Στη συνέντευξή του στον «Ε.Τ.» της Κυριακής, τονίζει την ανάγκη για «μια αυστηρή δημόσια τοποθέτηση κατά του αντισημιτισμού», προειδοποιώντας ότι η σιωπή ισοδυναμεί με συνενοχή. Παράλληλα, αναφέρεται με έμφαση στην απειλή που συνιστά το Ιράν για την ευρύτερη περιοχή, αλλά και στις εξελίξεις στη Γάζα μετά την εκεχειρία, σκιαγραφώντας τις προκλήσεις και τις προσδοκίες της επόμενης ημέρας. 

Συμπληρώνετε 3,5 χρόνια στην Αθήνα. Ποια ήταν η κατάσταση των σχέσεων Ελλάδας -Ισραήλ όταν ξεκινήσατε το 2022 και πού βρίσκονται σήμερα; Ποιους στόχους πιστεύετε ότι έχετε πετύχει;

Ηρθα στην Ελλάδα, μια πολύ φιλική χώρα, με πολλές ιδέες για το πώς να εμβαθύνουμε τις σχέσεις μας. Δεν περίμενα ότι η γεωπολιτική πραγματικότητα θα άλλαζε τόσο δραματικά, με το Ισραήλ να εμπλέκεται σε έναν περίπλοκο πόλεμο που του επιβλήθηκε από την απρόκλητη επίθεση και τη σφαγή που διέπραξε η Χαμάς και η οποία κλιμακώθηκε σε μια ευρύτερη σύγκρουση με το ριζοσπαστικό καθεστώς των αγιατολάχ του Ιράν και το δίκτυο των τρομοκρατικών αντιπροσώπων του στον Λίβανο, στην Υεμένη, στη Συρία και το Ιράκ. Τέτοιες ταραγμένες εποχές αποτελούν δοκιμασία για τις σχέσεις.

Υστερα από 3,5 χρόνια, μπορώ να πω ότι η φιλία μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ είναι ισχυρότερη, ανθεκτικότερη και κινείται σε μια θετική κατεύθυνση. Οι δεσμοί μας έχουν ενισχυθεί στον πολιτικό, στον αμυντικό, στον επιχειρηματικό, στον τουριστικό και τον οικονομικό τομέα. Το διμερές εμπόριο έχει αυξηθεί φτάνοντας το 1,3 δισ. δολάρια, ενώ περισσότεροι από ένα εκατομμύριο Ισραηλινοί επισκέφθηκαν την Ελλάδα πέρυσι. Τα στοιχεία αυτά αντικατοπτρίζουν την αυξανόμενη εγγύτητα και την προστιθέμενη αξία της εταιρικής σχέσης μας. 

Πιστεύετε ότι η εταιρική σχέση «3+1» (Ελλάδα, Κύπρος, Ισραήλ + ΗΠΑ) θα πρέπει να έχει ένα μόνιμο γραφείο ή Γραμματεία για την καλύτερη προστασία και οργάνωση αυτής της συνεργασίας;

Η τριμερής συνεργασία υπάρχει εδώ και δέκα χρόνια ως έννοια και ως πλαίσιο δράσης. Τον περασμένο Δεκέμβριο, κατά τη διάρκεια της Συνόδου Κορυφής στην Ιερουσαλήμ, οι ηγέτες του Ισραήλ, της Ελλάδας και της Κύπρου συμφώνησαν σε συγκεκριμένα βήματα για την ενίσχυση της εταιρικής σχέσης τους και τον καθορισμό της δομής της για τα επόμενα χρόνια. Η κοινή διακήρυξη τονίζει ότι είναι «στρατηγικής σημασίας για την ειρήνη, την ασφάλεια και τη βιώσιμη ανάπτυξη στην Ανατολική Μεσόγειο».

