Τι περιλαμβάνει το σχέδιο 14 σημείων από το Ιράν για τερματισμό του πολέμου – Επιφυλακτικός ο Τραμπ

Συνεχίζονται οι παρασκηνιακές επαφές  μεταξύ των αντιπροσωπειών ΗΠΑ και Ιράν, με την Τεχεράνη να καταθέτει νέα πρόταση 14 σημείων με στόχο τον οριστικό τερματισμό του πολέμου και την επίλυση όλων των εκκρεμοτήτων μέσα σε 30 ημέρες.

Από την πλευρά του, ο Ντόναλντ Τραμπ εμφανίζεται επιφυλακτικός, λέγοντας ότι θα μελετήσει «σύντομα σχέδιο που μόλις μας έστειλε το Ιράν, αλλά δεν μπορώ να φανταστώ πως θα ήταν αποδεκτό, διότι [οι Ιρανοί] δεν έχουν πληρώσει επαρκές τίμημα για όσα έχουν κάνει στην ανθρωπότητα, και στον κόσμο, τα τελευταία 47 χρόνια».

Σύμφωνα με το Al Jazeera, το ιρανικό σχέδιο περιλαμβάνει τρεις βασικές φάσεις και βασικός του στόχος είναι η επίλυση όλων των εκκρεμοτήτων και η λήξη του πολέμου μέσα σε τριάντα μέρες.

Η πρώτη φάση επικεντρώνεται στα Στενά του Ορμούζ, ένα από τα πιο κρίσιμα θαλάσσια περάσματα για την παγκόσμια αγορά ενέργειας. Προβλέπει το σταδιακό άνοιγμα των στενών και την άρση της αμερικανικής πολιορκίας στα ιρανικά λιμάνια, με την Τεχεράνη να αναλαμβάνει την αντιμετώπιση των ναρκών στη θάλασσα. Στο ίδιο πλαίσιο εντάσσεται και η πρόβλεψη για έναν «νέο μηχανισμό» στα Στενά του Ορμούζ, μέσω του οποίου το Ιράν εμφανίζεται να επιδιώκει ρόλο στον έλεγχο ή στη διαχείριση της ναυσιπλοΐας στην περιοχή.

Η δεύτερη φάση αφορά το πυρηνικό πρόγραμμα. Σύμφωνα με την πρόταση, μετά τη λήξη της σχετικής προθεσμίας, το Ιράν θα επιστρέψει στον εμπλουτισμό ουρανίου στο 3,6%, στη βάση της «αρχής της μηδενικής αποθήκευσης». Παράλληλα, η Τεχεράνη απορρίπτει την αποσυναρμολόγηση της πυρηνικής της υποδομής ή την καταστροφή των εγκαταστάσεών της.

Η τρίτη φάση προβλέπει την έναρξη στρατηγικού διαλόγου με τους αραβικές χώρες και τη δημιουργία ενός συστήματος ασφάλειας που θα περιλαμβάνει ολόκληρη τη Μέση Ανατολή. Η πρόταση συνδέει έτσι την αποκλιμάκωση όχι μόνο με μια προσωρινή εκεχειρία, αλλά με ένα ευρύτερο περιφερειακό πλαίσιο ασφάλειας.

Στον πυρήνα του σχεδίου βρίσκεται η απαίτηση της Τεχεράνης για σαφείς εγγυήσεις ότι δεν θα υπάρξουν νέες επιθέσεις κατά του Ιράν. Η πρόταση προβλέπει δέσμευση μη επιθετικότητας, στην οποία περιλαμβάνεται και το Ισραήλ, ώστε να διασφαλιστεί ότι δεν θα υπάρξει επιστροφή στις εχθροπραξίες.

Το σχέδιο περιλαμβάνει επίσης την αποχή των ΗΠΑ και του Ισραήλ από επιθέσεις κατά του Ιράν και των συμμάχων του, με αντάλλαγμα την αποχή της Τεχεράνης από την πραγματοποίηση επιθέσεων. Παράλληλα, ζητείται ο τερματισμός όλων των εχθροπραξιών στην ευρύτερη Μέση Ανατολή, συμπεριλαμβανομένων εκείνων που συνδέονται με τον Λίβανο.

Η Τεχεράνη ζητά ακόμη την αποχώρηση των αμερικανικών δυνάμεων από την περιοχή γύρω από το Ιράν, την άρση των κυρώσεων, την καταβολή πολεμικών αποζημιώσεων και τη σταδιακή αποδέσμευση παγωμένων ιρανικών περιουσιακών στοιχείων αξίας δισεκατομμυρίων δολαρίων.

Η Τεχεράνη ζητά να διασφαλιστεί το δικαίωμά της στον εμπλουτισμό ουρανίου, επικαλούμενη τη Συνθήκη για τη Μη Διάδοση των Πυρηνικών Όπλων. Για το Ιράν, το ζήτημα συνδέεται με την εθνική του κυριαρχία και με το δικαίωμα στην ειρηνική πυρηνική τεχνολογία.

Για την Ουάσιγκτον, όμως, το θέμα παραμένει βασικό σημείο αντιπαράθεσης, καθώς ο Τραμπ έχει θέσει το πυρηνικό πρόγραμμα του Ιράν ως «κόκκινη γραμμή». Το Ισραήλ έχει στο παρελθόν στοχοποιήσει Ιρανούς πυρηνικούς επιστήμονες και έχει πραγματοποιήσει επιχειρήσεις σαμποτάζ κατά πυρηνικών εγκαταστάσεων, γεγονός που εξηγεί γιατί η Τεχεράνη επιμένει σε συγκεκριμένες εγγυήσεις ασφαλείας πριν αποδεχθεί οποιοδήποτε συνολικό πλαίσιο συμφωνίας.