Πικροδάφνη: Αντιδράσεις για την εγκύκλιο του ΕΟΔΥ – «Υπερβολή» η μαζική απομάκρυνση λένε ειδικοί

Οι διευθυντές σχολείων καλούνται, σύμφωνα με τις οδηγίες, να προχωρήσουν σε εκρίζωση του φυτού για λόγους ασφάλειας των μαθητών. Ωστόσο, ειδικοί της βοτανολογίας και του περιβάλλοντος χαρακτηρίζουν την προσέγγιση «υπερβολή», υποστηρίζοντας ότι μια τέτοια μαζική απομάκρυνση θα μπορούσε να έχει σοβαρές περιβαλλοντικές συνέπειες.

Η Πανελλήνια Ένωση Επαγγελματιών Γεωτεχνικών και Επιχειρήσεων Πρασίνου (ΠΕΕΓΕΠ) εκφράζει επίσης την αντίθεσή της στην οριζόντια εφαρμογή του μέτρου. Η πρόεδρός της, Σταυρούλα Κατσογιάννη, έχει επισημάνει ότι το ενδεχόμενο μαζικού ξεριζώματος εκατομμυρίων φυτών είναι «οικονομικά, πολιτισμικά, κοινωνικά και περιβαλλοντικά επιζήμιο».

Όπως ανέφερε, τα δεδομένα δείχνουν ότι τα περιστατικά δηλητηριάσεων από πικροδάφνη είναι εξαιρετικά περιορισμένα: «Από τις δηλητηριάσεις, όπως αυτές καταγράφονται από το Κέντρο Δηλητηριάσεων, μόνο το 1,1% προκαλείται από φυτά· από αυτό το ποσοστό, μόλις το 5% οφείλεται στην πικροδάφνη».

Η ΠΕΕΓΕΠ προτείνει αντ’ αυτού ηπιότερα μέτρα, όπως ενημέρωση και εκπαίδευση, αντί της εκρίζωσης. Χαρακτηριστικά, η πρόεδρος ανέφερε: «Σε ένα σχολείο ήμουν μπροστά σε έναν φοίνικα, ο ένας δάσκαλος έλεγε να τον βγάλουμε γιατί έχει αγκάθια, και ο άλλος ότι πρέπει τα παιδιά να μάθουν να μην τον πλησιάζουν. Έχει σημασία τι παιδιά θέλεις να μεγαλώσεις».

Αντίστοιχη θέση εκφράζει και η Ελληνική Βοτανική Εταιρεία, η οποία κάνει λόγο για «άσκοπο πανικό και φόβο» που προκαλεί η εγκύκλιος, τονίζοντας ότι η σωστή ενημέρωση είναι πιο αποτελεσματική από τα ακραία μέτρα.\

Ο ΕΟΔΥ επισημαίνει ότι ο γαλακτώδης χυμός σε όλα τα μέρη του φυτού είναι «γεμάτος με τοξικές ουσίες», με κυριότερη την ολεανδρίνη, μια γλυκοσίδη που επηρεάζει άμεσα το καρδιαγγειακό σύστημα, προκαλώντας από ναυτία μέχρι αιφνίδιο καρδιακό θάνατο.

Η έκθεση μπορεί να συμβεί με πολλούς τρόπους:

-Κατάποση: Τα παιδιά ελκύονται από τα έντονα χρώματα και μπορεί να μασήσουν μέρη του φυτού.

-Δερματική επαφή: Το άγγιγμα του χυμού προκαλεί σοβαρή δερματίτιδα ή αλλεργίες.

-Εισπνοή: Ακόμα και ο καπνός από την καύση κλαδιών πικροδάφνης απελευθερώνει τοξικές αναθυμιάσεις.

-Βλεννογόνοι: Η επαφή του χυμού με τα μάτια ή ανοιχτές πληγές οδηγεί σε ταχεία απορρόφηση των τοξινών.

