνιακό έτος ήταν φίδια, ενώ αυτά που θα γεννηθούν κατά ή μετά το Σεληνιακό Νέο Έτος το 2027 θα είναι κατσίκες, και ούτω καθεξής.

Και κάθε χρόνο, ένας ουράνιος κορμός (ένα από τα πέντε στοιχεία, που ανήκουν στην κατηγορία γιν ή γιανγκ) συνδυάζεται με ένα γήινο κλαδί (ένα από τα 12 ζώδια του κινεζικού ζωδιακού κύκλου). Φέτος, ο ουράνιος κορμός είναι «Bing» (μεγάλος ήλιος) και το γήινο κλαδί είναι «Wu» (το Άλογο), καθιστώντας το 2026 το έτος το Έτος του Αλόγου της Φωτιάς. Οι πιστοί θεωρούν ότι για κάθε ζώδιο του κινεζικού ζωδιακού κύκλου, η τύχη θα εξαρτηθεί σε μεγάλο βαθμό από τις θέσεις του Tai Sui — μια συλλογική ονομασία για τις αστρικές θεότητες που πιστεύεται ότι περιστρέφονται παράλληλα και σε αντίθετη κατεύθυνση από τον Δία. Οι ειδικοί της γεωμαντείας μπορεί να ερμηνεύουν τα δεδομένα με διαφορετικό τρόπο, αλλά συνήθως υπάρχει συναίνεση σχετικά με το τι σημαίνει η χρονιά για κάθε ζώδιο με βάση τις θέσεις των άστρων. Για πολλούς, το σεληνιακό νέο έτος είναι η ιδανική περίοδος για να επισκεφθούν έναν ναό και να ζητήσουν ευλογίες ανάλογα με το τι λένε τα άστρα για το συγκεκριμένο ζώδιό τους για τους επόμενους μήνες.

Πυροτεχνήματα και κόκκινα ρούχα

Υπάρχουν αμέτρητες λαϊκές παραδόσεις που συνδέονται με το σεληνιακό νέο έτος, αλλά ο μύθος του Νιάν ξεχωρίζει ως ένας από τους πιο διασκεδαστικούς. Σύμφωνα με τον μύθο, κάθε παραμονή του σεληνιακού νέου έτους, αυτό το άγριο υποθαλάσσιο θηρίο με κοφτερά δόντια και κέρατα σέρνεται στην ξηρά και επιτίθεται σε ένα κοντινό χωριό. Σε μια τέτοια περίπτωση, καθώς οι χωρικοί έσπευσαν να κρυφτούν, εμφανίστηκε ένας μυστηριώδης γέρος και επέμεινε να μείνει παρά τις προειδοποιήσεις για επικείμενη καταστροφή.

Προς έκπληξη των χωρικών, ο γέρος και το χωριό επέζησαν εντελώς αλώβητοι. Ο άνδρας ισχυρίστηκε ότι τρόμαξε τον Νιάν κρεμώντας κόκκινες σημαίες στην πόρτα του, ανάβοντας πυροτεχνήματα και φορώντας κόκκινα ρούχα. Γι’ αυτό το λόγο, το να φοράει κανείς έντονα χρώματα, να κρεμάει σημαίες και πανό και να ανάβει πυροτεχνήματα είναι παραδόσεις του σεληνιακού νέου έτους, οι οποίες ακολουθούνται μέχρι και σήμερα.

Η προετοιμασία για τη γιορτή

Όπως πολλές μεγάλες γιορτές, το σεληνιακό νέο έτος μπορεί να απαιτεί πολλή δουλειά. Οι εορτασμοί διαρκούν συχνά 15 ημέρες — μερικές φορές και περισσότερο — με διάφορες εργασίες και δραστηριότητες να πραγματοποιούνται κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου. Όλα ξεκινούν περίπου μια εβδομάδα πριν από το νέο έτος. Για να ξεκινήσουν τα εορταστικά δρώμενα, φτιάχνονται εορταστικά κέικ και πουτίγκες την 24η ημέρα του τελευταίου σεληνιακού μήνα (11 Φεβρουαρίου το 2026). Γιατί; Η λέξη για τα κέικ και τις πουτίγκες είναι gao στα μανδαρινικά και gou στα καντονέζικα, που ακούγεται το ίδιο με τη λέξη «ψηλός». Αυτό σημαίνει ότι η κατανάλωση αυτών των γλυκών πιστεύεται ότι οδηγεί σε βελτιώσεις και ανάπτυξη κατά το επόμενο έτος.

