Βιάστηκαν πολλοί να συμπεράνουν πως ο τραμπισμός ηττήθηκε στις αμερικανικές εκλογές.
Συμμεριζόμαστε την ανάγκη να το πιστέψουμε, όμως υπάρχει πάντα το ενδεχόμενο ο μοναδικός χαμένος να είναι ο ίδιος ο Τραμπ. Ο τραμπισμός, ως εργαλείο πολιτικής, είναι μία εντελώς διαφορετική υπόθεση και δεν ευδοκιμεί μόνο στο αμερικανικό έδαφος. Εξίσου γόνιμο και πρόσφορο είναι και το ευρωπαϊκό.
Η υποχώρηση του τραμπισμού (και όχι η εξαφάνισή του) έχει πολλές εξηγήσεις, με τους αναλυτές να στρέφουν την προσοχή τους στα αίτια που οδήγησαν τους Αμερικανούς ψηφοφόρους να γυρίσουν την πλάτη στον Τραμπ, σε αντίθεση με ό,τι είχαν κάνει δύο χρόνια νωρίτερα με την πανηγυρική εκλογή του. Τα μηνύματα που μετέφεραν οι ενδιάμεσες εκλογές ήταν η δυσαρέσκεια για την ακρίβεια, για τον πόλεμο στο Ιράν (που πυροδότησε την ακρίβεια) και για την άσκηση μιας επιθετικής εξωτερικής πολιτικής που στερεί οικονομικούς πόρους και πολιτικό κεφάλαιο από εκεί που το έχουν οι Αμερικανοί περισσότερο ανάγκη. Από την αγορά εργασίας και το κράτος πρόνοιας.
Το ευτύχημα στην προκειμένη περίπτωση είναι ότι απέναντι από τον Τραμπ βρίσκονται οι Δημοκρατικοί. Η επιλογή τους συνιστά μια σωτήρια διόρθωση πορείας πριν οι ΗΠΑ πέσουν στον γκρεμό του αυταρχισμού και της αλλοπρόσαλλης πολιτικής, παρασύροντας μαζί τους και μέρος του ελεύθερου κόσμου. Ομως, η επιλογή αυτή, ειδικά για τις ΗΠΑ, ήταν ταυτόχρονα και μονόδρομος. Κάτι που δεν ισχύει στην Ευρώπη.
Ας μεταφερθούμε, για παράδειγμα, στη Γαλλία. Διαμαρτύρονται οι Γάλλοι για την ακρίβεια και για το σύστημα της εκπαίδευσης και «στήνουν στον τοίχο» τον Μακρόν. Πού στρέφονται; Στη Λε Πεν και τον Μελανσόν! Δηλαδή, στα άκρα του πολιτικού συστήματος, που το μόνο που ξέρουν να κάνουν καλά είναι να δηλητηριάζουν την κοινωνική συνοχή, να λαϊκίζουν και να υπόσχονται πως έχουν τις μαγικές λύσεις. Αλλά και στη Γερμανία δεν αισθάνονται πολύ καλύτερα. Η επέλαση του ακροδεξιού AfD προβάλλει ως «λύση» απέναντι στην κυβέρνηση Μερτς.
Η πραγματικότητα, λοιπόν, είναι πιο περίπλοκη ακόμα και από το εξαιρετικά περίπλοκο αμερικανικό σύστημα διακυβέρνησης. Ο λαϊκισμός καραδοκεί πάντα, ανεξαρτήτως συνθηκών. Ομως, η εποχή όπου πραγματικά ανθίζει και ευδοκιμεί είναι όταν υπάρχει οικονομική ανασφάλεια και πολεμικές αναταράξεις. Εχουμε και από τα δύο. Ας το έχουν αυτό στον νου τους οι Βρυξέλλες και ας κοιτάξουν, πέρα από τους αριθμούς, τους ανθρώπους. Είναι το μοναδικό πολιτικό αντίδοτο που υπάρχει.