Δίνει έμφαση στον βαθύτερο συντονισμό στην ενέργεια, στην ασφάλεια, στην καινοτομία και τη συνδεσιμότητα, με στόχο την «ενίσχυση της περιφερειακής ανθεκτικότητας και της συλλογικής ετοιμότητας». Οι συναντήσεις θα πραγματοποιούνται ετησίως και το πλαίσιο προβλέπει ενισχυμένη κυβερνοσυνεργασία, ετοιμότητα έκτακτης ανάγκης και συντονισμό στην αντιμετώπιση κρίσεων, προκειμένου να «αντιμετωπιστούν οι αναδυόμενες προκλήσεις πιο αποτελεσματικά». Τώρα είναι δική μας ευθύνη να μετατρέψουμε αυτές τις συμφωνίες σε δράση. 

Σε ό,τι αφορά το σχήμα «3+1», ποια είναι η τρέχουσα κατάσταση του ενεργειακού διαδρόμου στην Ανατολική Μεσόγειο; Πόσο ασφαλές θεωρεί το Ισραήλ το έργο του Great Sea Interconnector έναντι γεωπολιτικών προκλήσεων;

O Great Sea Interconnector είναι ένα συμφωνημένο έργο μεταξύ των τριών κυβερνήσεων, με συγκεκριμένα οφέλη για την καθεμία. Οπως έχει δηλώσει ο πρωθυπουργός Νετανιάχου, η συνεργασία μας δεν στρέφεται εναντίον κανενός. Υπάρχει για να ωφελήσει τους λαούς μας, να προαγάγει τη σταθερότητα και τη φιλία και να προσκαλέσει και άλλους να συμμετάσχουν.

Βλέπουμε, επίσης, τη διασύνδεση ως μέρος ενός μελλοντικού ευρύτερου διαδρόμου που θα συνδέει τον Ινδο-Ειρηνικό με την Ευρώπη μέσω της Μέσης Ανατολής (IMEC). Αυτές οι έννοιες συνδεσιμότητας διασφαλίζουν τις αλυσίδες εφοδιασμού και συμπληρώνουν τις υπάρχουσες διαδρομές. Αποτελούν μέρος της ευρύτερης απάντησης στη σημερινή σύνθετη πραγματικότητα του ανταγωνισμού, της αλληλεξάρτησης και της γεωπολιτικής αβεβαιότητας. 

Με ποιον τρόπο μπορεί η συνεργασία «3+1» να λειτουργήσει ως ασπίδα κατά της τρομοκρατίας και των κυβερνοαπειλών στη Νοτιοανατολική Μεσόγειο;

Η συνδεσιμότητα είναι απαραίτητη για τις χώρες μας, αλλά εξαρτάται από υποδομές που πρέπει να προστατεύονται. Αυτό έχει καταστεί εμφανές από τον πόλεμο στην Ουκρανία, τις ζημιές σε κρίσιμες συνδέσεις στη Βόρεια Θάλασσα και τις προκλήσεις για την ελευθερία της ναυσιπλοΐας στην Ερυθρά Θάλασσα λόγω των επιθέσεων των Χούθι. Η συνεργασία είναι απαραίτητη για την εξασφάλιση υποδομών που μας εξυπηρετούν όλους, ενώ η κυβερνοάμυνα και η ανταλλαγή πληροφοριών αποτελούν παραδείγματα ζωτικών τομέων συνεργασίας. 

Η στρατιωτική συνεργασία μεταξύ Ελλάδας και Ισραήλ βρίσκεται σε ιστορικά υψηλό επίπεδο. Πέρα από τις κοινές ασκήσεις, πώς προστατεύει αυτή η σχέση την ασφάλεια και των δύο χωρών;

Οι κοινές ασκήσεις, η εκπαίδευση, η ανταλλαγή πληροφοριών, η ανταλλαγή γνώσεων και η στρατιωτική τεχνολογία αιχμής είναι απαραίτητες για την εθνική ασφάλεια. Ο πόλεμός μας με το Ιράν, στον οποίο η Τεχεράνη εκτόξευσε εκατοντάδες βαλλιστικούς πυραύλους και χιλιάδες μη επανδρωμένα αεροσκάφη εναντίον του Ισραήλ, καταδεικνύει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν τα σύγχρονα κράτη. Το Ισραήλ μοιράζεται την εμπειρία του με τους φίλους του.