Καμία προετοιμασία για το σεληνιακό νέο έτος δεν θα ήταν πλήρης χωρίς την ανάρτηση κόκκινων πανό με ευοίωνες φράσεις και ιδιωματισμούς (που ονομάζονται fai chun στα καντονέζικα και chunlian στα μανδαρινικά) στο σπίτι — ξεκινώντας από την μπροστινή πόρτα. Αυτά θα έχουν διπλή λειτουργία: θα κρατήσουν μακριά τον Νιάν και θα προσκαλέσουν την καλή τύχη. Μερικές από τις προετοιμασίες δεν είναι και τόσο ευχάριστες. Πολλοί πιστεύουν ότι πρέπει να γίνει γενική καθαριότητα στο σπίτι την 28η ημέρα του τελευταίου σεληνιακού μήνα, που φέτος πέφτει στις 15 Φεβρουαρίου. Ο στόχος είναι να απαλλαγεί το σπίτι  από την κακή τύχη που έχει συσσωρευτεί κατά τη διάρκεια του περασμένου έτους. Μερικοί πιστοί δεν σκουπίζουν ούτε βγάζουν τα σκουπίδια για τις πρώτες πέντε ημέρες του νέου έτους, φοβούμενοι ότι θα ξεπλύνουν όλη την καινούργια καλή τύχη.

Σε σχετική σημείωση, πολλοί λένε ότι δεν πρέπει να πλένετε ή να κόβετε τα μαλλιά σας την πρώτη ημέρα του νέου έτους. Γιατί; Επειδή ο κινεζικός χαρακτήρας για τη λέξη «μαλλιά» είναι ο πρώτος χαρακτήρας της λέξης «ευημερία». Έτσι, το πλύσιμο ή το κόψιμο των μαλλιών θεωρείται ότι ξεπλένει την τύχη σας.

Το μεγάλο γλέντι

Συνήθως, την παραμονή του σεληνιακού νέου έτους, που φέτος πέφτει στις 16 Φεβρουαρίου, διοργανώνεται ένα μεγάλο οικογενειακό δείπνο. Το μενού επιλέγεται προσεκτικά ώστε να περιλαμβάνει πιάτα που σχετίζονται με την τύχη, όπως ψάρι (η κινεζική λέξη για το ψάρι ακούγεται σαν «πλεόνασμα»), πουτίγκες (που συμβολίζουν την πρόοδο) και φαγητά που μοιάζουν με ράβδους χρυσού (όπως τα ντάμπλινγκς). Στην Κίνα, τα φαγητά που σερβίρονται σε αυτά τα κλασικά δείπνα ποικίλλουν ανάλογα με την περιοχή. Για παράδειγμα, σε ορισμένες βόρειες περιοχές οι άνθρωποι τείνουν να σερβίρουν ζυμαρικά και νουντλς, ενώ στο νότο δεν μπορούν να ζήσουν χωρίς ρύζι ατμού.

Οικογενειακές επισκέψεις και κόκκινα φακελάκια

Οι πρώτες μέρες του σεληνιακού νέου έτους, ειδικά οι δύο πρώτες, είναι συχνά μια δοκιμασία για την αντοχή, την όρεξη και τις κοινωνικές δεξιότητες του καθενός, καθώς πολλοί άνθρωποι πρέπει να ταξιδέψουν και να επισκεφθούν την άμεση οικογένεια, άλλους συγγενείς και φίλους. Οι τσάντες είναι γεμάτες με δώρα και φρούτα για να μοιραστούν στα σπίτια των ανθρώπων. Οι επισκέπτες θα κατακλυστούν με δώρα αφού ανταλλάξουν ευχές για το Νέο Έτος. Σε πολλές οικογένειες, οι παντρεμένοι άνθρωποι αναμένεται να μοιράσουν κόκκινα φακελάκια γεμάτα με χρήματα σε όσους δεν έχουν ακόμη παντρευτεί — τόσο στα παιδιά όσο και στους ανύπαντρους νεότερους. Πιστεύεται ότι αυτοί οι φάκελοι — γνωστοί ως hongbao/lai see — μπορούν να προστατεύσουν τα παιδιά απομακρύνοντας τα κακά πνεύματα, τα λεγόμενα sui.

