Από την απόκτηση των φρεγατών Belharra και τη νέα επιχειρησιακή πραγματικότητα στις Ένοπλες Δυνάμεις, έως τα θαλάσσια πάρκα, τον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό και την άσκηση των κυριαρχικών μας δικαιωμάτων, ο Υφυπουργός, Στέφανος Γκίκας, αναλύει τις στρατηγικές επιλογές της κυβέρνησης. Παράλληλα, τοποθετείται για το δυστύχημα στη Χίο, την προοπτική επέκτασης των χωρικών υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια και τις πρωτοβουλίες για μια ολοκληρωμένη εθνική και ευρωπαϊκή στρατηγική για τη νησιωτικότητα.

1. Πώς μεταφράζεται η απόκτηση των Belharra σε μεγαλύτερη ασφάλεια για τη χώρα μας σε μια περίοδο αυξημένων γεωπολιτικών κινδύνων;

Η απόκτηση των φρεγατών Belharra σηματοδοτεί μια νέα εποχή για το Πολεμικό Ναυτικό και ενισχύει ουσιαστικά την αποτρεπτική ισχύ των Ενόπλων μας Δυνάμεων, σε μια περίοδο αυξημένης αβεβαιότητας και γεωπολιτικών κινδύνων. Στις 15 Ιανουαρίου 2026, η Ελλάδα υποδέχθηκε την Φ/Γ «ΚΙΜΩΝ», την πρώτη από τις συνολικά τέσσερις φρεγάτες που θα ενταχθούν στον Στόλο, γεγονός με ιδιαίτερο συμβολισμό και έντονο το αίσθημα της υπερηφάνειας για όλους τους Έλληνες.

Πρόκειται για υπερσύγχρονα πλοία πολλαπλών αποστολών, με προηγμένα ηλεκτρονικά και αυτοματοποιημένα συστήματα και όπλα μακράς εμβέλειας, που ενισχύουν τις επιχειρησιακές δυνατότητες, την ετοιμότητα αλλά και την αυτοπεποίθηση του ανθρώπινου δυναμικού των Ενόπλων Δυνάμεων. Επιπλέον, οι τέσσερις Belharra θα αποτελούν τα πιο σύγχρονα πλοία που θα πλέουν στην Ανατολική Μεσόγειο, δημιουργώντας ένα στρατηγικό πλεονέκτημα για την Πατρίδα μας στο σύνθετο γεωπολιτικό περιβάλλον που βιώνουμε.

Η ένταξη των Belharra δεν αποτελεί μια μεμονωμένη επιλογή· εντάσσεται στην “Ατζέντα 2030” μέσα από την οποία οι Ένοπλες Δυνάμεις μας αναβαθμίζονται συνολικά. Μαζί με τα 24 καινούργια μαχητικά Rafale, τα μη επανδρωμένα αεροσκάφη Heron και την αναβάθμιση των F-16 σε Viper, που μέχρι σήμερα έχουμε παραλάβει 50, συγκροτείται μια νέα επιχειρησιακή πραγματικότητα που ισχυροποιεί την αποτρεπτική μας δυνατότητα όχι μόνο στο Αιγαίο, αλλά και στην ευρύτερη περιοχή. Οι Έλληνες και οι Ελληνίδες μπορούν να αισθάνονται περισσότερο ασφαλείς! Μην ξεχνάμε αυτό που έλεγε ο Θουκιδίδης: «Οι δυνατοί επιβάλουν όσα τους επιτρέπει η δύναμή τους και οι αδύνατοι υποχωρούν».

