Η Ελλάδα ασκεί στην πράξη τα κυριαρχικά της δικαιώματα.
Λίγο μετά τις 16.00 το απόγευμα της Παρασκευής 06/11 εκδόθηκε η Navtex με άμεση ισχύ και διάρκεια έως τις 6 Μαρτίου 2027, προκειμένου να ξεκινήσουν οι έρευνες για την πόντιση του καλωδίου που θα οδηγήσει στην ηλεκτρική διασύνδεση Ελλάδας – Κύπρου. Ενα έργο γεωστρατηγικής αναβάθμισης, το οποίο ωστόσο κινείται εντός μιας περιοχής υψηλής έντασης.
Η Αθήνα έχει καταστρώσει ένα ολιστικό σχέδιο δράσης για να αντιμετωπίσει αντιδράσεις για την έκδοση της Navtex και είναι αποφασισμένη να διασφαλίσει την απρόσκοπτη εξέλιξη του έργου και να αποτρέψει οποιαδήποτε προσπάθεια αμφισβήτησης των κυριαρχικών της δικαιωμάτων.
Διπλωματία
Η πρώτη γραμμή άμυνας της Ελλάδας είναι αμιγώς διπλωματική. Η ελληνική κυβέρνηση έχει προχωρήσει σε πλήρη ενημέρωση των συμμάχων της στην Ευρωπαϊκή Ενωση και το ΝΑΤΟ, υπογραμμίζοντας ότι η ηλεκτρική διασύνδεση αποτελεί έργο κοινού ευρωπαϊκού ενδιαφέροντος (PCI), το οποίο ενισχύει την ενεργειακή ασφάλεια ολόκληρης της Γηραιάς Ηπείρου.
Παράλληλα, οι δίαυλοι επικοινωνίας με την Ουάσιγκτον και το Παρίσι παραμένουν ανοιχτοί, με την Αθήνα να επικαλείται το Διεθνές Δίκαιο και τη Σύμβαση για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS). Στόχος είναι η δημιουργία ενός διεθνούς διπλωματικού «τείχους» που θα καταστήσει σαφές ότι τυχόν τουρκική προκλητικότητα δεν στρέφεται μόνο κατά της Ελλάδας, αλλά κατά των ευρύτερων δυτικών συμφερόντων στην περιοχή.
Διαβάστε Επίσης
Συντονισμός
Υπάρχει συνεχής γραμμή επικοινωνίας μεταξύ των επιτελείων Ελλάδας και Κύπρου για την κοινή εποπτεία της θαλάσσιας ζώνης.
Ωστόσο, εκτός από την επιχειρησιακή ετοιμότητα, η Αθήνα επενδύει σταθερά στη διατήρηση των «ήρεμων νερών» στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Η ελληνική πλευρά δεν επιδιώκει την ένταση, αντίθετα, χρησιμοποιεί τους υφιστάμενους μηχανισμούς αποσυμπίεσης προκειμένου να ξεκαθαρίσει ότι οι έρευνες αφορούν ένα αμιγώς οικονομικό και αναπτυξιακό έργο, στερούμενο στρατιωτικού χαρακτήρα.
Οπως τόνιζαν κυβερνητικά στελέχη, η έκδοση της Navtex για το καλώδιο Ελλάδας-Κύπρου αποτελεί μια δοκιμή αντοχής για την περιφερειακή σταθερότητα. Τόνιζαν ακόμα ότι η Ελλάδα προσέρχεται σε αυτή τη φάση με στρατηγική ψυχραιμία, νομική θωράκιση και ισχυρή αποτρεπτική ικανότητα, στέλνοντας το μήνυμα ότι η ενέργεια και η ανάπτυξη στην Ανατολική Μεσόγειο δεν μπορούν να κρατούνται όμηροι αναθεωρητικών βλέψεων.
Τι προηγήθηκε
Η γαλλική εταιρία NEXANS αρχικά υπέβαλε στις ελληνικές αρχές -και μόνο- αίτημα να δοθεί άδεια για την εκτέλεση εργασιών έρευνας και πόντισης καλωδίου στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης Ελλάδας – Κύπρου (GSI).
Η άδεια δόθηκε χθες από τον υπουργό Εξωτερικών Γιώργο Γεραπετρίτη και στη συνέχεια το ερευνητικό πλοίο «Abeille Marengo» αιτήθηκε την έκδοση NAVTEX για την εκτέλεση των εργασιών, η οποία εκδόθηκε αμέσως.
Η ισχύς της NAVTEX είναι άμεση, δηλαδή από χθες και η διάρκειά της φτάνει στις 6 Μαρτίου του 2027. Το γαλλικό ερευνητικό σκάφος, σύμφωνα με τον προγραμματισμό, θα απέπλεε σήμερα το πρωί από το Ηράκλειο για την περιοχή των ερευνών.
