Γεννητούρια καταγράφονται τις τελευταίες εβδομάδες στο Εθνικό Θαλάσσιο Πάρκο Αλοννήσου - Βορείων Σποράδων, σκορπώντας χαρά και ικανοποίηση στους επιστήμονες που μελετούν τη μεσογειακή φώκια (Monachus monachus), ένα από τα σπανιότερα και πλέον απειλούμενα θαλάσσια θηλαστικά στον κόσμο.
Δύο ακόμη νεογέννητα φωκάκια εντοπίστηκαν από το προσωπικό παρακολούθησης του Ιδρύματος Aenaos Thalassa, ανεβάζοντας σε τρία τον αριθμό των μικρών που έχουν καταγραφεί μέχρι στιγμής, κατά τη φετινή αναπαραγωγική περίοδο στο Θαλάσσιο Πάρκο. Το πρώτο νεογνό είχε εντοπιστεί στα τέλη Σεπτεμβρίου από το προσωπικό της Μονάδας Διαχείρισης Αλοννήσου – Βορείων Σποράδων, σε ανοιχτή παραλία στη νησίδα Πιπέρι.
Οι νέες γεννήσεις αναζωπύρωσαν το ενδιαφέρον των επιστημόνων για την εξέλιξη της φετινής αναπαραγωγικής περιόδου, καθώς πέρυσι καταγράφηκε αριθμός-ρεκόρ για την περιοχή. Συγκεκριμένα, το 2025 γεννήθηκαν 21 φωκάκια, αριθμός που ξεπέρασε σημαντικά τον μέσο ετήσιο όρο των τελευταίων 37 ετών. Η φετινή καταγραφή βρίσκεται ακόμη σε εξέλιξη και η τελική εικόνα θα διαμορφωθεί μετά την ολοκλήρωση της περιόδου και την αξιολόγηση των στοιχείων από τις ομάδες παρακολούθησης. Οι επιστήμονες παρακολουθούν με ιδιαίτερο ενδιαφέρον την πορεία των γεννήσεων, καθώς κάθε νέα καταγραφή προσθέτει πολύτιμα δεδομένα για την αναπαραγωγική δραστηριότητα του είδους και την κατάσταση του πληθυσμού του στην περιοχή.
Κάμερες
Για την καταγραφή των γεννήσεων και την εκτίμηση του πληθυσμού έχουν εγκατασταθεί ειδικές κάμερες στα αναπαραγωγικά καταφύγια των φωκιών. Το φωτογραφικό υλικό αναλύεται από τους επιστήμονες, ώστε να εντοπίζονται τα νεογνά και να παρακολουθείται η παρουσία των ζώων στην προστατευόμενη περιοχή. Με αυτόν τον τρόπο συγκεντρώνονται στοιχεία που επιτρέπουν την καλύτερη αποτύπωση της αναπαραγωγικής δραστηριότητας, χωρίς να απαιτείται συχνή φυσική παρουσία των ερευνητών κοντά στα ζώα. Η παρακολούθηση έχει ιδιαίτερη σημασία κατά τους πρώτους μήνες της ζωής των μικρών, όταν η προστασία τους από κάθε μορφή όχλησης είναι καθοριστική. Στο πρόγραμμα συνεργάζονται ο Οργανισμός Φυσικού Περιβάλλοντος και Κλιματικής Αλλαγής (ΟΦΥΠΕΚΑ), το Ιδρυμα Thalassa και η περιβαλλοντική οργάνωση ΜΟm, βάσει σχετικού μνημονίου συνεργασίας.
Ο πληθυσμός
Η σημασία των γεννήσεων γίνεται ακόμη μεγαλύτερη αν ληφθεί υπόψη η θέση της Ελλάδας στη διατήρηση του είδους. Περίπου ο μισός παγκόσμιος πληθυσμός της μεσογειακής φώκιας ζει στις ελληνικές θάλασσες, γεγονός που καθιστά τη χώρα καθοριστική για την επιβίωσή της. Στις αρχές της δεκαετίας του 1990 ο συνολικός πληθυσμός της εκτιμάτο ότι δεν ξεπερνούσε τα 600 άτομα, ενώ σήμερα υπολογίζεται μεταξύ 850 και 950. Το 1996 το είδος είχε καταταχθεί στην κατηγορία «Κρισίμως Κινδυνεύον» της Κόκκινης Λίστας της Διεθνούς Ενωσης για την Προστασία της Φύσης (IUCN), ενώ έκτοτε η κατάσταση διατήρησής του βελτιώθηκε χάρη στις πολυετείς προσπάθειες προστασίας.
Διαβάστε Επίσης
Αίσθημα ασφάλειας
Ιδιαίτερα ενθαρρυντικό θεωρείται και ένα ακόμη στοιχείο που καταγράφηκε την προηγούμενη χρονιά. Για πρώτη φορά έπειτα από πολλά χρόνια, οι μεσογειακές φώκιες επέλεξαν ανοιχτές παραλίες στη νησίδα Πιπέρι, για να γεννήσουν και να γαλουχήσουν τα μικρά τους, αντί για τις θαλάσσιες σπηλιές που αποτελούν συνήθως τα καταφύγιά τους. Η συμπεριφορά αυτή εκτιμάται ως ένδειξη ότι τα ζώα αισθάνονται ασφαλή στον πυρήνα του Εθνικού Θαλάσσιου Πάρκου, όπου εφαρμόζονται μέτρα προστασίας και περιορισμού της ανθρώπινης όχλησης. Η επιλογή ανοιχτών παραλιών αποκτά ξεχωριστή σημασία, καθώς αποτυπώνει μία αλλαγή στη συμπεριφορά των ζώων και ενισχύει την αισιοδοξία για την αποτελεσματικότητα των μέτρων προστασίας.