Άλλες χώρες έχουν τις δικές τους παραδόσεις. Στη Νότια Κορέα, για παράδειγμα, το φεστιβάλ του σεληνιακού νέου έτους ονομάζεται Seollal. Οι πρώτες τρεις ημέρες είναι γεμάτες με αφιερώματα στους προγόνους, εορταστικά παιχνίδια και φαγητά όπως κέικ ρυζιού (tteokguk) και τηγανίτες (jeon).

Επίσκεψη σε ναούς

Η τρίτη μέρα του σεληνιακού νέου έτους, που πέφτει στις 19 Φεβρουαρίου, ονομάζεται chi kou/cek hau, ή κόκκινο στόμα. Πιστεύεται ότι αυτή τη μέρα είναι πιο πιθανό να συμβούν διαφωνίες, οπότε ορισμένοι άνθρωποι αποφεύγουν τις κοινωνικές συναναστροφές και επισκέπτονται ναούς για να κάνουν προσφορές, ώστε να αντισταθμίσουν τυχόν κακοτυχία. Όπως προαναφέρθηκε, για πολλούς ανθρώπους το σεληνιακό νέο έτος είναι μια περίοδος κατά την οποία συμβουλεύονται τα αστέρια για να μάθουν τι τους επιφυλάσσει το μέλλον τους επόμενους μήνες. Κάθε χρόνο, ορισμένα ζώδια του κινεζικού ζωδιακού κύκλου έρχονται σε αρνητική σύγκρουση με τα αστέρια, οπότε οι επισκέψεις στους ναούς θεωρούνται ένας καλός τρόπος για να επιλυθούν αυτές οι συγκρούσεις και να φέρουν ειρήνη τους επόμενους μήνες.

Τα γενέθλια του λαού

Η έβδομη μέρα του σεληνιακού νέου έτους (23 Φεβρουαρίου) είναι η μέρα που οι πιστοί πιστεύουν ότι η κινεζική θεά-μητέρα, Nuwa, δημιούργησε την ανθρωπότητα. Γι’ αυτό ονομάζεται renri/jan jat (τα γενέθλια του λαού). Διαφορετικές κοινότητες στην Ασία σερβίρουν διάφορα «γενέθλια» φαγητά εκείνη την ημέρα. Για παράδειγμα, οι Καντονέζοι τρώνε πιάτα φτιαγμένα από επτά είδη λαχανικών.

Το Φεστιβάλ των Φαναριών

Το αποκορύφωμα ολόκληρου του Εαρινού Φεστιβάλ, το Φεστιβάλ των Φαναριών, λαμβάνει χώρα την 15η και τελευταία ημέρα (3 Μαρτίου το 2026). Ονομάζεται Yuan Xiao Jie στα κινεζικά και θεωρείται το τέλειο τέλος των προετοιμασιών και των εορτασμών του σεληνιακού νέου έτους που διαρκούν εβδομάδες, σημειώνει το CNN. Το Φεστιβάλ των Φαναριών γιορτάζει την πρώτη πανσέληνο του έτους — εξ ου και το όνομά του: Yuan σημαίνει αρχή, Xiao σημαίνει νύχτα. Σηματοδοτεί το τέλος του χειμώνα και την αρχή της άνοιξης.

Αυτή την ημέρα, οι άνθρωποι ανάβουν φανάρια για να συμβολίσουν την απομάκρυνση του σκότους και την έλευση της ελπίδας για το νέο έτος. Στην αρχαία κινεζική κοινωνία, ήταν η μόνη μέρα που επιτρεπόταν στις νεαρές κοπέλες να βγουν έξω για να θαυμάσουν τα φανάρια και να συναντήσουν αγόρια. Ως αποτέλεσμα, έχει ονομαστεί και Κινέζικη Ημέρα του Αγίου Βαλεντίνου.