Σε περίπτωση που η Τουρκία εκδώσει Navtex για την ίδια περιοχή τότε η Αθήνα θα απαντήσει με αντι- Navtex, με την επισήμανση ότι οι έρευνες πραγματοποιούνται εντός της ελληνικής υφαλοκρηπίδας.
Σενάρια διαχείρισης κρίσεων
Στο πεδίο, το Γενικό Επιτελείο Εθνικής Αμυνας (ΓΕΕΘΑ) έχει εκπονήσει εξειδικευμένα σενάρια διαχείρισης κρίσεων:
* Διακριτική επιτήρηση: Μονάδες του Πολεμικού Ναυτικού και μέσα της Πολεμικής Αεροπορίας παρακολουθούν στενά την περιοχή των ερευνών, έτοιμα να παρέχουν ασφάλεια στο ερευνητικό σκάφος, αν απαιτηθεί.
Κανόνες εμπλοκής: Εχουν καθοριστεί σαφείς και ψύχραιμοι κανόνες αντίδρασης, ώστε να αποφευχθεί οποιοδήποτε τεχνητό ατύχημα ή προβοκάτσια που θα μπορούσε να οδηγήσει σε ανεξέλεγκτη κλιμάκωση.
ΑΝΑΜΕΝΟΜΕΝΗ ΑΝΤΙΔΡΑΣΗ
Αντι-NAVTEX από Τουρκία
Αντι-NAVTEX εξέδωσε η Τουρκία, όπως αναμενόταν, αντιδρώντας στις αναγγελίες Ελλάδας και Κύπρου για τις έρευνες του γαλλικού ερευνητικού πλοίου «Abeille Marengo» στο πλαίσιο της ηλεκτρικής διασύνδεσης των δύο χωρών.
Η Αγκυρα συνεχίζει το ρεσιτάλ προκλητικότητας υποστηρίζοντας ότι τμήμα της θαλάσσιας περιοχής που δεσμεύτηκε με την ελληνική NAVTEX «εμπίπτει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα, όπως αυτή έχει δηλωθεί στον ΟΗΕ στις 18 Μαρτίου 2020».
Η τουρκική πλευρά προσθέτει ότι δεν έχει χορηγήσει άδεια για τις συγκεκριμένες ερευνητικές δραστηριότητες και ζητεί τον συντονισμό τους με τις αρμόδιες τουρκικές αρχές.
NAVTEX ΓΙΑ ΕΡΕΥΝΕΣ
Τηλεπικοινωνιακό καλώδιο
Με έκδοση NAVTEX με διαφορά ολίγων ωρών και επανάληψη της πρότασης για ηλεκτροδότηση της Κύπρου από την Τουρκία απάντησε χθες η Αγκυρα στην NAVTEX που εξέδωσε η Λευκωσία για τις γεωφυσικές έρευνες του πλοίου «KOBI RUEGG» για το τηλεπικοινωνιακό καλωδιακό σύστημα EMC (East to Med Corridor) που συνδέει τη Σαουδική Αραβία με την Ελλάδα.
Σύμφωνα με την ανακοίνωση της κυπριακής κυβέρνησης, οι εργασίες προγραμματίζονται μέχρι τις 15 Νοεμβρίου 2026 εντός της κυπριακής ΑΟΖ.
Με φόντο τις έρευνες για την πόντιση υποθαλάσσιων καλωδίων, η τουρκική πλευρά συνέχισε τις προκλήσεις. Εκδίδοντας τη δική της NAVTEX, αμφισβήτησε για μια ακόμη φορά την κυπριακή ΑΟΖ, επιμένοντας ότι η συγκεκριμένη περιοχή ανήκει στην τουρκική υφαλοκρηπίδα της Ανατολικής Μεσογείου. Η Αγκυρα χαρακτήρισε άκυρες και παράνομες τις διεκδικήσεις της ελληνοκυπριακής διοίκησης, καταλήγοντας πως δεν θα γίνουν αποδεκτές.
Την ίδια ώρα, ο Τούρκος υπουργός Ενέργειας και Φυσικών Πόρων, Αλπαρσλάν Μπαϊρακτάρ, επανέφερε την πρόταση ηλεκτρικής διασύνδεσης της Κύπρου με την Τουρκία μέσω υποθαλάσσιου καλωδίου. Υποστηρίζοντας ότι θα μπορούσε να περιορίσει την εξάρτηση του νησιού από το μαζούτ, τόνισε πως «δεν έγινε αποδεκτή για πολιτικούς λόγους» από την ελληνική και ελληνοκυπριακή πλευρά.
