Συνοδεύτηκε από δύο κινήσεις υψηλού ιστορικού συμβολισμού: στα ήρεμα νερά του Σαρωνικού την «υποδέχθηκαν» η τριήρης «Ολυμπιάς» και το θωρηκτό «Αβέρωφ». Ένα ζωντανό τρίπτυχο της ελληνικής ναυτικής ιστορίας, που υπενθύμισε τη συνέχεια της θαλασσινής ισχύος του Ελληνισμού στη Μεσόγειο, από την αρχαιότητα έως σήμερα.

Κάτι ανάλογο είχε συμβεί και 115 περίπου χρόνια νωρίτερα, όταν το ίδιο το θωρηκτό «Αβέρωφ» έκανε την πανηγυρική του είσοδο ως το νέο «διαμάντι του στέμματος» του Πολεμικού Ναυτικού. Είναι 1η Σεπτεμβρίου 1911. Η χώρα ετοιμάζεται να υποδεχθεί το υπερσύγχρονο –για την εποχή του– θωρηκτό, το οποίο είχε αγοραστεί δύο χρόνια νωρίτερα από την Ιταλία, χάρη και στην καθοριστική οικονομική συμβολή του κληροδοτήματος του εθνικού ευεργέτη Γεωργίου Αβέρωφ. Η τελετή έχει οριστεί για τον Φαληρικό όρμο. Στην εξέδρα που στήνεται στην παραλία του Φαλήρου δίνει το «παρών» σύσσωμη η πολιτική και στρατιωτική ηγεσία του τόπου, με προεξάρχοντες τον πρωθυπουργό Ελευθέριο Βενιζέλο και τον διάδοχο Κωνσταντίνο.

Το πανηγυρικό κλίμα καλλιεργείται ήδη από τις προηγούμενες ημέρες μέσα από τα συνεχή δημοσιεύματα των εφημερίδων, που προαναγγέλλουν την άφιξη του πλοίου το οποίο θα έβαζε το ελληνικό Πολεμικό Ναυτικό σε μια νέα εποχή. Από το μεσημέρι, πλήθη κόσμου συρρέουν στην περιοχή. Οι περισσότεροι φτάνουν με τον σιδηρόδρομο, άλλοι με άμαξες ή πεζοί. Ολόκληρος ο Πειραιάς είναι στο πόδι. Η φαληρική παραλία γεμίζει ασφυκτικά, ενώ όσοι επιδιώκουν πανοραμική θέα κατακλύζουν τον λόφο της Καστέλας.

Όσοι θέλουν να ζήσουν το γεγονός από κοντά επιβιβάζονται σε βάρκες, λέμβους και ιστιοφόρα, κατόπιν ειδικής άδειας του Λιμεναρχείου. Για τους τελευταίους, μάλιστα, υπάρχει κρατικός τιμοκατάλογος: 50 λεπτά κατ’ άτομο για απλή μετάβαση στο θωρηκτό, μία δραχμή με επιστροφή. «Δια πλουν περί τον όρμον Νέου Φαλήρου τρεις δραχμάς κατ’ ώραν. Δια τας μεγάλας λέμβους ο αριθμός των επιβατών ορίσθη μέχρι δέκα, δια τας μετρίας έξι».

Στις 2.40 το μεσημέρι αρχίζει να διακρίνεται στον ορίζοντα ο στόλος. Ο καπνός από τα τεράστια φουγάρα του «Αβέρωφ» δεσπόζει στην εικόνα. Το θωρηκτό συνοδεύεται από περισσότερα από είκοσι πολεμικά πλοία: τα θωρηκτά «Ύδρα», «Σπέτσες» και «Ψαρρά», τορπιλοβόλα, αντιτορπιλικά και μικρότερα σκάφη. Στο ρυμουλκό «Ελπίς» μάλιστα, έχει εγκατασταθεί κινηματογραφική μηχανή για την καταγραφή του ιστορικού γεγονότος. Το σκηνικό συμπληρώνουν δεκάδες λέμβοι με ανοιγμένα πανιά, σημαιοστόλιστα ρυμουλκά και βάρκες, μέσα σε έναν καταιγισμό από σφυρίγματα πλοίων.