 

View this post on Instagram

 

A post shared by Ελεύθερος Τύπος (@eleftherostypos.gr)

2. Τα θαλάσσια πάρκα έχουν μόνο περιβαλλοντικό χαρακτήρα ή αποτελούν και εργαλείο έμπρακτης άσκησης κυριαρχίας; Θα επηρεάσουν τα πάρκα τη ναυσιπλοΐα, την αλιεία και τον τουρισμό;

Θα έλεγα, κυρία Σταματιάδου, ότι τα θαλάσσια πάρκα στο Ιόνιο και στο Νότιο Αιγαίο που ανακοινώθηκαν το καλοκαίρι από τον Πρωθυπουργό, εντάσσονται στις τρεις εμβληματικές κινήσεις της Κυβέρνησής μας, οι οποίες ενισχύουν τα κυριαρχικά μας δικαιώματα. Οι άλλες δύο αφορούν στον Θαλάσσιο Χωροταξικό Σχεδιασμό, ο οποίος έχει ανακοινωθεί επίσημα στην Ευρωπαϊκή Ένωση, αλλά και στο ενδιαφέρον δύο αμερικανικών κολοσσών, της ExxonMobil και της Chevron, για έρευνες σε πιθανά κοιτάσματα φυσικού αερίου νοτίως της Κρήτης και στην Δυτική Ελλάδα.

Παρότι ο βασικός τους σκοπός είναι πρωτίστως περιβαλλοντικός, δηλαδή η διατήρηση και η προστασία των θαλάσσιων οικοσυστημάτων, τα θαλάσσια πάρκα συμβάλλουν και σε αυτή τη διάσταση, της έμπρακτης άσκησης κυριαρχίας, καθώς επιτρέπουν την προστασία άνω του 35% των Χωρικών Υδάτων της χώρας μας. Ως προς τους περιορισμούς της ανθρώπινης δραστηριότητας, θα είναι στοχευμένοι και θα εφαρμόζονται σε συγκεκριμένες περιόδους, όπως για παράδειγμα στην περίοδο αναπαραγωγής των ψαριών, ενώ θα υπάρξουν περιορισμοί στη χρήση μηχανότρατας και όχι μόνον. Κατά τα άλλα, όχι μόνο δεν επηρεάζονται οι τουριστικές δραστηριότητες, η μικρή αλιεία ή η κρουαζιέρα, αλλά αντίθετα, ανοίγονται και νέες επαγγελματικές ευκαιρίες που συνδυάζουν τη βιώσιμη οικονομική δραστηριότητα με την προστασία του θαλάσσιου περιβάλλοντος.

3. Τι έδειξε μέχρι στιγμής η έρευνα του Λιμενικού για το δυστύχημα στη Χίο και ποια είναι τα πρώτα ευρήματα; Ακολουθήθηκε το πρωτόκολλο;

Το συμβάν στη Χίο καταδεικνύει για ακόμα μία φορά, το πως κάποιοι αδίστακτοι διακινητές εκμεταλλεύονται ανθρώπινες ψυχές, δίχως να λαμβάνουν υπόψη τους την αξία της ανθρώπινης ζωής προκειμένου να βγάλουν μεγάλα χρηματικά ποσά. Δυστυχώς κάποιοι έσπευσαν να «δικάσουν» και να καταδικάσουν τα στελέχη του Λιμενικού Σώματος (ΛΣ), χωρίς καν να έχει ολοκληρωθεί η Ένορκη Διοικητική Εξέταση και η δικαστική έρευνα. Εγώ εμπιστεύομαι τα στελέχη μας, τους άντρες και τις γυναίκες του ΛΣ-ΕΛ.ΑΚΤ, που εργάζονται νυχθημερόν για την ασφάλεια της Πατρίδας μας και που τα τελευταία δέκα χρόνια έχουν σώσει πάνω από 260.000 ανθρώπινες ζωές.

