Στο Grand Theft Auto, το να τρακάρουν οι παίκτες τα αυτοκίνητά τους, είναι μέρος της διασκέδασης. Αυτή η... διασκεδαστική συνήθεια όμως παίρνει άλλη διάσταση στα χέρια ερευνητών, που μελετούν το πώς μέσα από το συγκεκριμένο βιντεοπαιχνίδι μπορούν να γίνουν ασφαλέστεροι οι πραγματικοί δρόμοι των πόλεων.
Το Grand Theft Auto είναι το τελευταίο μέρος που θα περίμενε κανείς να έχει μεγάλη σημασία ο κώδικας οδικής κυκλοφορίας. Πώς θα μπορούσε άλλωστε να συμβαίνει κάτι τέτοιο σε ένα βιντεοπαιχνίδι που βασίζεται στο ότι οι παίκτες τρέχουν με ιλιγγιώδη ταχύτητα σε αχανείς πόλεις με κλεμμένα οχήματα. Καταδιώξεις από την αστυνομία, ντριφτ, επικίνδυνες μανούβρες, συγκρούσεις ακόμη και παρασύρσεις πεζών, είναι μεταξύ αυτών που επιδιώκουν οι παίκτες για να νιώσουν τη… συγκίνηση του παιχνιδιού.
Grand Theft Auto VI (2026) https://t.co/NaOxp23Nsw
— GameRoll (@GameRoll_) November 10, 2026
Πώς λοιπόν μπορεί αυτό το χάος να αξιοποιηθεί για να κάνει τους δρόμους του πραγματικού κόσμου ασφαλέστερους; Αυτόν τον γρίφο επιχειρούν να λύσουν οι ερευνητές που διεξάγουν πειράματα δοκιμάζοντας τεχνολογία ασφαλείας για ποδηλάτες αλλά και εκπαίδευση αυτόνομων οχημάτων, με στόχο να μειωθεί η πιθανότητα ατυχημάτων και τραυματισμών στους δρόμους.
«Θέλαμε έναν τρόπο να δοκιμάσουμε φορητές συσκευές (wearables) και άλλες νέες ψηφιακές συσκευές για την οδική ασφάλεια… σε καταστάσεις που θα ήταν πολύ επικίνδυνες για να αναπαρασταθούν σε έναν πραγματικό δρόμο», εξηγεί στο BBC η Μιλένα Γιέγκερ, μηχανικός και ερευνήτρια επιστήμης υπολογιστών στο Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών του Όσναμπρικ στη Γερμανία.
Τα ρεαλιστικά μοντέλα φυσικής που χρησιμοποιούνται για τη δημιουργία του περιβάλλοντος παιχνιδιού στα πιο πρόσφατα παιχνίδια Grand Theft Auto, σε συνδυασμό με μια ευρεία γκάμα οδικών συνθηκών, καιρικών φαινομένων και κυκλοφορίας, παρέχουν στους ερευνητές ένα φθηνό και έτοιμο περιβάλλον δοκιμών, που ακόμη και οι εξελιγμένοι προσομοιωτές οδήγησης δυσκολεύονται να αναπαράξουν.
Διαβάστε Επίσης
Η «έκτη αίσθηση» του ποδηλάτη
Grand Theft Auto. Πηγή: REUTERS/Corey Rudy
Η Γιέγκερ και οι συνεργάτες της στράφηκαν στα παιχνίδια Grand Theft Auto, ενώ ανέπτυξαν συσκευές για την προειδοποίηση ποδηλατών και πεζών σχετικά με κινδύνους γύρω τους όταν κινούνται σε έναν πολυσύχναστο δρόμο. Μία από τις συσκευές τους προσαρμόζεται στο τιμόνι του ποδηλάτου, δονούμενη με αυξανόμενη ένταση καθώς ένα όχημα πλησιάζει από πίσω, προειδοποιώντας τον ποδηλάτη. Μια άλλη εκδοχή ήταν ένα γιλέκο δόνησης που προσφέρει στον χρήστη μια «έκτη αίσθηση» για τα οχήματα που πλησιάζουν.
Ωστόσο, η δοκιμή μιας τέτοιας τεχνολογίας σε πραγματικούς δρόμους είναι δύσκολη χωρίς να τεθούν σε κίνδυνο εθελοντές. Αλλά η ομάδα συνειδητοποίησε ότι μπορούσε να προσθέσει ένα «mod», ένα κομμάτι λογισμικού που τροποποιεί ελαφρώς το παιχνίδι, στο Grand Theft Auto V, το οποίο θα τους επέτρεπε να ελέγχουν πού ξεκινά ο παίκτης και ποιο σενάριο εκτυλίσσεται.
«Δεδομένου ότι το Grand Theft Auto V δεν επιβάλλει κανόνες κυκλοφορίας στους παίκτες, σχεδόν οποιαδήποτε κατάσταση κυκλοφορίας μπορεί να αναπαραχθεί επίτηδες», λέει ο Γιούλιους Σένινγκ, καθηγητής μηχανικής και επιστήμης υπολογιστών που ηγήθηκε της έρευνας της Γιέγκερ και των συνεργατών της στο Πανεπιστήμιο Εφαρμοσμένων Επιστημών του Όσναμπρικ.
Έστησαν ένα ποδήλατο στο εργαστήριό τους μπροστά σε μια οθόνη που έδειχνε το Grand Theft Auto V, μαζί με μια οθόνη τοποθετημένη πίσω τους που έδειχνε τι έβλεπαν οι ποδηλάτες όταν κοιτούσαν πίσω και πάνω από τον ώμο τους. Στη συνέχεια, έστειλαν τους εθελοντές τους να «κάνουν ποδήλατο» σε ένα τμήμα δρόμου στη φανταστική πόλη του παιχνιδιού, το Λος Σάντος, όπου μεγάλος αριθμός φορτηγών περνούσε με ταχύτητα.
