Στο επίκεντρο της επικαιρότητας βρίσκεται για ακόμα μια φορά ο όρος NAVTEX (NAVigational TEleX), καθώς η Ελλάδα βρίσκεται σε αντίστροφη μέτρηση για την έκδοση μιας κρίσιμης οδηγίας που αφορά τις έρευνες για την πόντιση του καλωδίου ηλεκτρικής διασύνδεσης.
Τι είναι όμως η NAVTEX και γιατί η έκδοσή της θεωρείται «ώρα μηδέν» για τα εθνικά και ενεργειακά συμφέροντα; Πρόκειται για ένα διεθνές, αυτοματοποιημένο σύστημα τηλετυπικής εκπομπής πληροφοριών που αφορούν τη ναυσιπλοΐα και την ασφάλεια στη θάλασσα. Μέσω επίγειων σταθμών, εκπέμπονται επείγοντα μηνύματα προς τα πλοία εν πλω, τα οποία περιλαμβάνουν μετεωρολογικές προειδοποιήσεις, πληροφορίες για ναυτιλιακούς κινδύνους και επιχειρήσεις διάσωσης, αλλά και τη δέσμευση συγκεκριμένων θαλάσσιων ζωνών για στρατιωτικές ασκήσεις ή ερευνητικές εργασίες. Σήμερα, το τεχνικό αυτό εργαλείο αποκτά έντονη πολιτική και γεωπολιτική διάσταση. Η έκδοση μιας NAVTEX αποτελεί έμμεση αλλά σαφή επίδειξη κυριαρχίας και δικαιοδοσίας, καθώς το κράτος που την εκδίδει δηλώνει υπεύθυνο για τη συγκεκριμένη θαλάσσια περιοχή.
Τι περιλαμβάνει μια NAVTEX;
Οι ειδοποιήσεις αυτές (αγγελίες προς ναυτιλλομένους) αφορούν κυρίως:
• Ναυτιλιακά κινδύνους: Πληροφορίες για ναυάγια, δυσλειτουργίες φάρων, πλωτές νάρκες ή εμπόδια.
• Μετεωρολογικές προειδοποιήσεις: Έκτακτα δελτία θυελλωδών ανέμων και επικίνδυνων καιρικών φαινομένων.
• Επιχειρήσεις Έρευνας και Διάσωσης (SAR): Συντονισμός και ενημέρωση για παροχή βοήθειας σε σκάφη που κινδυνεύουν.
• Στρατιωτικές ασκήσεις ή ερευνητικές εργασίες: Δέσμευση συγκεκριμένων θαλάσσιων περιοχών για τη διεξαγωγή ασκήσεων με πραγματικά πυρά, πόντιση υποβρύχιων καλωδίων ή σεισμογραφικές έρευνες.
Πώς λειτουργεί;
• Συχνότητες: Η διεθνής συχνότητα εκπομπής είναι οι 518 kHz (όπου τα μηνύματα μεταδίδονται υποχρεωτικά στα αγγλικά), ενώ χρησιμοποιείται και η συχνότητα των 490 kHz για μεταδόσεις στην τοπική γλώσσα της εκάστοτε χώρας.
• Διεθνές Πλαίσιο: Αποτελεί βασικό κομμάτι του Παγκόσμιου Συστήματος Κινδύνου και Ασφάλειας στη Θάλασσα (GMDSS) και εγκρίθηκε από τον Διεθνή Ναυτιλιακό Οργανισμό (IMO).
Οι σταθμοί στην Ελλάδα
Η Ελλάδα έχει χωρίσει την περιοχή ευθύνης της στο Αιγαίο και το Ιόνιο (εντός του διεθνούς συστήματος NAVAREA III) και εκπέμπει NAVTEX μέσω της Υδρογραφικής Υπηρεσίας του Πολεμικού Ναυτικού από τρεις κύριους σταθμούς:
1. Ηράκλειο (Κρήτη)
2. Κέρκυρα
3. Λήμνο