Εν προκειμένω, το σκάφος του ΛΣ των Οινουσσών, ενημερώθηκε από κάμερα ξηράς του Λιμενικού για την ύπαρξη ύποπτου σκάφους εντός των Ελληνικών Xωρικών Yδάτων, το οποίο κινούταν με ταχύτητα και μετέφερε παράνομα εισερχόμενα πρόσωπα. Το σκάφος του Λιμενικού εξέπεμψε ως όφειλε τα απαραίτητα ηχητικά σήματα και ζήτησε από το ύποπτο σκάφος να σταματήσει. Δυστυχώς το παράνομο σκάφος αντί να σταματήσει ή να αναστρέψει, προσέκρουσε στο σκάφος του Λιμενικού Σώματος, με αποτέλεσμα να έχουμε αυτήν την τραγωδία. Το Λιμεναρχείο της Χίου απέστειλε άμεσα σκάφη για να συνδράμουν στην Έρευνα-Διάσωση και παράλληλα ενημέρωσε το ΕΚΑΒ για την παροχή υγειονομικής βοήθειας. Τώρα, σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα στοιχεία, φαίνεται πως έχει ακολουθηθεί το πρωτόκολλο. Όπως έχουμε πει πολλές φορές, η έρευνα θα γίνει σε βάθος, με επαγγελματικό τρόπο και με διαφάνεια.

4. Παραμένει στο τραπέζι η επέκταση στα 12 ναυτικά μίλια νότια της Κρήτης ή στο Αιγαίο; Βλέπετε πιθανότητα η Ελλάδα να προχωρήσει τμηματικά, όπως έκανε στο Ιόνιο;

Να σας πω, καταρχάς, ότι η επέκταση των Χωρικών μας Υδάτων στα 12 ναυτικά μίλια αποτελεί αναφαίρετο δικαίωμα της χώρας μας, σύμφωνα με τη Σύμβαση των Ηνωμένων Εθνών για το Δίκαιο της Θάλασσας (UNCLOS), την οποία η Ελλάδα κύρωσε το 1995. Πράγματι, αυτό το δικαίωμα το ασκήσαμε στο Ιόνιο, με την ψήφιση του νόμου 4767/2021, με τον οποίο καθορίσαμε εύρος της αιγιαλίτιδας ζώνης 12 ν.μ. στη θαλάσσια περιοχή του Ιονίου και των Ιονίων Νήσων έως το Ακρωτήριο Ταίναρο της Πελοποννήσου. Συνεπώς, η Ελλάδα μπορεί να ασκήσει το ίδιο δικαίωμα Νότια της Κρήτης, αλλά και στο Αιγαίο, όταν και εφόσον κριθεί ότι οι συνθήκες είναι ώριμες για μια τέτοια απόφαση. Η προσωπική μου άποψη είναι, ότι οι συνθήκες για την επέκταση των Χωρικών μας Υδάτων Νότια της Κρήτης είναι ώριμες. Ας μην ξεχνάμε, επίσης, ότι η Ελλάδα οριοθέτησε με λεπτομέρεια τις χρήσεις των θαλασσίων ζωνών της και τις αποτύπωσε στον χάρτη του Θαλάσσιου Χωροταξικού Σχεδιασμού (ΘΧΣ), ασκώντας δικαιώματα που απορρέουν από το Διεθνές Δίκαιο και εκπληρώνοντας, ως κράτος-μέλος, σχετική υποχρέωση προς την Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο ΘΧΣ και η δημιουργία θαλάσσιων πάρκων σημαίνει ότι η Ελλάδα ασκεί εν τοις πράγμασι και στο πεδίο την κυριαρχία της. Είναι σαφές ότι δεν υπάρχουν περιθώρια για αξιώσεις τρίτων, σχετικά με τις ζώνες κυριαρχίας μας. Άλλωστε, αυτές καθορίζονται απολύτως από το Διεθνές Δίκαιο.

