Πρόκειται για την περιοδική έκθεση με τίτλο «Εμπνευση: Αρχαία Ελληνική Τέχνη στην Ιταλία», σε επιμέλεια του γενικού διευθυντή του Μουσείου Ακρόπολης, καθηγητή Νικόλαου Σταμπολίδη, που εγκαινιάστηκε χθες το βράδυ παρουσία της υπουργού Πολιτισμού, Λίνας Μενδώνη, και του Ιταλού ομολόγου της, Alessandro Giuli.
Εκθέματα ως αυτόνομες «νησίδες» σε ένα πέλαγος 2.800 χρόνων αναδεικνύουν την ελληνική τέχνη αφενός ως ένα από τα θεμέλια του δυτικού πολιτισμού και αφετέρου ως μια γλώσσα εικόνων, μορφών και συμβόλων που συνέβαλε στον καθορισμό του τρόπου με τον οποίο αντιλαμβανόμαστε την πραγματικότητα στην Ευρώπη. Τριάντα οκτώ αριστουργήματα από 22 κορυφαία μουσεία της Ιταλίας, από το Αρχαιολογικό Πάρκο της Πομπηίας έως την Εθνική Πινακοθήκη Μοντέρνας και Σύγχρονης Τέχνης, πολλά από τα οποία ταξιδεύουν για πρώτη φορά στην Ελλάδα, αφηγούνται από σήμερα τη μακραίωνη διαδρομή της ελληνικής τέχνης στην ιταλική χερσόνησο, στο μεγαλύτερο μουσείο σε επισκεψιμότητα της χώρας μας.
«Η αρχαία ελληνική τέχνη παραμένει η βαθιά, αειθαλής ρίζα της ιταλικής δημιουργίας», σημείωσε μεταξύ άλλων χθες ο κ. Σταμπολίδης, κατά την ξενάγηση σε μια μικρή ομάδα δημοσιογράφων, λίγες ώρες πριν από τα επίσημα εγκαίνια. Γλυπτά, αγγεία, αρχιτεκτονικά μέλη, έργα μεταλλοτεχνίας και έργα νεότερης τέχνης, που συγκροτούν τις επτά ενότητες της έκθεσης, υφαίνουν το νήμα των ιστορικών μετακινήσεων, πολιτισμικών ανταλλαγών και σχέσεων στον μεσογειακό χώρο.
Στην αρχή της έκθεσης παρουσιάζονται οι πρώιμες επαφές του ελληνικού κόσμου με την Ιταλία πριν από τη ρωμαϊκή κυριαρχία, μέσω αποικισμών, εμπορικών δικτύων και της διαμεσολάβησης των Ετρούσκων. Τα ελληνικά έργα λειτουργούν τότε ως σύμβολα κύρους και κοινωνικής διάκρισης, όπως αγγεία με χαραγμένες ελληνικές επιγραφές ήδη από τον 7ο αιώνα π.Χ., όπως η Ολπη Chigi, διακοσμημένη σε τρία επίπεδα: στο ανώτερο, πολεμιστές ένοπλοι με ασπίδες και δόρατα αναμετρώνται σε συμπαγή διάταξη φάλαγγας και στο κεντρικό, μια πομπή και ένα κυνήγι λιονταριού δίνουν τη θέση τους στην Κρίση του Πάριδος.
Λίγα βήματα πιο πέρα, έργα μοναδικών μελανόμορφων και ερυθρόμορφων αγγειογράφων του 6ου αιώνα π.Χ., όπως ο περίφημος κρατήρας του Ευφρονίου με τον θάνατο του Σαρπηδόνα, τον οποίο «μεταφέρουν ο Υπνος και ο Θάνατος, ένα ποίημα αρχαϊκής ζωγραφικής γλώσσας». Στην ενότητα αυτή επίσης συναντάμε έργα γλυπτικής, όπως η κεφαλή της Κόρης του Vulci, 5ου αιώνα π.Χ., που βρέθηκε το 2025 σε ένα από τα σημαντικότερα κέντρα της παράκτιας Ετρουρίας.
Η δεύτερη ενότητα παρουσιάζει την επιρροή της ελληνικής τέχνης στα τοπικά εργαστήρια της Ιταλίας. Στους «Καλλιτέχνες στη Μεγάλη Ελλάδα» ξεχωρίζουν το άγαλμα του θεού Δία, που στέκεται σε δωρικό κιονόκρανο, καθώς και τα από πάριο μάρμαρο έργα, όπως ο Κούρος του Ρηγίου ή το γυναικείο κεφάλι της Palestrina. Στη συνέχεια ακολουθεί «Η θάλασσα ως αρχείο», για να αποκαλύψει τα ναυάγια και τα υποβρύχια ευρήματα ως μοναδικά τεκμήρια της διακίνησης των ελληνικών έργων προς την Ιταλία, ενώ στην τέταρτη ενότητα, μεταξύ άλλων, το αριστούργημα της ελληνικής γλυπτικής, ο περίφημος θρόνος Ludovisi με τη γέννηση της Αφροδίτης από τη θάλασσα, αποτυπώνει τη ρωμαϊκή επέκταση προς την Ελλάδα, το Αιγαίο, τη Μικρά Ασία και την Ανατολική Μεσόγειο ήδη από τον 2ο αιώνα π.Χ. Ακολουθεί η ενότητα «Ζώντας με τον τρόπο των Ελλήνων» και στην έκτη ενότητα αναδεικνύεται η αντιγραφή ως ενεργή πολιτιστική πρακτική.
Κανόβα, Σαβίνιο και Ντε Κίρικο
Το συναρπαστικό ταξίδι κλείνει στη νεότερη εποχή, δείχνοντας ότι η σχέση της Ιταλίας με την αρχαία ελληνική τέχνη συνεχίζεται διαχρονικά. Η συγκρότηση συλλογών αρχαιοτήτων, το ενδιαφέρον του Αντόνιο Κανόβα για τα μάρμαρα του Παρθενώνα και η νέα ανάγνωση του αρχαιοελληνικού κόσμου από τον Σαβίνιο και τον Ντε Κίρικο -στη φωτογραφία πίνακάς του- αποδεικνύουν ότι τα αρχαία έργα εξακολουθούν να παράγουν νόημα και να επηρεάζουν την καλλιτεχνική σκέψη.
Info
Μουσείο Ακρόπολης
«Εμπνευση: Αρχαία Ελληνική Τέχνη στην Ιταλία»,
από τις 16 Ιουνίου έως τις 30 Αυγούστου 2026.
Ροή Ειδήσεων 