Εφημερίδα της επομένης γράφει χαρακτηριστικά: «Το θέαμα ήτο εκτάκτως μαγευτικόν και μεγαλοπρεπές. Αι λέμβοι, κυρίως με αναπεπταμένα τα ιστία, εφαίνοντο ως πεταλούδες ιπτάμεναι προς τα Εθνικά Ιδανικά, ενώ ο “Αβέρωφ”, βαρύς, ογκώδης, μεγαλοπρεπής, αναπέμπων εκ των τριών καπνοδόχων του όγκους μαύρου καπνού, επροχώρει βραδέως ως θεός της αρχαιότητος, ερχόμενος να εκδικηθεί τους εχθρούς του αγαπητού του λαού».
Γύρω στις 4 το απόγευμα ο στόλος αγκυροβολεί στον Φαληρικό λιμένα. Με το σύνθημα του ναυάρχου, όλα τα πολεμικά σκάφη ρίχνουν ταυτόχρονα άγκυρα. Αμέσως μετά, στο «Αβέρωφ» επιβιβάζονται ο πρωθυπουργός και υπουργός Ναυτικών Ελευθέριος Βενιζέλος, τα μέλη του Υπουργικού Συμβουλίου, ο Αντιβασιλέας και Διάδοχος Κωνσταντίνος, καθώς και ο Άγγλος γενικός επιθεωρητής ναύαρχος Λ. Τόφνελ, για να επιθεωρήσουν το πλοίο και να χαιρετήσουν τον κυβερνήτη του, Παύλο Κουντουριώτη.

Την ίδια ώρα, στην παραλία επικρατεί πανδαιμόνιο ενθουσιασμού. Γυναικείες ομπρέλες, μαντήλια και ανδρικά καπέλα ανεμίζουν αδιάκοπα, ανάμεσα σε χειροκροτήματα, ζητωκραυγές και συγκίνηση. «Δάκρυα ανέβλυζον εκ των οφθαλμών, ουχί μόνον των γυναικών, αλλά και των ανδρών», σημειώνει ο Τύπος. Ο κόσμος συνεχίζει να καταφθάνει ακόμη και μετά το τέλος της τελετής. Το βράδυ, η εορταστική φωταγώγηση του Φαληρικού κόλπου, από το Νέο Φάληρο έως την Καστέλα, δίνει νέα διάσταση στο θέαμα. Θέατρα και καταστήματα της περιοχής κατακλύζονται από κόσμο.

Το ενδιαφέρον του κοινού για να δει το «Αβέρωφ» από κοντά είναι τόσο μεγάλο, ώστε τις πρώτες ημέρες επιτρέπεται η είσοδος στο πλοίο. Εντυπωσιασμένοι και οι δημοσιογράφοι που το επισκέπτονται:
«Αληθινός ίλιγγος καταλαμβάνει τον επισκέπτην όταν ευρεθεί εις τα διαμερίσματα τα αποκαλούμενα τηλεβολοστάσια. Αστράπτουν κυριολεκτικώς από καθαριότητα… Τάξις ζηλευτή και τα πάντα με μαθηματικήν ακρίβειαν. Καθείς εις την θέσιν του».

Η ιστορία θα δικαιώσει γρήγορα την αγορά του «Αβέρωφ». Έναν μόλις χρόνο αργότερα, το θωρηκτό παίζει καθοριστικό ρόλο στις νικηφόρες ναυμαχίες της Έλλης και της Λήμνου κατά του οθωμανικού στόλου, κατοχυρώνοντας την ελληνική κυριαρχία στο Ανατολικό Αιγαίο. Στις δεκαετίες που ακολουθούν, θα αποτελέσει τη ναυαρχίδα του Ελληνικού Στόλου σε όλους τους εθνικούς αγώνες του πρώτου μισού του 20ού αιώνα. Μεταπολεμικά, αφού σωθεί από τη διάλυση και το λιώσιμο ως παλιοσίδερα, θα πάρει τον ρόλο που του αρμόζει: εκείνον του Πλωτού Ναυτικού Μουσείου.