5. Σε ποια κατεύθυνση κινούνται οι πρωτοβουλίες σας για τη νησιωτικότητα και τι έχετε ήδη πετύχει εκτός συνόρων;

Η ιδιαιτερότητα του νησιωτικού χώρου, απαιτεί εξειδικευμένες δράσεις και στοχευμένες πολιτικές, ώστε να αντιμετωπίζονται αποτελεσματικά τα ζητήματα της καθημερινότητας των νησιωτών. Για την Ελληνική Κυβέρνηση, η «νησιωτικότητα» αποτελεί μείζον θέμα. Ήδη από το 2021, με τον νόμο 4832, θεσμοθετήθηκε η «Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική στον Νησιωτικό Χώρο». Επιπλέον, στο τέλος του 2025 εκδόθηκε η δική μας Υπουργική Απόφαση, με την οποία θεσπίζονται οι αρχές, οι κατευθύνσεις και η μεθοδολογία για την κατάρτιση της «Εθνικής Στρατηγικής για την Ολοκληρωμένη Θαλάσσια Πολιτική στον Νησιωτικό Χώρο», με στόχο τον σχεδιασμό πολιτικών που λαμβάνουν υπόψη τις πραγματικές ανάγκες των νησιών. Παράλληλα, με απόφαση του Πρωθυπουργού, Κυριάκου Μητσοτάκη, θεσμοθετήθηκε η Κυβερνητική Επιτροπή για τη Νησιωτικότητα, η οποία θα συντονίζει κρίσιμες εθνικές πολιτικές που επηρεάζουν τα νησιά.

Το Υπουργείο Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής, μέσω της Γραμματείας Αιγαίου και Νησιωτικής Πολιτικής και σε συνεργασία με άλλα Υπουργεία, ακολουθεί μία ολιστική προσέγγιση για την εξεύρεση λύσεων σε ζητήματα όπως είναι η λειψυδρία, το δημογραφικό, η διαφύλαξη της πολιτιστικής ταυτότητας των νησιών, η περαιτέρω ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας, με την αξιοποίηση εθνικών και ευρωπαϊκών πόρων.

Ταυτόχρονα, η Ελλάδα πρωτοπορεί στον πανευρωπαϊκό διάλογο, σε συνεργασία με τα Νησιωτικά Επιμελητήρια και τους λοιπούς εμπλεκόμενους φορείς, με στόχο να καταρτισθεί η πρώτη «Ευρωπαϊκή Στρατηγική για τη Νησιωτικότητα». Επιδίωξή μας είναι να εδραιωθεί η νησιωτικότητα στις στρατηγικές προτεραιότητες της Ευρώπης και να διαμορφωθεί μια πιο εξατομικευμένη προσέγγιση, ανάλογα με το μέγεθος, τη γεωγραφική θέση και τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά της οικονομίας κάθε νησιού. Στόχος μας είναι στο επόμενο δημοσιονομικό πλαίσιο 2028-2034 να υπάρχουν επιπλέον πόροι για τα νησιά.

Επίσης, στο πλαίσιο της προώθησης της στρατηγικής μας για την ενίσχυση της νησιωτικότητας, η Ελλάδα έχει συνεργαστεί με τον ΟΟΣΑ (Οργανισμός Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης), την Ευρωπαϊκή Επιτροπή (DG REFORM), την Κροατία και την Σουηδία, σε ένα έργο που εστιάζει στην «πολυεπίπεδη διακυβέρνηση» και στην ανθεκτικότητα των νησιωτικών οικονομιών.

Το έργο είχε τρεις βασικές συνεισφορές: εντόπισε κενά στη διακυβέρνηση, ανέπτυξε μια «εργαλειοθήκη» για την ανθεκτική ανάπτυξη των νησιών και δημιούργησε μια πλατφόρμα ανταλλαγής γνώσης.

Η Ελλάδα προτίθεται να ενισχύσει την συνεργασία της με τον ΟΟΣΑ, προχωρώντας σε διμερή συνεργασία για την περαιτέρω μελέτη της αξιολόγησης των επιπτώσεων της κλιματικής κρίσης στα νησιά. Τέλος, αξίζει να σημειωθεί ότι η Ελλάδα συμμετέχει ενεργά στην πρωτοβουλία των «Παγκόσμιων Διαλόγων για τα Νησιά», που διοργανώνεται από τον ΟΟΣΑ.