Τα συμπτώματα ξεκινούν συνήθως εντός δύο ωρών με γαστρεντερικές διαταραχές (έμετο, διάρροια) που οδηγούν σε αφυδάτωση. Ακολουθούν καρδιακές δυσρυθμίες, όπως βραδυκαρδία ή ταχυκαρδία, και νευρολογικές εκδηλώσεις, όπως σύγχυση, υπνηλία ή επιληπτικές κρίσεις.

Αντιρρήσεις

Με μια αιχμηρή ανακοίνωση, ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός, τονίζει ότι «η επιλογή του τρόπου και των ειδών φύτευσης στο αστικό περιβάλλον είναι πολύ σοβαρή υπόθεση για να επαφίεται σε μια μονοδιάστατη εγκύκλιο της διοίκησης. Η ανθεκτικότητα απέναντι στην κλιματική κρίση, η βιοποικιλότητα στις πόλεις και η ποιότητα ζωής των ανθρώπων στις πόλεις εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από το αστικό πράσινο. Κάθε συντονισμένη αλλαγή οφείλει να έχει διεπιστημονική προσέγγιση και πολυπαραγοντική ανάλυση».

Και σημειώνει, μεταξύ άλλων, ότι δεν υπάρχει ποσοτική ανάλυση των συμβάντων σε διάρκεια 5ετίας ώστε να υπάρχει η απαραίτητη εκτίμηση κινδύνου, ούτε έχει προηγηθεί -αν απαιτείται- διαδικασία περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Επίσης τέτοιου είδους θέματα πρέπει να αποφασίζονται από πολυ-επιστημονική ομάδα.

«Σε κάθε περίπτωση, οι υπηρεσίες του Δημοσίου οφείλουν να είναι πιο προσεκτικές στις διατυπώσεις που χρησιμοποιούν στα κείμενά τους και στους συμβολισμούς που δίνουν στην κοινωνία με τις επιλογές τους. Το ΤΕΕ επαναλαμβάνει με έμφαση ότι η φύτευση στις πόλεις μας είναι όρος επιβίωσης και ποιότητας ζωής», καταλήγει.

ΠΡΟΒΛΗΜΑΤΑ ΚΑΙ ΑΠΟ ΤΗΝ ΚΑΜΠΙΑ

Οι παιδίατροι έρχονται αντιμέτωποι με μια «επιδημία» δερματικών αντιδράσεων από την κάμπια των πεύκων. Οπως εξηγεί στον «Ε.Τ.» η κ. Παρδάλη, το έντομο αυτό, που εμφανίζεται κυρίως από τον Ιανουάριο έως τον Μάιο, δεν διαθέτει φυσικούς εχθρούς και προκαλεί έντονα προβλήματα υγείας.

Η κάμπια εκτοξεύει στον αέρα μικροσκοπικά τριχίδια που περιέχουν τοξίνη. Αυτά τα τριχίδια μεταφέρονται με τον άνεμο, διαπερνούν ακόμα και τα ρούχα και διεισδύουν στην επιδερμίδα, προκαλώντας άμεση κνίδωση ή καθυστερημένη δερματίτιδα εξ επαφής.

«Βλέπουμε ολοένα και περισσότερα παιδιά με έντονα εξανθήματα στον τράχηλο, στα χέρια και τον κορμό», αναφέρει η παιδίατρος. «Αν το παιδί τρίψει τα μάτια του με χέρια που έχουν έρθει σε επαφή με κάμπια, μπορεί να προκληθεί σοβαρή ερυθρότητα και πρήξιμο στα βλέφαρα.

 «Πρέπει να αποτρέπουμε τα παιδιά από το να παίζουν κοντά σε πεύκα αυτή την εποχή. Επίσης, αν υπάρχει συρροή κρουσμάτων στη γειτονιά, καλό είναι να αποφεύγουμε να απλώνουμε ρούχα σε εξωτερικούς χώρους, καθώς τα τριχίδια μεταφέρονται με τον αέρα και “κολλάνε” στα υφάσματα».