Και οι δύο συσκευές αποδείχθηκαν επιτυχημένες στην προειδοποίηση των ποδηλατών για επικείμενο κίνδυνο, αλλά δεν έχουν εξελιχθεί ακόμη σε εμπορικά προϊόντα.
Δοκιμή της ανθρώπινης συμπεριφοράς
Grand Theft Auto. Πηγή: REUTERS/Andrew Kelly/File Photo
Σε πολλά τροχαία ατυχήματα, ωστόσο, οι άνθρωποι αποτελούν τη βασική αιτία και όχι η τεχνολογία. Επομένως, η κατανόηση του πώς και γιατί οι άνθρωποι συμπεριφέρονται με τον τρόπο που το κάνουν σε μια δυνητικά επικίνδυνη κατάσταση είναι το «κλειδί» για να βρεθεί τρόπος να γίνει η οδήγηση ασφαλέστερη.
Ο Πάβλο Μπαζιλίνσκι, μηχανικός ανθρωπίνων παραγόντων στο Πανεπιστήμιο Τεχνολογίας του Αϊντχόφεν στην Ολλανδία και οι συνεργάτες του, ήθελαν έναν τρόπο να παρακολουθούν τις αντιδράσεις των ποδηλατών σε κινδύνους μέσα σε μια πολυσύχναστη πόλη. Συνδέοντας τεχνολογία καταγραφής κίνησης των ματιών (eye-tracking) με το Grand Theft Auto V, μπόρεσαν να παρακολουθήσουν ακριβώς πού κοιτούσαν οι εθελοντές καθώς ποδηλατούσαν προς επικίνδυνες καταστάσεις μέσα στο παιχνίδι, όπως ένα αυτοκίνητο που έβγαινε από θέση στάθμευσης, η πόρτα ενός αυτοκινήτου που άνοιγε ή μια πολυσύχναστη διασταύρωση.
«Στόχος ήταν να μετρηθεί η ανθρώπινη συμπεριφορά ώστε να καθοδηγηθεί ο σχεδιασμός μελλοντικών συστημάτων κινητικότητας και η χάραξη πολιτικής», λέει ο Μπαζιλίνσκι. «Η λήψη αποφάσεων για τη διάταξη των δρόμων είναι ένα καλό παράδειγμα. Με απώτερο στόχο να γίνουν οι δρόμοι ασφαλέστεροι και να μειωθεί ο αριθμός των θανάτων και των τραυματισμών από τροχαία».
Εκπαίδευση αυτόνομων οχημάτων
Grand Theft Auto. Πηγή: REUTERS/Lisi Niesner
Μέχρι στιγμής, η πιο ευρεία χρήση των παιχνιδιών Grand Theft Auto στην έρευνα για την οδική ασφάλεια είναι η εκπαίδευση συστημάτων τεχνητής νοημοσύνης (AI) ώστε να οδηγούν αυτοκίνητα με μεγαλύτερη ασφάλεια από μόνα τους.
Στο Kορεατικό Ινστιτούτο Επιστήμης και Τεχνολογίας στη Ντετζόν της Νότιας Κορέας, μηχανικοί χρησιμοποίησαν το Grand Theft Auto V για να δημιουργήσουν ένα τεράστιο σύνολο δεδομένων με ατυχήματα εντός του παιχνιδιού και άλλες καταστάσεις. Στη συνέχεια, τα χρησιμοποίησαν για να εκπαιδεύσουν αλγορίθμους τεχνητής νοημοσύνης ώστε να εντοπίζουν άλλα επικίνδυνα οχήματα στον δρόμο, προκειμένου ένα αυτόνομο όχημα να μαθαίνει να τα αποφεύγει.
Αρκετές άλλες ερευνητικές ομάδες σε όλο τον κόσμο έχουν χρησιμοποιήσει τα παιχνίδια Grand Theft Auto για να εκπαιδεύσουν λογισμικό τεχνητής νοημοσύνης ώστε να πλοηγείται με ασφάλεια σε πολυσύχναστους δρόμους πόλεων χωρίς να προσκρούει σε τίποτα.
Αλλά ίσως η μεγαλύτερη πρόκληση για τα αυτόνομα οχήματα να μην είναι μια απλή εντολή αποφυγής συγκρούσεων, αλλά το τι πρέπει να κάνουν σε καταστάσεις όπου αντιμετωπίζουν μια δύσκολη απόφαση.
Για παράδειγμα, θα έπρεπε να στρίψουν απότομα στο πεζοδρόμιο για να αποφύγουν μια μοτοσικλέτα με δύο αναβάτες, διατρέχοντας όμως τον κίνδυνο να χτυπήσουν μια ηλικιωμένη γυναίκα που περπατά εκεί, ή να πέσουν πάνω στη μοτοσικλέτα θέτοντας σε κίνδυνο τους επιβάτες και των δύο οχημάτων;
Ερευνητές στο Πανεπιστήμιο Eastern Michigan στις ΗΠΑ προσπάθησαν να αντιμετωπίσουν ακριβώς αυτά τα ζητήματα δοκιμάζοντας έναν αλγόριθμο ηθικής λήψης αποφάσεων για αυτόνομα οχήματα. Κατάφεραν να τον δοκιμάσουν σε εννέα διαφορετικά ανησυχητικά σενάρια στο Grand Theft Auto V. Διαπίστωσαν ότι ο αλγόριθμος θα μπορούσε να μειώσει την πιθανή απώλεια ζωής κατά περίπου 24% ζυγίζοντας το ηθικό δίλημμα, αν και παραμένει ένας αμφιλεγόμενος τομέας ανάπτυξης.