 Η Israel Aerospace Industries (IAI) έχει ισχυρή παρουσία στην Ελλάδα. Θα μπορούσε αυτό να οδηγήσει σε μόνιμη παραγωγή αμυντικού εξοπλισμού σε ελληνικό έδαφος;

Μέρος των συζητήσεών μας για την αμυντική συνεργασία περιλαμβάνει τη μεταφορά τεχνογνωσίας και την παραγωγή. Οταν υπογραφούν οι συμφωνίες, πιστεύω ακράδαντα ότι θα ωφελήσουν και τις δύο πλευρές. 

Πώς αξιολογεί το Ισραήλ τον ρόλο της Ελλάδας ως παράγοντα σταθερότητας στην περιοχή;

Οπως και το Ισραήλ, η Ελλάδα ενδιαφέρεται βαθιά για την ειρήνη και τη σταθερότητα ως τον καλύτερο τρόπο για την ευημερία του λαού της. Διατηρεί καλές σχέσεις με χώρες σε όλη την περιοχή, μεταξύ άλλων και μέσω τριμερών συνεργασιών, και ως εκ τούτου μπορεί να συμβάλει ουσιαστικά στην περιφερειακή ανάπτυξη. Αφενός, πρέπει να οικοδομήσουμε καλές σχέσεις με τους γείτονές μας και να χρησιμοποιήσουμε τη διπλωματία για την επίλυση των διαφορών. Αφετέρου, πρέπει να οικοδομήσουμε την ικανότητα να αμυνθούμε ανεξάρτητα. Αυτοί δεν είναι αντικρουόμενοι στόχοι.

 Εκτός από την άμυνα, σε ποιους άλλους τομείς βλέπετε περιθώρια για στενότερη συνεργασία;

Υπάρχει περιθώριο ανάπτυξης σχεδόν σε κάθε τομέα: εμπόριο, τουρισμό, συνεργασία στην έρευνα, τεχνολογία και καινοτομία, υποδομές και ενέργεια. Απέχουμε πολύ από το να εξαντλήσουμε το δυναμικό μας. Πολλά εξαρτώνται από τη μεγαλύτερη αλληλεπίδραση μεταξύ των κοινωνιών των πολιτών και των επιχειρηματιών μας.

Το Ισραήλ προκηρύσσει διεθνείς διαγωνισμούς σε μεταφορές, λιμάνια και υποδομές και ενθαρρύνουμε τις ελληνικές εταιρίες να διερευνήσουν αυτές τις ευκαιρίες. Ταυτόχρονα, οι Ισραηλινοί επενδυτές μπορούν να συμμετάσχουν σε έργα που προωθεί η Ελλάδα. Πρέπει αυτά να προβάλλονται και να αφήσουμε τις δυνάμεις της αγοράς να κάνουν αυτό που κάνουν καλύτερα. 

Εξακολουθούμε να βλέπουμε αντισημιτικά περιστατικά στην Ελλάδα. Πόσο ανησυχεί το Ισραήλ και τι περιμένετε από το ελληνικό κράτος;

Δυστυχώς, ο πόλεμος ελευθέρωσε τους δαίμονες του αντισημιτισμού παγκοσμίως, συχνά μεταμφιεσμένους σε αντιισραηλινά αισθήματα. Εχουμε γίνει μάρτυρες θανάσιμων τρομοκρατικών επιθέσεων εναντίον Εβραίων στην Αυστραλία, στη Βρετανία και τις Ηνωμένες Πολιτείες. Μεταξύ Ιανουαρίου και Νοεμβρίου 2025, καταγράφηκαν πάνω από 6.300 αντισημιτικά περιστατικά παγκοσμίως – επιθέσεις, βανδαλισμοί, απειλές, βία και εμπρησμοί συναγωγών.

