Μόνο όταν τα συγκλονιστικά γεγονότα αφορούν πανανθρώπινες αξίες όπως η προστασία της ίδιας της ζωής, της δημοκρατίας και της ελεύθερης βούλησης, η ανάγνωση είναι αποκλειστικά μία χωρίς «ναι μεν αλλά». Που σημαίνει ότι η βαρβαρότητα και ο όλεθρος των ολοκληρωτισμών με τα εκατομμύρια των νεκρών, των εκτελέσεων, των βασανιστηρίων γεννούν μόνο σεβασμό.

Η Ιστορία είναι γεμάτη από την ανθρώπινη βία. Αυτό δεν αλλάζει, είναι το αδυσώπητο παρελθόν αλλά και το παρόν, από την Ουκρανία μέχρι το Ισραήλ και τη Γάζα, το Σουδάν, τη Συρία, την Υεμένη, το Κονγκό, τη Μιανμάρ. Αεροπλανοφόρα ετοιμάζονται για το Ιράν, άνθρωποι δολοφονούνται ή βιάζονται στα κρατητήρια του καθεστώτος. Αυτή τη στιγμή που εμείς γράφουμε κι εσείς διαβάζετε, περίπου 50 πόλεμοι βρίσκονται σε εξέλιξη σε ολόκληρο τον κόσμο.

Ο Ελληνικός Εμφύλιος (1943-1949) ήταν ένας διεθνής πόλεμος, δεν αφορούσε μόνο την Ελλάδα όσο και αν πιστεύουμε το αντίθετο. Ισως, λένε, αυτό να εξηγεί ότι η ελληνική κοινωνία δεν μπορεί ακόμα να θεραπευτεί από τις παρενέργειες και τις ανοιχτές πληγές. Αυτό που συνέβη με τις φωτογραφίες που αποκαλύφθηκαν, μεταξύ άλλων, δηλώνει ότι η συλλογική αυτογνωσία μας πάσχει.

Οσα γεννούν οι φωτογραφίες αυτών των ανθρώπων, που βαδίζουν προς τη θανάτωσή τους από τους στρατιώτες του Γ’ Ράιχ, είναι μάθημα ιστορικής ωριμότητας. Δεν είναι ευκαιρία για ανασκάλεμα του διχασμού. Μάθημα που δεν αφορά μόνο τη γωνιά του πλανήτη όπου έτυχε να ζούμε εμείς. Να μιλήσουμε για το Μπάμπι Γιαρ του Κιέβου, όπου οι ναζί, μόνο σε ένα διήμερο, τον Σεπτέμβριο του ’41, εκτέλεσαν 33.771 Εβραίους; Ή να μιλήσουμε για τα εκατομμύρια των δολοφονημένων του σταλινικού καθεστώτος;

Ναι, οι εκτελεσμένοι της Καισαριανής την Πρωτομαγιά του ’44 ήταν στην πλειονότητά τους κομμουνιστές που είχε φυλακίσει το καθεστώς Μεταξά και παρέδωσε στους ναζί. Δολοφονήθηκαν ως αντίποινα για μία φονική ενέδρα του ΕΛΑΣ στη Λακωνία (Μολάους). Εκτελέστηκαν, όμως, και Ελληνες διαφορετικής ιδεολογίας, που καμία σχέση με το ΚΚΕ δεν είχαν. Μία αναζήτηση στα δεκάδες «μαρτυρικά χωριά» της χώρας με τις ασφυκτικά γεμάτες επιτύμβιες στήλες εκτελεσμένων σε αντίποινα για ενέδρες των κομμουνιστών εναντίον των Γερμανών θα πείσει. Ούτε αυτό σημαίνει ότι όποιος δεν ήταν κομμουνιστής, στα πέτρινα εκείνα χρόνια, ήταν αναγκαστικά δωσίλογος και συνεργάτης των ναζί.

Η ελληνική κυβέρνηση κάνει το καθήκον της, όπως θα έκανε κάθε κυβέρνηση, όσον αφορά τους χειρισμούς για την ταυτοποίηση της γνησιότητας και την απόκτηση του συγκλονιστικού αυτού ιστορικού ντοκουμέντου από τις εκτελέσεις των 200 στην Καισαριανή. Οι εμφυλιοπολεμικές ανοησίες που γράφονται και ακούγονται από όλες τις πλευρές, δείγμα της μαζικής άγνοιας και ανωριμότητας, θα μπορούσαν να λείψουν. Αρκετά έχει ματώσει η ελληνική κοινωνία. Η συγκίνηση και το δέος μπροστά στην Ιστορία και την ανθρώπινη θυσία δεν είναι #hashtag στα social…