Ο κ. Πιερρακάκης ανέδειξε το βασικό δίλημμα που, όπως σημείωσε, επανέρχεται διαρκώς στη σχετική συζήτηση, θέτοντας ευθέως το ερώτημα αν η Ευρώπη θα παραμείνει στη θεωρία ή θα προχωρήσει σε ουσιαστικές αποφάσεις.

Όπως χαρακτηριστικά ανέφερε: «Τα διλήμματα πίσω από τη συζήτηση για την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων φαίνεται να επανέρχονται συνεχώς. Αν έπρεπε να το θέσω με απλά λόγια, το βασικό ερώτημα είναι το εξής: θα μείνουμε στη συζήτηση ή θα περάσουμε στις πράξεις;».

Παράλληλα, στάθηκε στη στάση των κρατών-μελών, επισημαίνοντας ότι συχνά καταγράφεται συμφωνία σε επίπεδο αρχών, η οποία όμως συνοδεύεται από επιφυλάξεις στην πράξη. «Θα συνεχίσουμε να επαναλαμβάνουμε ότι συμφωνούμε με την Ένωση Αποταμιεύσεων και Επενδύσεων, αλλά μετά να προτάσσουμε τις εθνικές μας επιφυλάξεις – το “ναι μεν αλλά”; Ή θα προχωρήσουμε στην υλοποίηση;», διερωτήθηκε.

Οι δύο ιστορίες ως κοινό πλαίσιο προβληματισμού

Στη συνέχεια, ο υπουργός αναφέρθηκε σε δύο χαρακτηριστικές ιστορίες που, όπως είπε, αποτυπώνουν κοινά στοιχεία ανεξαρτήτως του αν η συζήτηση αφορά τη διασυνοριακή ενοποίηση τραπεζών, το ψηφιακό ευρώ ή την Ένωση Κεφαλαιαγορών.

Όπως εξήγησε, «δύο ιστορίες μου έρχονται έντονα στο μυαλό σε αυτές τις συζητήσεις», διευκρινίζοντας ότι θα επανέλθει σε αυτές, αφού προηγουμένως αναπτύξει τα τεχνικά ζητήματα.

Η ανάγκη ενίσχυσης της ESMA και η ευρωπαϊκή εποπτεία

Αναφερόμενος στην ουσία των προτάσεων, ο κ. Πιερρακάκης δήλωσε τη στήριξη της Ελλάδας στην πρόταση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, δίνοντας έμφαση στην ανάγκη ενίσχυσης της ESMA.

Όπως σημείωσε: «Πρέπει να ενισχύσουμε τις δυνατότητες της ESMA (Ευρωπαϊκής Αρχής Κινητών Αξιών και Αγορών), γιατί, ειλικρινά, δεν μπορούμε να κάνουμε το ίδιο πράγμα 27 φορές». Υπογράμμισε, μάλιστα, ότι η ανάγκη αυτή καθίσταται ακόμη πιο επιτακτική λόγω της ταχύτητας των τεχνολογικών εξελίξεων.

Παράλληλα, εξήγησε ότι είναι εφικτός ο συνδυασμός ευρωπαϊκής εποπτείας με εθνικές αρμοδιότητες, παραπέμποντας στο παράδειγμα του Ενιαίου Εποπτικού Μηχανισμού της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας. Όπως είπε, «μπορούμε να διατηρήσουμε δυνατότητες σε εθνικό επίπεδο», επισημαίνοντας ότι το μοντέλο της κεντρικής εποπτείας με αποκεντρωμένη εφαρμογή έχει ήδη δοκιμαστεί.

Στο ίδιο πλαίσιο, τόνισε ότι υπάρχουν συγκεκριμένα αντικειμενικά κριτήρια που μπορούν να καθοδηγήσουν την εποπτεία, όπως η διασυνοριακή δραστηριότητα, η σημασία για την αγορά και η ανάγκη διασφάλισης ίσων όρων ανταγωνισμού, ενώ έκανε αναφορά και στην παρέμβαση του Bertrand Dumont ως βάση για εξεύρεση κοινού τόπου.

Το ιστορικό παράδειγμα των Corn Laws

Επανερχόμενος στις ιστορίες που είχε προαναγγείλει, ο υπουργός αναφέρθηκε στην κατάργηση των Corn Laws το 1846, περιγράφοντάς την ως ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα επιλογής της οικονομικής αποδοτικότητας έναντι της εθνικής προστασίας.

Όπως ανέφερε, το Ηνωμένο Βασίλειο προχώρησε σε αυτή την επιλογή, παρά το πολιτικό κόστος, σε ένα ζήτημα –τους δασμούς– που παραμένει ιδιαίτερα επίκαιρο. «Αυτή η κίνηση… απελευθέρωσε τότε το οικονομικό δυναμικό της Βρετανικής Αυτοκρατορίας», σημείωσε, τονίζοντας ότι απαιτείται πολιτικό θάρρος για την επίτευξη οικονομικού μετασχηματισμού.

Το δίδαγμα της Σαλαμίνας και τα «ξύλινα τείχη»

Ως δεύτερο παράδειγμα, ο κ. Πιερρακάκης έκανε αναφορά στην αρχαία Ελλάδα και συγκεκριμένα στους Περσικούς Πολέμους, επισημαίνοντας ότι ήταν η πρώτη φορά που χρησιμοποιεί τέτοια ιστορική αναφορά σε παρέμβασή του στο ECOFIN.

Περιγράφοντας την ερμηνεία του χρησμού του Μαντείου των Δελφών, σημείωσε ότι κάποιοι αντιλήφθηκαν κυριολεκτικά τα «ξύλινα τείχη», ενώ άλλοι –με επικεφαλής τον Θεμιστοκλής– τα ερμήνευσαν ως πλοία, οδηγώντας τελικά στη νίκη στη Ναυμαχία της Σαλαμίνας.

Όπως υπογράμμισε, το δίδαγμα είναι ξεκάθαρο: «ανοίγεσαι ή κλείνεσαι; Επιλέγεις να γκρεμίσεις τα τείχη και να απελευθερώσεις το δυναμικό, ή όχι;».

Το τελικό μήνυμα: Μια πολιτική επιλογή με φιλοσοφικό βάθος

Ολοκληρώνοντας την τοποθέτησή του, ο υπουργός επεσήμανε ότι οι συγκεκριμένες συζητήσεις δεν είναι μόνο τεχνικές, αλλά βαθιά πολιτικές και φιλοσοφικές.

«Στο τέλος της ημέρας, τέτοιες συζητήσεις είναι περισσότερο φιλοσοφικές παρά τεχνικές», ανέφερε, θέτοντας το τελικό ερώτημα: «Θέλουμε να είμαστε η γενιά πολιτικών που απλώς προστατεύει τα ίδια πράγματα ξανά και ξανά, ή εκείνη που απελευθερώνει το δυναμικό αυτής της Ένωσης;».

Κλείνοντας, σημείωσε με νόημα ότι «η ερώτηση είναι ρητορική».