Υπάρχουν, επίσης, οργανωμένες αντισημιτικές ομάδες στην Ελλάδα και οι δραστηριότητές τους αντικατοπτρίζονται σε διαμαρτυρίες, αναρτήσεις στο Διαδίκτυο, γκράφιτι, βανδαλισμούς και απόπειρες εκφοβισμού. Οι ελληνικές Αρχές γνωρίζουν και λαμβάνουν τα απαραίτητα μέτρα. Πιστεύω ότι αυτά τα φαινόμενα καταδικάζονται από την πλειονότητα των Ελλήνων, ακόμη και από εκείνους που ασκούν κριτική στις ισραηλινές πολιτικές.

Οι Ισραηλινοί συνεχίζουν να επιλέγουν την Ελλάδα ως τουρίστες και επενδυτές, βιώνοντας την ελληνική φιλοξενία και αυτό είναι πολύ ενθαρρυντικό. Μια αυστηρή δημόσια τοποθέτηση κατά του αντισημιτισμού είναι απαραίτητη. Ο αντισημιτισμός διαβρώνει τον κοινωνικό ιστό και στρέφει τον έναν πολίτη εναντίον του άλλου. Η σιωπή ή η αδράνεια δεν είναι επιλογή – είναι συνενοχή. 

Το Μουσείο Ολοκαυτώματος και το Πάρκο Μνήμης και Δημοκρατίας στη Θεσσαλονίκη αντιμετώπισαν καθυστερήσεις. Ποια είναι η άποψή σας;

Κατά τη διάρκεια της παραμονής μου, εργάστηκα για να υποστηρίξω την πρόοδο αυτών των έργων. Πιστεύω ότι έχουν γίνει σημαντικά βήματα. Είμαι βέβαιος ότι θα ολοκληρωθούν. Θα διατηρήσουν την ιστορική μνήμη, ενώ παράλληλα θα ευαισθητοποιήσουν και θα βοηθήσουν στην προστασία των κοινωνιών μας από το μίσος, τον εξτρεμισμό και τη μισαλλοδοξία.

Γιατί το Ισραήλ τηρεί τόσο σκληρή στάση απέναντι στο Ιράν;

Το Ιράν έχει δεσμευτεί δημόσια για την καταστροφή του κράτους του Ισραήλ και αυτό δεν φαίνεται μόνο από τη φανατική ιδεολογία και ρητορική του, αλλά και στις πράξεις του. Το Ιράν συνεχίζει να αποτελεί τη σοβαρότερη απειλή για την περιοχή και πέρα ​​από αυτήν, μέσω της επιθετικότητάς του, των υπονομευτικών ενεργειών του και της επιδίωξης στρατηγικών στρατιωτικών δυνατοτήτων, πυρηνικών και βαλλιστικών, στην υπηρεσία της ακραίας ιδεολογίας του. Ο ιρανικός λαός αξίζει μια καλύτερη κυβέρνηση από το σημερινό δολοφονικό καθεστώς. Η διεθνής κοινότητα πρέπει να κάνει ό,τι είναι δυνατόν για να αποτρέψει το Ιράν από το να αποκτήσει στρατιωτικές πυρηνικές δυνατότητες, να περιορίσει το πρόγραμμα βαλλιστικών πυραύλων του και να σταματήσει την υποστήριξή του σε τρομοκρατικούς και μη κρατικούς παράγοντες που αποσταθεροποιούν χώρες και το διεθνές σύστημα.

Τι επιφυλάσσει το μέλλον μετά την εκεχειρία στη Γάζα;

Υποστηρίζουμε το σχέδιο του προέδρου Τραμπ ως μια πραγματική ευκαιρία να φέρουμε αλλαγές που θα ωφελήσουν τον παλαιστινιακό λαό και θα ενισχύσουν την ασφάλεια του λαού του Ισραήλ. Για να συμβεί αυτό, η Χαμάς πρέπει να αφοπλιστεί και να στερηθεί των κυβερνητικών δυνατοτήτων της, παράλληλα με σημαντικές επενδύσεις στην αποριζοσπαστικοποίηση της παλαιστινιακής κοινωνίας. Μετά τη σφαγή της 7ης Οκτωβρίου, το Ισραήλ θα λάβει όλα τα απαραίτητα αμυντικά μέτρα για να αποτρέψει την επανάληψη τέτοιων φρικαλεοτήτων.