Ο υπουργός, υπογράμμισε ότι «δεν αλλάζει το εκλογικό σύστημα, ούτε το όριο του 3% ούτε τo bonus εδρών για το πρώτο κόμμα ή ο τρόπος μετατροπής των ψήφων σε έδρες. Η κυβέρνηση είναι απολύτως συνεπής με την δέσμευσή της ότι δεν αλλάζουν οι όροι του εκλογικού συστήματος».

«Δεν αλλάζει ο τελικός τρόπος κατανομής των εδρών»

Ο κ. Λιβάνιος εξήγησε ότι η δημιουργία της τριεδρικής νέας περιφέρειας του Απόδημου Ελληνισμού δεν αλλάζει ο τελικός τρόπος κατανομής των εδρών λέγοντας ότι «από το 2004, που ψηφίστηκε ο Νόμος Σκανδαλίδη και όλες οι τροποποιήσεις που έχουν γίνει ο συνολικός αριθμός των εδρών που λαμβάνει ο κάθε συνδυασμός εξαρτάται από δύο πράγματα: από το ποσοστό του και από εκείνο που μένει εκτός της Βουλής, συν το όποιο bonus προβλέπεται ή όχι. Συνεπώς, είτε δημιουργηθεί περιφέρεια Εξωτερικού, είτε όχι τις ίδιες έδρες θα πάρουν όλα τα κόμματα». Εκείνο που αλλάζει, είπε ο υπουργός είναι ότι «για πρώτη φορά αλλάζει την δυνατότητα του εκλέγεσθαι σε Έλληνες που βρίσκονται στο εξωτερικό» και επισήμανε «ότι δεν πρόκειται για ψήφο γενικά προς την Ομογένεια, όρος αυτός είναι κάτι διευρυμένο, αλλά για τους Έλληνες του Εξωτερικού που έχουν το δικαίωμα του εκλέγειν και θα μπορούσαν εάν έπαιρναν το αεροπλάνο και ερχόντουσαν την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών μπορεί να ψηφίσουν στο εκλογικό τμήμα που είναι εγγεγραμμένοι».

«Η κυβέρνηση επέλεξε να “παίξει με πλήρως ανοικτά χαρτιά”»

Στο ερώτημα «τί θα γίνει με την επιστολική Ψήφο, εάν το νομοσχέδιο δεν ψηφιστεί με την αυξημένη πλειοψηφία των 200 βουλευτών» ο υπουργός είπε στις επόμενες εθνικές εκλογές « θα γίνει η ψηφοφορία με φυσική παρουσία στις πρεσβείες ή προξενεία μας, όπου συγκεντρωθεί ο απαιτούμενος ελάχιστος αριθμός των 40 ατόμων, όπως ίσχυε το 2019 και η περιφέρεια Αποδήμων θα δημιουργηθείς τις μεθεπόμενες» .

Το παρόν σχέδιο νόμου, σημείωσε ο κ. Λιβάνιος «είναι διαφορετικό σε σχέση με όλα τα άλλα και σε σχέση με την διαδικασία κατάρτισής του, αλλά και το ίδιο το ζήτημα που ρυθμίζει και αφορά το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι των Απόδημων». Υπενθύμισε ότι το θέμα αυτό έχει απασχολήσει από το 2019 τέσσερις φορές την Βουλή των Ελλήνων, ώστε να καταλήξουμε μετά την μεταπολίτευση σε μια νομοθετική πρωτοβουλία».

Η κυβέρνηση είπε ο υπουργός «επέλεξε για το παρόν σχέδιο νόμου να “παίξει με πλήρως ανοικτά χαρτιά”», στην άτυπη διακομματική επιτροπή «δεν συζητήσαμε μια νομοθέτηση πάνω σε excel ή power point, αλλά και κατά την τρίτη συνεδρίαση της άτυπης διακοινοβουλευτικής επιτροπής όλοι πήραν το νομοσχέδιο όπως κατέληξε από τον διάλογο και κατατέθηκε στην Βουλή σχεδόν αυτούσιο».

