Στον κορυφαίο Ελληνα της διασποράς, διεθνώς αναγνωρισμένο εικαστικό καλλιτέχνη Στήβεν Αντωνάκο, που έζησε και μεγαλούργησε στη Νέα Υόρκη, με αφορμή τα εκατό χρόνια από τη γέννησή του, είναι αφιερωμένη η έκθεση που φιλοξενεί αυτή την εποχή η Citronne Gallery της Τατιάνας Σπινάρη-Πολλάλη, στην Αθήνα, με γενικό τίτλο «Revisited».
Η έκθεση που περιλαμβάνει σημαντικά έργα του καλλιτέχνη από το 1973 ως το 2003, δεν παραπέμπει σε κάποια αναδρομή, αλλά μας κάνει να «επισκεφθούμε» ξανά και να «διαβάσουμε» με άλλον τρόπο, το έργο ενός καλλιτέχνη που υπήρξε πάντα πρωτοπόρος, ακόμα και σήμερα 13 χρόνια μετά τον θάνατό του στην Αμερική το 2013.
Ο Στήβεν Αντωνάκος που γεννήθηκε στον Αγιο Νικόλαο Λακωνίας, το 1926 εγκαταστάθηκε με την οικογένειά του στη Νέα Υόρκη το 1930. Στα έργα του η χρήση χρωματιστών σωλήνων φθορισμού (νέον) πρωταγωνιστεί, κάτι που ο ίδιος έκανε σήμα κατατεθέν της δουλειάς του από τις αρχές του 1960, με αποτέλεσμα να καταταχθεί στους πρωτοστάτες που καθιέρωσαν τη χρήση του ως καλλιτεχνικό μέσο. Ως τότε το νέον ήταν οργανικό μέρος της πόλης, συνδεδεμένο με την εμπορική σήμανση, τη διαφήμιση και τη νέα καταναλωτική κουλτούρα. Ο Αντωνάκος αναφέρεται συχνά στα neon της 42nd Street και του Broadway. Στη δική του δουλειά, όμως, το μέσο αποδεσμεύεται από το εμπορικό μήνυμα και τη λειτουργία της επιγραφής. Η λέξη και η πληροφορία υποχωρούν και το νέον γίνεται στα χέρια του Αντωνάκου εικαστικό μέσον, χρώμα και υλικό σε άμεση σχέση με τον χώρο την αρχιτεκτονική.
Η έκθεση Antonakos Revisited αποκτά ιδιαίτερη βαρύτητα σήμερα. Το 1974 ο Αντωνάκος εφάρμοσε ένα υλικό μέσο στενά συνδεδεμένο με την καταναλωτική ταυτότητα της αμερικανικής μητρόπολης και απάλειψε την εμπορική συγκυρία, αποδίδοντάς του μία απολύτως εικαστική και πνευματική διάσταση. Το 2026 βιώνουμε μια εποχή η οποία χαρακτηρίζεται από καταιγισμό οθονών, εικόνων, λέξεων και δεδομένων. Σε μια εποχή καταιγιστικής ροής εικόνων, διαδοχικών κρίσεων και ανταγωνιστικών βεβαιοτήτων, το έργο του Αντωνάκου συγκροτεί ένα πεδίο οπτικής και νοητικής διαύγειας, προσφέροντας τη δυνατότητα μιας διαφορετικής πρόσληψης της πραγματικότητας.
Από τα Direct Neons έως τα σχέδια και τα Neon Panels, και πολλά άλλα θαυμαστά έργα του που θα δείτε στη Citronne, ο μινιμαλιστικός χαρακτήρας της δουλειάς του Αντωνάκου μεταβάλλει την εμπειρία ενός πραγματικού χώρου. Η γνωστή διατύπωσή του, «real things in real spaces», («αληθινά πράγματα σε πραγματικούς χώρους») συμπυκνώνει αυτή την επιμονή του στην άμεση παρουσία του έργου και του θεατή στον ίδιο χώρο.
Το έργο του Στήβεν Αντωνάκου περιλαμβάνει γλυπτική, εγκαταστάσεις μεγάλης κλίμακας, αρχιτεκτονικές παρεμβάσεις, σχέδια και τυπώματα, καλλιτεχνικά βιβλία, καθώς και δωμάτια διαλογισμού και παρεκκλήσια. Εργα του κοσμούν δημόσιους χώρους σε διάφορες πόλεις της Αμερικής, της Ευρώπης και της Ασίας. Το 2000 δημιούργησε την εγκατάσταση Procession (Πομπή) για τον σταθμό Αμπελόκηποι του αθηναϊκού μετρό.
Διαβάστε Επίσης
Παρουσίασε το έργο του σε εκατοντάδες ατομικές και ομαδικές εκθέσεις σε όλο τον κόσμο και συμμετείχε σε διεθνείς εκθέσεις, όπως η Documenta VI (1977), η Μπιενάλε του Σάο Πάουλο (1987) και η Μπιενάλε της Βενετίας (1997, ελληνική συμμετοχή).
INFO: Στήβεν Αντωνάκος Revisited. Διάρκεια έκθεσης ως τα 21 Νοεμβρίου 2026, CITRONNE Gallery, Πατριάρχου Ιωακείμ 19, Αθήνα, τηλ: 21 0723 5226, www.citronne.com
Πολυβραβευμένος
Εχει αποσπάσει δεκάδες βραβεία για την καλλιτεχνική του προσφορά, όπως το Βραβείο Τέχνης της Αμερικανικής Ακαδημίας Τεχνών και Γραμμάτων (2009), και τρία Lifetime Achievement Awards από το Μουσείο Neuberger, Purchase, NY (2000), το Μουσείο της Εθνικής Ακαδημίας, και το Ιδρυμα Greek America (αμφότερα το 2011). Τα τελευταία είκοσι περίπου χρόνια έχουν πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα εκθέσεις του έργου του στο Μουσείο Μπενάκη, στο Παλαιό Ελαιουργείο Ελευσίνας στο πλαίσιο των Αισχυλείων και στο Ιδρυμα Θεοχαράκη.