Ο κ. Λιβάνιος σημείωσε ότι δεν «πρόκειται για καμία αιφνιδιαστική κίνηση της Κυβέρνησης», καθώς «ήδη την επιστολική ψήφο την συζητάμε από το 2019, έγινε η άρση των κριτηρίων που υπήρχαν το 2023, ο νόμος ψηφίσθηκε τον Ιανουάριο του 2024 και όπως είχαμε από την συζήτηση τότε, αλλά και πολλές φορές δημόσια ότι θα έρθει η ώρα να φέρουμε την επιστολική Ψήφο, που έρχεται τώρα 14 με 15 μήνες πριν την λήξη της θητείας της παρούσας Βουλής και τις εθνικές εκλογές. ‘Αρα έρχεται εγκαίρως και με αρκετό χρόνο για τα κόμματα, αλλά και το Υπουργείο Εσωτερικών για να προετοιμαστούν για αυτή την αλλαγή».

Πάγιο αίτημα της Ομογένειας η δημιουργία περιφέρειας Αποδήμων

Αναφορικά με τις αιτιάσεις για τις τρεις έδρες που δίνονται συνολικά στην περιφέρεια Αποδήμου, εξήγησε ότι οι έδρες κατανέμονται με βάση το μόνιμο πληθυσμό της κάθε περιφέρειας, όπως αυτός καταγράφεται κατά την τελευταία απογραφή της ΕΛΣΤΑΤ ανά δήμο και όχι με το πόσοι πηγαίνουν σε έναν τόπο και ψηφίζουν τελικά. Νόμιμος πληθυσμός Εξωτερικού δεν υπάρχει. Οι άνθρωποι αυτοί δεν είναι εγγεγραμμένοι σε κάποιο δήμο Εξωτερικού. Είναι άλλο πράγμα πόσοι είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους του Εξωτερικού και άλλο πράγμα είναι οι δημότες.

Στο γιατί τρεις έδρες και όχι περισσότερες, ο υπουργός υπενθύμισε ότι αυτός ο αριθμός ήταν και εκείνος που προβλέφθηκε και αρχικά για αυτό και οι βουλευτές Επικρατείας από 12 που ήταν αυξήθηκε σε 15. Τώρα εάν εγγραφούν 500.000 Έλληνες του Εξωτερικού ο επόμενος νομοθέτης, είπε ο υπουργός, να είστε σίγουροι ότι θα έρθει ο επόμενος νομοθέτης και θα αυξήσει τις έδρες αυτές.

Η τριεδρική αυτή περιφέρεια Αποδήμου, ο κ. Λιβάνιος διευκρίνισε ότι δεν επηρεάζει τα κόμματα εάν θέλουν να συμπεριλάβουν περισσότερους απόδημους στο ψηφοδέλτιο Επικρατείας τους, αντίθετα αυτό που αλλάζει είναι ότι πλέον θα έχουμε τουλάχιστον τρείς σίγουρα εκλεγμένους Απόδημους βουλευτές, καθώς με τον προηγούμενο νόμο αυτό που οριζόταν ήταν απλά ότι στις τρείς πρώτες θέσεις κάθε συνδυασμού Επικρατείας θα έπρεπε να υπάρχει ένας απόδημος. Και μια και μιλάμε στη βάση των σεναρίων, εάν ένα κόμμα ή περισσότερα, τους τοποθετούσαν στην δεύτερη ή στην τρίτη θέση του ψηφοδελτίου τους και εξέλεγαν έναν βουλευτή στο Επικρατείας τότε υπάρχει το ενδεχόμενο να μην εκλεγεί και κανένας βουλευτής εκπρόσωπο του Ελληνισμού του Εξωτερικού ή να έχουμε πολύ λιγότερους από τους τρείς .

Για το γεγονός ότι δεν υπάρχει η πρόνοια της ποσόστωσης του 40% των ψηφοδελτίων της περιφέρειας Αποδήμων να είναι γυναίκες, ο υπουργός είπε πως η υιοθέτηση αυτή θα οδηγούσε σε εικονικές υποψηφιότητες απλά για το γράμμα του νόμου. Είναι καλύτερο να έχουμε 5 υποψήφιους ανεξαρτήτως φύλου, άλλωστε η πρόνοια ποσόστωσης δεν ισχύει για το ψηφοδέλτιο Επικρατείας.

Ο υπουργός, επισήμανε ότι η δημιουργία περιφέρειας Αποδήμων ήταν πάγιο αίτημα όλης της Ομογένειας και μάλιστα με την δυνατότητα να εκλέγουν με σταυρό προτίμησης και όχι κάποιο που θα διορίζεται από τον πρόεδρο ενός κόμματος.

Για την επιστολική ψήφο, ο κ. Λιβάνιος είπε πως οι ευρωεκλογές του 2024 έδειξαν ότι η επιστολική Ψήφος αύξησε την συμμετοχή στις εκλογές. Έκανε εκτενείς αναφορά για τα μέτρα που εφαρμόζονται και προστίθενται για την διασφάλιση της μυστικότητας της επιστολικής ψήφου.

Πώς θα ψηφίζουν οι απόδημοι Ελληνες

Στη Βουλή βρίσκεται το νομοσχέδιο πρόταση για την επιστολική ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού. Με ευρεία πλειοψηφία φαίνεται ότι θα εγκριθεί η κυβερνητική πρόταση για την επιστολική ψήφο των Ελλήνων του εξωτερικού, καθώς –σύμφωνα με πληροφορίες– συγκεντρώνει τον απαιτούμενο αριθμό των 200 ψήφων. Θετική στάση έχουν ήδη εκφράσει τόσο το ΠΑΣΟΚ, όσο και ο ΣΥΡΙΖΑ, ενώ ανοιχτό παραμένει το ενδεχόμενο η τελική πλειοψηφία να είναι ακόμη μεγαλύτερη, εφόσον δώσουν το πράσινο φως και άλλα κόμματα.

Η ρύθμιση, που έρχεται να αλλάξει τον τρόπο συμμετοχής των απόδημων Ελλήνων στις εθνικές εκλογές, αποτέλεσε αντικείμενο ευρύτατου διαλόγου και εξαντλητικής συζήτησης σε επίπεδο τεχνικών λεπτομερειών. Με πρωτοβουλία του Υπουργού Εσωτερικών Θοδωρή Λιβάνιου πραγματοποιήθηκαν αλλεπάλληλες συναντήσεις της άτυπης διακομματικής επιτροπής στην οποία συμμετείχαν τα περισσότερα από τα κόμματα της Βουλής. Το σχετικό νομοσχέδιο αναμένεται να κατατεθεί τη Δευτέρα στη Βουλή από τον αρμόδιο υπουργό Εσωτερικών, με μικρές τροποποιήσεις σε σχέση με την αρχική πρόταση.

Σύμφωνα με τον σχεδιασμό του υπουργείου Εσωτερικών, προβλέπεται η σύσταση ειδικής εκλογικής Περιφέρειας Απόδημου Ελληνισμού, η οποία θα διαθέτει τρεις έδρες. Οι Έλληνες που ζουν εκτός Επικρατείας θα έχουν τη δυνατότητα να ψηφίζουν απευθείας τους δικούς τους εκπροσώπους στο Ελληνικό Κοινοβούλιο, δηλώνοντας το με σταυρό την προτίμησή τους. Για τη συμμετοχή τους στη διαδικασία, οι εκλογείς του εξωτερικού θα εγγράφονται σε ειδικούς εκλογικούς καταλόγους μέσω ηλεκτρονικής πλατφόρμας.

Όσοι δηλώνουν ότι επιθυμούν να ψηφίσουν επιστολικά, θα λαμβάνουν ταχυδρομικά το εκλογικό υλικό από το υπουργείο. Σημαντική αλλαγή σε σχέση με την αρχική πρόταση είναι ότι, εναλλακτικά, θα δίνεται και η δυνατότητα ψήφου με φυσική παρουσία. Εκλογικά τμήματα θα στήνονται σε πόλεις του εξωτερικού, κατά τα πρότυπα των ευρωεκλογών, για όσους το επιθυμούν. Προϋπόθεση για τη σύσταση εκλογικού τμήματος είναι η συγκέντρωση τουλάχιστον 30 εκλογέων.